จากกรณีอาสารายงานปัญหาและความผิดปกติเข้ามาใน Vote62 ทั้งสิ้น 5,168 ราย โดยการรายงานปัญหามาจากสองส่วนคือการรายงานจากหน้าหน่วยและการรายงานปัญหาที่พบจากภาพกระดาน ในส่วนการรายงานปัญหาจากหน้าหน่วย เมื่อคัดกรองตรวจสอบแล้ว มี 2,787 ราย จังหวัดที่มีผู้รายงานปัญหาและความผิดปกติเข้ามามากที่สุด ส่วนใหญ่เป็นจังหวัดใหญ่ เช่น กรุงเทพมหานคร ชลบุรี นนทบุรี สมุทรปราการ ปทุมธานี เชียงใหม่ นครราชสีมา นครปฐม พระนครศรีอยุธยา และขอนแก่น
พบปัญหาหลัก 3 ประเด็นคือ หนึ่ง รายงานปัญหาและความผิดปกติในขั้นตอนการนับคะแนน 1,154 รายการ โดย 887 รายการเป็นปัญหากระบวนการ เช่น ขั้นตอนนับคะแนนไม่โปร่งใส/กีดกันสังเกตการณ์ จุดนับคะแนนมืดเกินไป/แสงไม่เพียงพอ การเก็บผลคะแนนเร็วเดินไป ไม่ติดประกาศผลหน้าหน่วย และไม่แสดงบัตรเสียให้ตรวจสอบ ห้ามถ่ายภาพหรือวิดีโอ ขณะที่มีรายงานว่า บัตรเสียถูกขานหรือนับเป็นบัตรดี/ บัตรดีถูกขานหรือนับเป็นบัตรเสีย รวม 98 รายการ และขีดนับผิด/ทำเครื่องหมายในตารางนับผิด/ ขานตัวเลขคะแนนผิด 91 รายการ รวมคะแนนผิด 78 รายการ
สอง มีรายงานถึงกรณีที่เจ้าหน้าที่ไม่ทำตามขั้นตอน 664 รายการ เช่น ไม่เขียนลำดับตามบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ไม่เซ็นชื่อที่ต้นขั้วบัตร ไม่ได้ให้ผู้มีสิทธิเซ็นชื่อที่ต้นขั้วบัตร เขียนลำดับผิด โดยจำนวนมากแม้มีการทักท้วงแล้ว แต่เจ้าหน้าที่ระบุว่าไม่จำเป็นต้องเขียนลำดับ โดยกรณีที่มีรายงานเข้ามามากเกิดกับบัตรประชามติ ขณะที่มีบางรายเล่าว่า เจ้าหน้าที่เซ็นชื่อเฉพาะต้นขั้วบัตรประชามติ ส่วนบัตรเลือกตั้งไม่ได้เซ็น โดยให้เหตุผลว่าเนื่องจากคนเยอะจึงจะมาเซ็นตามทีหลัง นอกจากนี้ยังพบกรณีอื่นๆ เช่น การไม่ตรวจบัตรประชาชน ไม่เซ็นชื่อลงบนต้นขั้ว ไม่ได้ให้ผู้ใช้สิทธิเซ็นชื่อบนต้นขั้ว ฉีกติดชื่อมาด้วย หรือฉีกไม่ตามรอยประ
และสาม ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการออกเสียงประชามติรัฐธรรมนูญ มีการรายงานเข้ามา 585 ราย โดยมีการแจ้งปัญหาและความผิดปกติ 56 รายการ ที่จัดอยู่ในหมวดเจ้าหน้าที่ประพฤติมิชอบ/ลำเอียง/ใช้อำนาจมิชอบ ในจำนวนนี้ที่พบมากคือ เจ้าหน้าที่ประจำหน่วยชี้นำให้กาไม่เห็นชอบ หรือไม่ให้ข้อมูลว่ามีการประชามติ ให้ข้อมูลผิด เช่นให้ทำเครื่องหมายถูกหากต้องการกาเห็นชอบโดยอ้างว่าได้รับการอบรมมา หรือบอกว่าหากไม่มีความรู้ให้กลับได้เลย
นอกจากนี้ ยังพบรายงาน “จดหมายผิดซอง” ซึ่งสอดคล้องกับที่ Vote62 เคยตั้งข้อสังเกตไปก่อนหน้าเรื่องปัญหาเลข 4 หลักในการเลือกตั้งล่วงหน้าซึ่งมีการกรอกเลขผิดแต่ กกต. ออกมาแถลงข่าวจะแก้ไขปัญหาได้ โดยมีอาสาสมัครรายงานเข้ามาว่า ในการนับคะแนนเลือกตั้งล่วงหน้านอกเขตที่ จ.ราชบุรี พบว่า มีบัตรเสีย 1 ใบเพราะลงคะแนนให้กับเบอร์ 9 ทั้งที่อำเภอดำเนินสะดวก มีแค่ 8 เบอร์
กรณีตัวอย่าง
การนับคะแนน
ประชาชนทักท้วงแล้วไม่เป็นผล
กรุงเทพฯ เขต 6 ดินแดง หน่วยเลือกตั้งที่ 78 เจ้าหน้าที่ยืนยันว่าบัตรที่ขีดกากบาทเกินเส้นกรอบมา แม้ไม่ทะลุช่องอื่น ก็ถือเป็นบัตรเสีย เพราะตอนอบรมมา เส้นจะต้องอยู่ในกรอบเท่านั้น จึงกลายเป็นว่า เกินมานิดหน่อยหรือมีเศษปากกาเผลอจิ้มไปจุดอื่นในหน้ากระดาษเพิ่มด้วยก็จะเป็นบัตรเสียทั้งหมด ทำให้หน่วยนี้มีบัตรเสียสูงถึง 27 ใบ
ประชาชนทักท้วงได้ผล
กรุงเทพมหานคร เขต 30 บางแค หน่วยเลือกตั้งที่ 23 อาสาสมัครรายงานว่า มีบัตรจำนวนหนึ่งที่กากบาทไม่เรียบ เจ้าหน้าที่พยายามกาให้เป็นบัตรเสีย เมื่อประชาชนทักท้วง เจ้าหน้าที่ก็นำเอกสารที่ตนเองอบรมมาให้ดู ซึ่งตัวอย่างภาพในคู่มือไม่ตรงกับรูปที่อยู่บนเสื้อของเลขาธิการกกต. อีกทั้งกากบาทบนบัตรก็ไม่ตรงกับบัตรเสียในตัวอย่างเช่นกัน ประชาชนที่สังเกตการณ์จึงอ้างอิงจากรูปเสื้อของเลขาธิการ กกต. เจ้าหน้าที่จึงยอมแก้บัตรเสียให้เป็นบัตรดี
ร้อยเอ็ด เขต 1 ตำบลในเมือง หน่วยเลือกตั้งที่ 23 อาสาสมัคร vote62 ให้ข้อมูลว่า เจ้าหน้าที่ไม่บอกเหตุผลของบัตรเสีย
การไม่เขียนลำดับเลขบนต้นขั้วบัตรลงคะแนน
กรุงเทพมหานคร เขต 19 เขตสะพานสูง แขวงราษฎร์พัฒนา หน่วยเลือกตั้งที่ 39 โรงเรียนสุเหร่าซีรอ อาสาระบุว่า เซ็นชื่อรับใบและในใบประชามติแล้วและทักท้วงเจ้าหน้าที่หน้าคูหาว่าทำไมไม่ใส่ลำดับเลขที่แต่เจ้าหน้าที่บอกว่า “ไม่จำเป็นต้องใส่” ทั้งที่ใบเลือก สส.เขตกับพรรค เจ้าหน้าที่ก็กรอกเลขให้ปกติ
นนทบุรี เขต 4 อำเภอปากเกร็ด ตำบลคลองเกลือ หน่วยเลือกตั้งที่ 115 บริเวณสนามเด็กเล่นพงษ์เพชร (ม.สหกรณ์การบินไทย ซอยการบินไทย) อาสารายงานว่า เจ้าหน้าที่ไม่ใส่เลขลำดับผู้มีสิทธิ ที่ต้นขั้วใบลงประชามติ ให้เซ็นเฉยๆ ไม่ลงเลข ทักท้วงเจ้าหน้าที่ที่ใส่ชุดข้าราชการแล้ว แต่ได้รับแจ้งว่าไม่ต้องเขียนก็ได้
นอกจากนี้การไม่เขียนลำดับนี้ พบใน มหาสารคาม ปทุมธานี อุทัยธานี นครนายก กาญจนบุรี สุพรรณบุรี ราชบุรี สมุทรปราการ นครปฐม ตลอดจนสุราษฎร์ธานี
การชี้นำประชามติ
ลพบุรี เขต 1 อำเภอเมืองลพบุรี ตำบลกกโก หน่วยเลือกตั้งที่ 2 โรงเรียนวัดดงน้อย(อาคารเรียน) อาสาระบุว่า เวลาประมาณ 8.20 น. มีผู้ชายที่ติดบัตรเป็นผู้ควบคุมหน่วยเลือกตั้งมีการแจ้งว่าให้กาเครื่องหมายถูกในบัตรประชามติได้แจ้งกับข้าราชการที่ควบคุมหน่วยเลือกตั้งแล้วมีการเรียกผู้ชายคนนั้นมาตักเตือนเจ้าหน้าที่ชี้นำ
นครปฐม เขต 6 อำเภอสามพราน ตำบลไร่ขิง หน่วยเลือกตั้งที่ 18 หอประชุมอาคารอเนกประสงค์ โรงเรียนวัดท่าพูด (นครผลประชานุกูล) มีรายงานว่า มีคุณลุงต่อแถวรอเลือกตั้งอยู่ด้านหน้า เดินออกไปถามเจ้าหน้าที่เกี่ยวกับประชามติ ไม่ได้ยินแน่ชัดว่าถามว่าอะไร แต่ได้ยินที่เจ้าหน้าที่พูดว่า ถ้าไม่รู้จะกาอะไร กาไม่เห็นชอบก็ได้ เช่นเดียวกับที่นครพนม เขต 1 อำเภอศรีสงคราม ตำบลนาเดื่อ หน่วยเลือกตั้งที่ 9 ที่มีรายงานว่า กปน.ใช้คำถามชี้นำให้ผู้ลงเสียงประชามติให้ไม่เห็นชอบ รวมถึงบอกว่าไม่ต้องลงก็ได้
ไม่เซ็นต้นขั้ว
เชียงใหม่ เขต 2 ตำบลท่าวังตาล หน่วยเลือกตั้งที่ 18 เจ้าหน้าที่ไม่เซ็นต้นขั้วบัตรออกเสียงประชามติในฝั่งของเจ้าหน้าที่ ให้ประชาชนเซ็นฝั่งเดียว
เช่นเดียวกับ สงขลา เขต 2 หาดใหญ่ หน่วยเลือกตั้งที่ 26 ที่กรรมการไม่เซ็นต้นขั้วบัตรเลือกตั้งสส.แบบเขต แม้จะประชาชนจะทักท้วงแล้วก็ตาม ส่วนศรีสะเกษ เขต 1 ตำบลเมืองเหนือ หน่วยเลือกตั้งที่ 11 อาสาสมัครรายงานว่า กปน. ให้รับบัตรลงประชามติ แต่ไม่เซ็นต้นขั้ว ทักท้วงแล้วก็ได้รับคำตอบว่า “เดี๋ยวเจ้าหน้าที่เซ็นต์ย้อนหลัง”
การลงคะแนนไม่ลับ
มีกล้องวงจรปิด
พระนครศรีอยุธยา เขต 1 อำเภอพระนครศรีอยุธยา ตำบลปากราน หน่วยเลือกตั้งที่ 4 อาสาสมัคร vote62 รายงานว่า มีกล้องวงจรปิดอยู่หลังคูหาเลือกตั้ง
สุพรรณบุรี เขต 2 ตำบลบางตาเถร หน่วยเลือกตั้งที่ 17 ศาลากลางหมู่บ้าน หมู่ที่ 15 อาสาสมัคร vote62 รายงานว่ามี ผู้หญิงคล้ายจะเป็นเจ้าหน้าที่หน่วย มานั่งดูผู้ลงคะแนนด้านหลังคูหา โดยนั่งห่างจากคูหาไม่เกิน 50 เซนติเมตร
การนับคะแนนไม่เปิดเผย
ตรัง เขต 1 ตำบลควนปริง หน่วยเลือกตั้งที่ 6 อาสาสมัคร vote62ให้ข้อมูลว่า เจ้าหน้าที่ไม่อนุญาตให้เข้าไปดูการนับคะแนนด้านใน
ขอนแก่น เขต 10 ตำบลหนองสองห้อง หน่วยเลือกตั้งที่ 7 อาสาสมัคร vote62 รายงานว่า เจ้าหน้าที่นับคะแนนโดยไม่ขานให้ประชาชนฟัง และรอเวลาจนถึง นับคะแนนรอจนเวลา 02.00 น. ของวันถัดไปจึงเริ่มดำเนินการรวมและเขียนคะแนนกันเอง โดยไล่ประชาชนออกจากบริเวณที่มีการนับคะแนน
เจ้าหน้าที่ไม่ให้ประชาชนถ่ายรูปหรือถ่ายวิดีโอระหว่างนับคะแนน และข่มขู่
เชียงใหม่ เขต 1 ตำบลช้างคลาน หน่วยเลือกตั้งที่ 53 อาสาสมัคร vote62 รายงานว่า เจ้าหน้าที่ประจำหน่วยไม่ให้ถ่ายรูป และข่มขู่ว่า “ถ่ายอะไรเยอะแยะ เดี๋ยวจะให้ลบให้หมด” นอกจากนี้ขณะที่จะถ่ายใบ ส.ส.5/18 เจ้าหน้าที่อ้างว่าต้องมี บัตรแต่งตั้งคณะกรรมการสังกัดพรรคการเมือง ถึงจะให้ดูได้ ไม่เช่นนั้นจะผิดกฎหมาย เมื่อถามว่าผิดกฎหมายข้อใด เจ้าหน้าที่ตอบไม่ได้และสั่งให้ลบรูปให้หมด
สงขลา เขต 2 หาดใหญ่ หน่วยเลือกตั้งที่ 101 อาสาสมัคร vote62 ให้ข้อมูลว่า ประธานกรรมการหน่วยไม่อนุญาตให้ถ่ายรูป โดยอ้างเหตุผลว่า ผิดกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล และพ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ พร้อมกับสั่งให้เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยมาลบคลิป
กรุงเทพฯ เขต 10 สีกัน หน่วยเลือกตั้งที่ 36 อาสาสมัคร vote62 ถูกเจ้าหน้าที่แจ้งตำรวจว่า ห้ามถ่ายคลิปการทำงานของเจ้าหน้าที่ มีตำรวจ 3 ชุดมาที่หน่วยเลือกตั้ง 5-6 นาย
นครพนม เขต 2 ตำบลท่าค้อ หน่วยเลือกตั้งที่ 5 อาสาสมัคร vote62 รายงานว่า เจ้าหน้าที่เตือนว่าไม่ให้ถ่ายภาพใบขีดคะแนนที่นับแล้ว พร้อมกับบอกว่าจะให้เจ้าหน้าที่มาลงโทษและสั่งให้ลบรูปทันที ทั้งนี้น่าสงสัยว่า เหตุใดจึงมีบางคนที่เจ้าหน้าที่อนุญาตให้เข้าไปในพื้นที่นับคะแนนและถ่ายรูปได้
เจ้าหน้าที่ไม่ให้ถ่ายรูปใบสรุปคะแนน และเก็บข้อมูลระบุตัวตนของอาสาสมัคร
ชัยภูมิ เขต 5 อาสาสมัคร vote62 ถูกเจ้าหน้าที่เสนอให้แอดไลน์เพื่อรับส่งรูปผลการนับคะแนน และเรียกขอดูบัตรประชาชนของอาสาสมัครด้วย
สุโขทัย เขต 1 ตำบลธานี หน่วยเลือกตั้งที่ 3 ระหว่างการนับคะแนน ซึ่งประชาชนทักท้วง เจ้าหน้าที่ตำรวจประจำหน่วยถ่ายรูปและคลิปวิดีโออาสาประชาชนที่ทักท้วงและอาสามาดูการนับคะแนนไว้ ทำให้รู้สึกไม่ปลอดภัย
กาฬสินธุ์ เขต 1 ตำบลเหนือ หน่วยเลือกตั้งที่ 13 อาสาสมัคร vote62 ถูกเจ้าหน้าที่ห้ามไม่ให้ถ่ายรูปผลคะแนน หลังจากนับเสร็จแล้ว
เจ้าหน้าที่ไม่แสดงบัตรเลือกตั้งระหว่างการนับคะแนน
อาสาสมัครจากหลายหน่วยเลือกตั้ง เช่น ร้อยเอ็ด เขต 1 ตำบลในเมือง หน่วยเลือกตั้งที่ 23, จังหวัดสิงห์บุรี เขต1 ตำบลถอนสมอ หน่วยเลือกตั้งที่ 2, จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เขต 1 ตำบลไผ่ลิง หน่วยเลือกตั้งที่ 4 รายงานว่า เจ้าหน้าที่ไม่แสดงบัตรเลือกตั้งให้ประชาชนดูว่า กาหมายเลขใด บางหน่วยเจ้าหน้าที่แสดงความไม่พอใจเมื่อถูกทักท้วง เช่น จังหวัดนครปฐม เขต 2 ตำบลพระปฐมเจดีย์ หน่วยเลือกตั้งที่ 12
ยังมีกรณีที่กรรมการขานคะแนนเสียงเบา และพยายามกั้นไม่ให้ประชาชนเห็นใบคะแนน ซึ่งมีรายงานจากอาสาสมัครที่กาฬสินธุ์ เขต 1 ตำบลเหนือ หน่วยเลือกตั้งที่ 13
นอกจากนี้ยังมีกรณีที่เจ้าหน้าที่ประจำหน่วย ที่สุพรรณบุรี เขต 1 ตำบลรั้วใหญ่ แจ้งว่า กรรมการนับคะแนนไม่เปิดบัตรเลือกตั้งให้ดู ในบัตรกาเลขหนึ่ง (46) แต่คนขานอีกเลขหนึ่ง (37) แม้จะมีกรรมการคัดค้าน 1 คน ก็ไม่ได้รับการแก้ไขและมีการย้ายกรรมการคนนี้ไปตำแหน่งอื่น เมื่อทักท้วง ก็ถูกต่อว่าให้เงียบ เนื่องจากไม่มีประชาชนสังเกตการณ์จึงไม่มีการทักท้วง
กระดาษนับคะแนนซ้อนทับกัน/ไม่เขียนรายละเอียดหน่วย
นนทบุรี เขต 1 ตำบลบางเขน หน่วยเลือกตั้งที่ 35 อาสาสมัคร vote62 รายงานว่าในการนับคะแนน กระดาษขีดคะแนนซ้อนทับกัน เจ้าหน้าที่ต้องมุดลงไปขีดคะแนนใต้กระดาษ ทำให้ประชาชนไม่เห็น เช่นเดียวกับที่อาสาสมัครจาก นครสวรรค์ เขต 5 ตำบลตาคลี หน่วยที่ 19 ที่รายงานว่า กระดาษขีดคะแนนซ้อนกัน และสงขลา เขต 9 คลองแห หน่วยเลือกตั้งที่ 15 ศาลาการเปรียญ วัดคลองแห ที่อาสาสมัครรายงานว่า ใบกระดาษที่คะแนนซ้อนกันทุกพรรคเปิดแล้วกาเอา ไม่เห็นเด่นชัด
ภูเก็ต เขต 2 ตำบลฉลอง หน่วยเลือกตั้งที่ 1 อาสาสมัครรายงานว่า ในกระดาษลงคะแนนไม่เขียนชื่อหน่วย ชื่อจังหวัด
