คำนวณคะแนน สส. บัญชีรายชื่อ สส. พึงมี และที่นั่งปาร์ตี้ลิสต์ เราเห็นอะไรในการเมืองไทยจากเลือกตั้ง 69

จากผลคะแนนการเลือกตั้ง สส.บัญชีรายชื่อ ที่คณะกรรมการการเลือกตั้งเผยแพร่ไฟล์ สส.6/1 ที่สรุปผลคะแนนระดับเขตในรูปแบบรูปภาพ ซึ่งมีจำนวนเขตทั้งสิ้น 398 เขต (ขาดไปสองเขตคือ กรุงเทพมหานครเขต 15 และ อุดรธานีเขต 6) นั้น หากคำนวนจากตัวเลขบัตรดีจำนวนทั้งสิ้น 34,860,211 ใบ (จากจำนวนบัตรดีทั้งหมด 34,862,178 จาก 400 เขต คือยังไม่มีคะแนนอีก 1,967 ใบ) จะสามารถคำนวณคะแนนและที่นั่ง สส.ปาร์ตี้ลิสต์แบบไม่เป็นทางการได้ และมีข้อค้นพบเบื้องต้น ดังต่อไปนี้ 

• เลือกตั้ง 69 มีพรรคการเมืองทั้งหมด 21 พรรคเข้าสภา
• สส.ปัดเศษ มีจำนวน 10 พรรค คะแนนน้อยสุดเป็นของพรรคพลังประชารัฐ ที่ได้เสียงแต่ 1.4 แสนเสียงก็ได้ที่นั่งแล้ว
• หากดูความนิยมของพรรค ตามลำดับของคะแนนปาร์ตี้ลิสต์สูงสุดในแต่ละเขต จะพบว่า พรรคอันดับหนึ่งคือพรรคประชาชน (ชนะใน 214 เขต) อันดับสองคือเพื่อไทย (ชนะใน 70 เขต) อันดับสามคือภูมิใจไทย (ชนะ 56 เขต)
• จาก 400 เขตทั่วประเทศ มีพื้นที่ที่คะแนนของพรรคประชาชน ภูมิใจไทย และเพื่อไทย สูสีกันหรือห่างกันไม่เกิน 15% ทั้งหมด 88 เขต

เลือกตั้ง 69 มีพรรคการเมือง 21 พรรคในสภา

พรรคการเมืองที่มีตัวแทนปาร์ตี้ลิสต์ในสภามีมากถึง 21 พรรค โดย พรรคอันดับหนึ่งคือพรรคประชาชนที่ได้ 32 ที่นั่งจาก 10.97 ล้านเสียง อันดับสองคือพรรคภูมิใจไทย ที่ได้ 19 ที่นั่งจาก 6.44 ล้านเสียง อันดับสามคือพรรคเพื่อไทย ที่ได้ 16 ที่นั่งจาก 5.5 ล้านเสียง อันดับสี่ คือพรรคประชาธิปัตย์ ที่ได้ 11 ที่นั่งจาก 3.9 ล้านเสียง อันดับห้าคือพรรคเศรษฐกิจที่ได้ 3 ที่นั่งจาก 1.1 ล้านเสียง

อีก 16 พรรคที่ได้เข้าสภา ที่ได้คะแนนไม่ถึงล้านเสียง อาทิ พรรครวมไทยสร้างชาติ (2 ที่นั่งจาก 7.6 แสนเสียง) พรรคกล้าธรรม (2 ที่นั่งจาก 6.4 แสนเสียง) พรรคประชาชาติ (1 ที่นั่งจาก 4.3 แสนเสียง) 

สส.ปัดเศษ มีจำนวน 10 พรรค คะแนนน้อยสุดเป็นของพรรคพลังประชารัฐ

ทั้งนี้ หากคำนวณตัวเลขจากจำนวนสส.พึงมี หรือจำนวนคะแนนที่สส.หนึ่งที่นั่งควรได้รับ จะอยู่ที่ราว 348,602 คะแนน แต่ด้วยระบบเลือกตั้งแบบที่ออกแบบให้พรรคใหญ่เสียเปรียบและต้องการให้มีพรรคเล็กจำนวนมากในสภา จึงทำให้มี “สส.ปัดเศษ” หรือสส.จากพรรคที่ได้คะแนนไม่ถึงเกณฑ์สส.พึงมี จำนวนทั้งสิ้น 10 พรรค 

กลุ่มนี้ มาจากพรรค ไทยทรัพย์ทวี พรรคประชาธิปไตยใหม่ พรรคไทยภักดี พรรคมิติใหม่ พรรคไทยสร้างไทย พรรครวมพลังประชาชน พรรคเสรีรวมไทย พรรคทางเลือกใหม่ พรรคไทรวมพลัง และพรรคพลังประชารัฐซึ่งรั้งท้ายที่ 1.4 แสนคะแนนเท่านั้น

นอกจากนี้ เป็นที่น่าสังเกตว่า พรรคการเมืองที่จับฉลากได้เลขเบอร์เดียวในลำดับที่หนึ่งถึงห้า ล้วนได้รับคะแนนสูงทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็น เบอร์ 1 พรรคไทยทรัพย์ทวี เบอร์ 2 พรรคเพื่อชาติไทย เบอร์ 3 พรรคใหม่ เบอร์ 4 พรรคมิติใหม่ และเบอร์ 5 พรรครวมไทย

ลำดับของพรรคที่ได้คะแนนปาร์ตี้ลิสต์สูงสุดในแต่ละเขต

ทั้งนี้ หากดูคะแนนปาร์ตี้ลิสต์ในระดับเขต จะพบอันดับความนิยมของพรรคแตกต่างจากคะแนนสส.เขต โดยพรรคประชาชนได้อันดับหนึ่งใน 214 เขต พรรคเพื่อไทยกวาดอันดับหนึ่งใน 70 เขต ส่วนพรรคภูมิใจไทยที่เป็นพรรคอันดับหนึ่งในการเลือกตั้งครั้งนี้ ชนะที่หนึ่งใน 56 เขตเท่านั้น

พรรคประชาชน ได้อันดับ 1 ใน 214 เขต 

พรรคประชาชนครองที่หนึ่งในเกือบทุกภาค ยกเว้นภาคใต้และอีสานตอนบน/ล่าง ที่เป็นฐานเดิมของประชาธิปัตย์ ภูมิใจไทย และเพื่อไทย ตามลำดับ ในหลายพื้นที่ได้คะแนนสูงสุดทุกเขตทั้งจังหวัด เช่น กรุงเทพมหานคร นนทบุรี ปทุมธานี สมุทรปราการ ชลบุรี ระยอง เชียงใหม่ ลำพูน ลำปาง น่าน นครปฐม ราชบุรี สระบุรี ภูเก็ต 

พรรคเพื่อไทย ได้อันดับ 1 ใน 70 เขต

พรรคเพื่อไทยสามารถกวาดพื้นที่ภาคอีสานตอนบนและตอนกลางเป็นหลัก เช่น ร้อยเอ็ด (7 เขต) สกลนคร (6 เขต) ขอนแก่น (8 เขต) กาฬสินธุ์ (4 เขต) มหาสารคาม (5 เขต) ยโสธร (3 เขต) อุดรธานี (8 เขต) นครพนม (3 เขต) และอื่นๆ

พรรคภูมิใจไทย ได้อันดับ 1 ใน 56 เขต

ส่วนใหญ่พรรคภูมิใจไทยสามารถกวาดภาคอีสานตอนล่างและภาคกลางตะวันตก โดยมีคะแนนโดดเด่นที่ บุรีรัมย์ (ครบทุก 10 เขต) สุรินทร์ (8 เขต) สุพรรณบุรี (5 เขต) เพชรบูรณ์ (4 เขต)  เพชรบุรี (3 เขต) อุทัยธานี (2 เขต) อ่างทอง (2 เขต) สุโขทัย (1 เขต) แพร่ (1 เขต) และอื่นๆ

พรรคประชาธิปัตย์ ได้อันดับ 1 ใน 43 เขต

การกลับมาของพรรคประชาธิปัตย์ครั้งนี้ สามารถได้ที่นั่งจากคะแนนสส.บัญชีรายชื่อในพื้นที่ภาคใต้ส่วนมาก ได้แก่ นครศรีธรรมราช (ครบ 9 เขต) สงขลา (9 เขต) ตรัง (4 เขต) สุราษฎร์ธานี (7 เขต) ชุมพร (3 เขต) กระบี่ (3 เขต) พัทลุง (3 เขต) พังงา (2 เขต) สตูล (2 เขต) ประจวบคีรีขันธ์ (1 เขต)

พรรคกล้าธรรม ได้อันดับ 1 ใน 3 เขต

พรรคกล้าธรรม กวาดทุกเขตในจังหวัดพะเยา ซึ่งมีทั้งหมด 3 เขตได้  

ประชาชน สูสีกับ ภูมิใจไทย และ/หรือ เพื่อไทย (ห่างกันไม่เกิน 15%) ทั้งหมด 88 เขต

สำหรับเขตที่มีคะแนนสูสี หรือทิ้งห่างกันไม่เกิน 15% มีทั้งหมด 88 เขต โดยเขตที่น่าจับตามอง ได้แก่ 

• ขอนแก่น เขต 11: ประชาชน 18,652 vs ภูมิใจไทย 20,024 vs เพื่อไทย 19,952
• ชัยภูมิ เขต 6: ประชาชน 19,853 vs ภูมิใจไทย 19,069 vs เพื่อไทย 21,029
• นครราชสีมา เขต 5: ประชาชน 22,017 vs ภูมิใจไทย 22,285 vs เพื่อไทย 18,807
• บึงกาฬ เขต 3: ประชาชน 17,980 vs ภูมิใจไทย 15,705 vs เพื่อไทย 20,137
• อำนาจเจริญ เขต 2: ประชาชน 22,514 vs ภูมิใจไทย 23,395 vs เพื่อไทย 21,698

ขณะที่พรรคพลังประชารัฐ ที่ได้คะแนนเป็นอันดับหนึ่งในหนึ่งเขต คือ สระแก้ว เขต 2 โดยเป็นเขตที่คะแนนสูสีมาก กล่าวคือ พรรคพลังประชารัฐได้ 22,924 คะแนน พรรค ประชาชน 22,827 คะแนน เหตุผลสำคัญอาจเพราะเป็นพื้นที่ของ “บ้านใหญ่” โดยสระแก้วเป็นพื้นที่ตระกูลเทียนทองที่มีทั้ง สส.แบบแบ่งเขตอย่างน้อย 2 คน และ นายกอบจ. ติดต่อกันมายาวนาน

ส่วนพรรคไทรวมพลัง ก็สามารถชนะคะแนนใน 2 เขตของจังหวัดอุบลราชธานี ที่ เขต 9 และ 10 ทั้งนี้ พรรคไทรวมพลัง หนึ่งในเครือข่ายตระกูลหวังศุภกิจโกศล เจ้าของธุรกิจโรงแป้งในภาคอีสาน ที่ กังฟู-วสวรรธน์ พวงพรศรี หัวหน้าพรรค เป็นเครือญาติกับ ยลดา หวังศุภกิจโกศล และจิตรวรรณ หวังศุภกิจโกศล ที่ลงสมัคร สส.ปี 2569 ในจังหวัดนี้ ตระกูลหวังศุภกิจโกศลมีธุรกิจหลายอย่างในจังหวัดอุบลราชธานี อาทิ บริษัทเอี่ยมอุบลอุตสาหกรรม จำกัด

หมายเหตุ: 

• ขอบคุณคุณ ณัฐ เหลืองนฤมิตชัย และสฤณี อาชวานันทกุล ที่ช่วยจัดการเรียบเรียงตัวเลขผลการเลือกตั้งจาก 398 เขต
• งานชิ้นนี้ อ้างอิงคะแนน สส.6/1 จากฐานข้อมูลภาพ pdf อัปโหลดโดยคณะกรรมการการเลือกตั้ง

ดูข้อมูลที่ https://rocketmedialab.co/database-election-69-6/