เช่นเดียวกันกับกรุงเทพมหานคร เมืองหลวงที่มีจำนวนผู้สูงอายุ 1,335,665 คน มากที่สุดในประเทศไทย ที่ประเด็นผู้สูงอายุกลายเป็นโจทย์ใหม่ที่ท้าทายสำหรับการบริหารจัดการเมืองแห่งนี้ ทั้งในแง่งบประมาณ การบริการขั้นพื้นฐาน โดยเฉพาะการบริการสาธารณสุข รวมไปถึงการสร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้ออำนวนในการใช้ชีวิตของผู้สูงอายุทั้งในปัจจุบันและอนาคต

Rocket Media Lab ชวนสำรวจข้อมูลผู้สูงอายุในกรุงเทพมหานคร ทั้งในแง่การกระจายตัว แนวโน้ม ไปจนถึงงบประมาณที่เมืองแห่งนี้ใช้ไปกับผู้สูงอายุว่ามีอะไร ทำอะไรไปแล้วบ้าง 

กทม. เข้าสู่การเป็นสังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์แล้ว โดยมี 18 เขตที่เป็นสังคมผู้สูงอายุระดับสุดยอด 

องค์กรสหประชาชาติ (UN) แยกระดับสังคมผู้สูงอายุออกเป็น 3 ระดับ ได้แก่

1. สังคมสูงวัย (Aged Society) หมายถึง สังคมที่มีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป มากกว่าร้อยละ 10 ของประชากรทั้งหมด (หรือมีประชากรอายุ65ปีขึ้นไปมากกว่าร้อยละ 7)
2. สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ (Complete Aged Society) หมายถึง สังคมที่มีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป มากกว่าร้อยละ 20 ของประชากรทั้งหมด (หรือมีประชากรอายุ65ปีขึ้นไปมากกว่าร้อยละ 14)
3. สังคมสูงวัยระดับสุดยอด (Super Aged Society) หมายถึง สังคมที่มีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป มากกว่าร้อยละ 28 ของประชากรทั้งหมด (หรือประชากรอายุ65ปีขึ้นมากกว่าร้อยละ 20)

ข้อมูลประชากรของกรุงเทพมหานครรวม 5,422,568 คน พบกลุ่มเด็กอายุ 0-15 ปี จำนวน 730,656 คน หรือ 13.47% ขณะที่กลุ่มผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไปมีจำนวนถึง 1,335,665 คน คิดเป็น 24.63% จากข้อมูลจะเห็นว่าสถานะของกรุงเทพมหานครว่าเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์แล้ว เมื่อพิจารณารายเขตจาก 50 เขต พบความแตกต่างของระดับสังคมผู้สูงอายุ เขตพื้นที่ชั้นในและเขตเก่าแก่มีสัดส่วนผู้สูงอายุสูงมากจนอยู่ในระดับสังคมผู้สูงอายุระดับสุดยอดจำนวน 18 เขต นำโดยเขตสัมพันธวงศ์ที่มีผู้สูงอายุมากถึง 39.06% โดบพบว่าสัมพันธวงศ์มีประชากร 18,329 คน เป็น อายุ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 7,159 คน รองลงมาคือเขตป้อมปราบศัตรูพ่าย 36.62% ผู้สูงอายุจาก 13,147 คน ใน 35,900คน และเขตพระนคร 35.33% มีผู้สูงอายุ จาก 13,571 คน ในประชากร จำนวน 38,408 คน

ที่น่าสนใจคือเขตสัมพันธวงศ์ ซึ่งเป็นเขตที่มีสัดส่วนผู้สูงอายุต่อประชากรมากที่สุดคือ 39.06% ซึ่งตัวเลขนี้เกือบจะแตะ 2 ใน 5 ของประชากรทั้งหมดในเขต และเมื่อดูจำนวนเด็กอายุ 0-15 ปี กลับมีเพียง 1,483 คน หรือคิดเป็นแค่ 8.09% เท่านั้น หมายความว่ากลุ่มวัยเด็กในพื้นที่ลดลงอย่างมากเมื่อเทียบกับกลุ่มผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้น

ทั้งนี้เขตส่วนใหญ่จำนวน 27 เขตอยู่ในระดับสังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ ได้แก่ คลองเตย คันนายาว จตุจักร จอมทอง ดอนเมือง ทุ่งครุ บางกะปิ บางเขน บางแค บางนา บางบอน บึงกุ่ม พญาไท พระโขนง ภาษีเจริญ มีนบุรี ราชเทวี ราษฎร์บูรณะ ลาดพร้าว วังทองหลาง วัฒนา สวนหลวง สะพานสูง สายไหม หนองแขม หลักสี่ และห้วยขวาง ส่วนเขตที่เพิ่งเข้าสู่ระดับสังคมผู้สูงอายุหรือมีสัดส่วนผู้สูงอายุต่ำกว่า 10% มีเพียง 5 เขต ได้แก่ เขตหนองจอก เขตคลองสามวา เขตลาดกระบัง เขตประเวศ และเขตบางขุนเทียน

จากข้อมูลจะเห็นการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างประชากรและการย้ายถิ่นฐานเขตเมือง กล่าวคือ ประชากรวัยทำงานและครอบครัวเกิดใหม่ มักขยับขยายไปอาศัยยังพื้นที่ชายเมืองฝั่งตะวันออก และฝั่งธนบุรีใต้ ซึ่งมีการพัฒนาโครงสร้างอสังหาริมทรัพย์ใหม่ ประกอบกับมีพื้นที่ รวมถึงราคาที่อยู่อาศัยที่เข้าถึงได้ ส่วนพื้นที่เศรษฐกิจเดิมและพื้นที่เขตเมืองนั้น มักเป็นที่พักอาศัยหลักของประชากรที่มีอายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไป 

ซึ่งสถานการณ์สังคมผู้สูงอายุที่เกิดขึ้น เห็นได้จากทิศทางนโยบายการรับมือของกรุงเพมหานครที่ผ่านมา โดยพบว่ามีการเตรียมการรับมือผ่านนโยบายเส้นเลือดฝอย ด้วยการชูแนวทางการดูแลผู้สูงอายุในชุมชนเพื่อให้ประชากรกลุ่มนี้ใช้ชีวิตในถิ่นฐานเดิมได้อย่างปลอดภัย ทั้งการปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานกายภาพ เช่น การปรับปรุงทางเท้าให้เรียบ การทำทางลาด และยกระดับศูนย์บริการสาธารณสุขให้เป็นหน่วยบริการปฐมภูมิที่ตรวจคัดกรองสุขภาพผู้สูงอายุเชิงรุก รวมถึงส่งเสริมการตั้งชมรมผู้สูงอายุตามชุมชนต่างๆ เพื่อกระตุ้นให้เกิดกิจกรรมทางสังคมและป้องกันภาวะติดบ้านติดเตียงในระยะยาว

กรุงเทพฯ มี 36 เขตที่มีคนตายมากกว่าคนเกิด เขตสัมพันธ์วงศ์ เกิด 0 ตาย 50

หากดูข้อมูลอัตราการเกิดและการตายในปี 2568 จะเห็นแนวโน้มประชากรที่ลดลง กล่าวคือกรุงเทพมหานครมีจำนวนการเกิดเพียง 45,685 คนเท่านั้น แต่มีจำนวนการตาย 48,869 คน นั่นหมายความว่ามีส่วนต่างถึง 3,184 คน และเมื่อแยกตามเขตจะพบว่า 36 เขตมีจำนวนคนตายมากกว่าคนเกิด

เขตที่มีส่วนต่างคนตายมากกว่าคนเกิดสูงที่สุดคือเขตหลักสี่ ซึ่งมีคนเกิด 383 คน มีคนตาย 1,776 คน นั่นหมายความว่าคนตายมากกว่าคนเกิด 1,393 คน รองลงมาคือเขตคลองสามวาและเขตบางแค และในทางตรงข้าม เขตที่ยังมีคนเกิดมากกว่าคนตายมีเพียง 14 เขต โดยเขตปทุมวันมีคนเกิด 3,757 คน ตาย 2,068 คน เขตวัฒนามีคนเกิด 2,025 คน ตาย 629 คน และเขตคันนายาวมีคนเกิด 3,549 คน ตาย 2,158 คน 

ส่วนเขตสัมพันธวงศ์เป็นอีกพื้นที่ที่น่าสนใจมาก เมื่อเทียบกับประชากรทั้งหมด 18,329 คน พบว่าไม่มีจำนวนคนเกิดเลย (0 คน) แต่มีคนตาย 50 คน ซึ่งจะเห็นว่าพื้นที่เศรษฐกิจดั้งเดิมและเขตเมืองเก่ากลายเป็นพื้นที่อยู่อาศัยของผู้สูงอายุเกือบทั้งหมด ขณะที่ครอบครัวใหม่และคนวัยทำงานส่วนใหญ่ เลือกที่ย้ายออกไปตั้งถิ่นฐานในพื้นที่ชานเมือง และเขตที่เหมาะสมในการตั้งครอบครัว ส่งผลให้อัตราการเกิดในพื้นที่กลางเมืองบางแห่ง มีสัดส่วนการเกิดน้อยมาก

ทั้งนี้เป็นไปได้ว่า จำนวนเด็กเกิดใหม่รายเขตอาจจะขึ้นอยู่กับจำนวนสถานพยาบาลในเขตนั้น อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาจำนวนสถานพยาบาลรายเขตก็มีแนวโน้มไปในทิศทางเดียวกัน เขตสัมพันธวงศ์อยู่ในลำดับที่ 47 จาก 50 เขต หรือน้อยเป็นอันดับที่ 3 รองจากบางกอกใหญ่และสาทร โดยเขตสัมพันธวงศ์มีสถานพยาบาลทั้งหมด 2 แห่ง ซึ่งทั้งคู่เป็นโรงพยาบาลเอกชน ส่วนเขตราชเทวี มีจำนวนสถานพยาบาลรวม 13 แห่ง โดยมีโรงพยาบาลรัฐ 10 แห่ง เอกชน 2 แห่ง และศูนย์บริการสาธารณสุข 1 แห่ง

อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาประชากรที่มีอายุ 0-18 ปี ในปี 2568 รายเขต ก็ยังพบว่าเขตสัมพันธวงศ์อยู่อันดับที่ 50 จัดว่าน้อยที่สุด เพียง 1,904 คน ดังนั้น แม้ว่าจำนวนเด็กเกิดใหม่อาจจะสัมพันธ์กับจำนวนโรงพยาบาลในเขตนั้น แต่เมื่อพิจารณาจำนวนเด็กและเยาวชนในเขตก็ยังพบว่าน้อยที่สุดและมีสัดส่วนที่น้อยกว่าผู้สูงอายุอยู่ดี

ซึ่งสอดคล้องกับรายงานข่าวล่าสุดที่ระบุว่าสถิติเด็กเกิดใหม่ปี 2568 ต่ำสุดในรอบ 75 ปี และประเทศไทยกำลังเผชิญสถานการณ์คนเสียชีวิตมากกว่าคนเกิดใหม่ติดต่อกันเป็นปีที่ 5 แล้ว จากโครงสร้างประชากรไทยเปลี่ยนไปนี้ ทั้งจากจำนวนประชากรที่เริ่มลดลง และการเปลี่ยนผ่านไปสู่สังคมสูงวัยขั้นสุดยอด จะส่งกระทบต่อระบบเศรษฐกิจไทยใน 3 ด้านหลัก ทั้งปัญหาการขาดแคลนแรงงานที่รุนแรงขึ้น แนวโน้มการบริโภคภายในประเทศที่ลดลงเนื่องจากกำลังซื้อหดตัว และภาระทางการคลังที่จะเพิ่มสูงขึ้นจากงบประมาณด้านสวัสดิการและสาธารณสุขเพื่อดูแลผู้สูงอายุ ซึ่งถือเป็นโจทย์ใหญ่ที่ทั้งระดับท้องถิ่นอย่าง กทม. และระดับรัฐบาลต้องเร่งหาทางรับมืออย่างเป็นระบบ

สังคมผู้สูงอายุทำให้วัยทำงานกลายเป็นเดอะแบก

นอกจากพบประชากรมีอัตราการเกิดน้อยกว่าอัตราการตายแล้วนั้น การเพิ่มขึ้นของผู้สูงอายุยังส่งผลโดยตรงต่อวัยทำงานที่ต้องรับภาระดูแล ซึ่งพบว่าอัตราส่วนพึ่งพิงวัยสูงอายุของกรุงเทพมหานครเฉลี่ยอยู่ที่ 39.80 หมายความว่าคนวัยทำงาน 100 คน ต้องรับผิดชอบดูแลผู้สูงอายุเกือบ 40 คน 

ภาระนี้หนักที่สุดในเขตสัมพันธวงศ์ ซึ่งคนวัยทำงาน 100 คนต้องดูแลผู้สูงอายุถึง 73.90 คน ซึ่งมากที่สุดในทุกเขต ตามด้วยเขตป้อมปราบศัตรูพ่าย 71.71 คน และเขตพระนคร 65.01 คน ส่วนเขตที่มีภาระพึ่งพิงน้อยที่สุดคือเขตหนองจอก อยู่ที่ 24.29 คน เขตคลองสามวา 25.84 คน และเขตลาดกระบัง 27.37 คน ซึ่งเขตน้อย จะมีตัวตัวเลขอยู่ที่ประมาณ 24-27 คนต่อคนวัยทำงาน 100 คน 

เมื่อผู้สูงอายุส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในเขตเมืองชั้นใน คนวัยทำงานจึงต้องรับภาระหนักขึ้นทั้งเรื่องเงินและเวลาในการดูแล นอกจากนี้จำนวนคนวัยทำงานที่ลดลงยังส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจโดยรวม เมื่อครอบครัวต้องแบกรับภาระดูแลคนแก่มากขึ้น เงินที่หามาได้จึงถูกนำไปจ่ายเป็นค่าดูแลสุขภาพและค่าใช้จ่ายรายวันของผู้สูงวัย แทนที่จะสามารถนำเงินเหล่านั้นไปลงทุนหรือต่อยอดสร้างรายได้ทางอื่น 

ทั้งนี้ ข้อมูลจากสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติประเมินว่าเมื่อประชากรเข้าสู่วัยสูงอายุ รายได้จะลดลงอย่างรวดเร็ว แต่มูลค่าการบริโภค (โดยเฉพาะค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพ) กลับเพิ่มสูงขึ้น ทำให้เกิดช่องว่างทางการเงินที่ต้องพึ่งพาเงินออมหรือเงินโอนจากครอบครัวและรัฐบาล และยังพบอีกว่าในอีก 20 ปีข้างหน้า ผู้สูงอายุกว่า 91.4% จะยังคงต้องดิ้นรนทำงานเพื่อหาเลี้ยงชีพต่อไปแม้จะเข้าสู่วัยเกษียณแล้วก็ตาม 

จากข้อมูลของสำนักงานสถิติแห่งชาติพบว่า ในปี 2567 ผู้สูงอายุในกรุงเทพฯ ไม่มีงานทำสูงถึง 1,034,237 คน หรือคิดเป็น 71% ของจำนวนประชากรผู้สูงอายุ แม้จพมีสัดส่วนที่สูง แต่ในจำนวนนี้อาจจะเป็นผู้สูงอายุที่เกษียณแล้วและมีรายได้จากเงินเก็บ เงินบำนาญ หรือมีบุตรเลี้ยงดูอยู่แล้วก็ได้ ในขณะที่ผู้สูงอายุที่มีรายได้ไม่เพียงพอถึงนั้น มีจำนวน 210,807 หรือคิดเป็น 14.47% ของจำนวนประชากรผู้สูงอายุ และมีผู้สูงอายุที่ไม่มีเงินออม 594,018 คน คิดเป็น 40.78%

งบประมาณของ กทม. ที่ใช้ไปกับผู้สูงอายุ ใช้ทำอะไรบ้าง 

เมื่อสำรวจงบประมาณที่กรุงเทพมหานครจัดสรรเพื่อรองรับสถานการณ์ผู้สูงอายุ ระหว่างปี 2566 ถึง 2569 โดยไม่รวมค่าตอบแทนเจ้าหน้าที่ รวมทั้งสิ้น 575,931,914 บาท การเบิกจ่ายงบประมาณสูงสุดเกิดขึ้นในปี 2566 จำนวนกว่า 351,836,400 บาท ก่อนจะลดลงตามลำดับในปีถัดมา คือ ปี 2567 จำนวน 152,342,400 บาท ปี 2568 จำนวน 30,597,100 บาท และปี 2569 อีก 41,156,014 บาท

เมื่อดูรายละเอียดประเภทโครงการ กทม. เน้นลงทุนกับโครงสร้างพื้นฐานด้านการดูแลสุขภาพ สัดส่วน 46.36% หรือ 267 ล้านบาท โดยใช้ไปกับการก่อสร้างอาคารศูนย์การเรียนรู้และดูแลผู้ป่วยสูงอายุแบบบูรณาการ โดยมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราชรับผิดชอบโครงการก่อสร้างอาคารศูนย์การเรียนรู้แห่งนี้ด้วยงบประมาณหลายช่วง รวมมูลค่าสูงถึง 267 ล้านบาท (เช่น ก้อนแรก 24,130,400 บาท และก้อนใหญ่ 242,869,600 บาท) 

รองลงมาสัดส่วน 35.25% หรือประมาณ 203 ล้านบาท ใช้สำหรับสร้างบ้านพักและศูนย์บริการผู้สูงอายุ โครงการหลักในส่วนนี้คืองานของสำนักการโยธาที่รับผิดชอบการก่อสร้างบ้านพักผู้สูงอายุบึงสะแกงาม ซึ่งแบ่งเป็นระยะที่ 1 ด้วยงบประมาณ 82,000,000 บาท และระยะที่ 2 อีก 113,100,000 บาท รวมไปถึงงบที่สำนักพัฒนาสังคมตั้งไว้เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการบริหารจัดการบ้านพักผู้สูงอายุบึงสะแกงาม 5,729,414 บาท ค่าใช้สอยและค่าอาหารผู้สูงอายุ รวมถึงค่าซ่อมแซมและจ้างเหมาดูแลระบบสระธาราบำบัดรวมกว่า 2 ล้านบาท

ส่วนงบประมาณที่เหลือกระจายไปตามการจัดสวัสดิการสังคม การส่งเสริมศักยภาพ การจัดหาสิ่งอำนวยความสะดวก การพัฒนาผู้ดูแล และการบริการด้านสุขภาพอื่นๆ เช่น งบประมาณสวัสดิการสงเคราะห์ช่วยเหลือผู้สูงอายุและกลุ่มเปราะบาง สัดส่วน 11.39% คิดเป็นเงิน 65,579,000 บาท ซึ่งกระจายไปยังสำนักงานเขตต่างๆ เช่น สำนักงานเขตบางกอกใหญ่ใช้จ่าย 1,000,000 บาท สำนักงานเขตดอนเมือง 400,000 บาท และสำนักงานเขตมีนบุรี 880,000 บาท เป็นต้น 

นอกจากนี้ยังมีโครงการอื่นๆ ที่น่าสนใจ เช่น งบประมาณ 13,366,900 บาท (2.32%) เพื่อส่งเสริมศักยภาพผู้สูงอายุ ตัวอย่างเช่น สำนักงานเขตจตุจักรจัดสรรงบ 2,261,200 บาท สำหรับสัมมนาและศึกษาดูงานพัฒนาคุณภาพชีวิต สำนักงานเขตดอนเมืองจัดสรร 1,402,000 บาท สำนักงานเขตดินแดงตั้งงบศึกษาดูงานด้านธรรมะ 336,000 บาท และมีงบของสำนักอนามัย 262,600 บาท เพื่อโครงการชมรมผู้สูงอายุ Active Aging รวมถึงมีการจัดสรรงบ 8,988,000 บาท (1.56%) ผ่านสำนักการจราจรและขนส่ง เพื่อเป็นเงินอุดหนุนโครงการรถบริการสำหรับผู้พิการและผู้สูงอายุที่ใช้รถเข็นของบริษัท กรุงเทพธนาคม จำกัด อีกด้วย

ผลจากการลงทุนก่อสร้างบ้านพักและศูนย์บริการผู้สูงอายุ นำมาสู่การพัฒนาสถานดูแลผู้สูงอายุแห่งใหม่ โครงการล่าสุดที่เตรียมเปิดให้บริการคือ บ้านพักผู้สูงอายุบึงสะแกงาม เขตคลองสามวา บนเนื้อที่กว่า 32 ไร่ กรุงเทพมหานครออกแบบพื้นที่แห่งนี้โดยใช้แนวคิดธรรมชาติบำบัด แบ่งสัดส่วนเป็นพื้นที่สาธารณะ พื้นที่ฝึกอาชีพ พื้นที่กายภาพบำบัด และพื้นที่พักอาศัย โครงการนี้รองรับผู้สูงอายุได้ประมาณ 150 คน ซึ่งปัจจุบันมีการเปิดให้บริการบ้านพักผู้สูงอายุบึงสะแกงามระยะแรกในรูปแบบบริการแบบไปเช้าเย็นกลับ (Day Service)

ข้อมูลการจัดสรรงบประมาณแสดงให้เห็นความต่อเนื่องของการพัฒนาโครงการ กรุงเทพมหานครโดยสำนักการโยธาเริ่มลงทุนก่อสร้างระยะแรกในปีงบประมาณ 2566 ด้วยวงเงิน 82,000,000 บาท จากนั้นสานต่อการก่อสร้างระยะที่ 2 ในปีงบประมาณ 2567 ด้วยวงเงิน 113,100,000 บาท และเพื่อรองรับการดำเนินงานในอนาคต สำนักพัฒนาสังคมได้เตรียมงบประมาณรายจ่ายอื่นในปี 2569 จำนวน 5,729,414 บาท สำหรับใช้เป็นค่าบริหารจัดการบ้านพักผู้สูงอายุบึงสะแกงาม

ดูข้อมูลได้ที่ https://rocketmedialab.co/database-bangkok-ageing-city

The post กรุงเทพฯ เมืองสังคมผู้สูงอายุ : 36 เขตมีคนตายมากกว่าคนเกิด 18 เขตเป็นสังคมผู้สูงอายุระดับสุดยอด  appeared first on Rocket Media Lab.

ดาวน์โหลดข้อมูล ที่นี่

อ่าน เมกะโปรเจ็กต์ของ กทม. ในช่วงที่มีการใช้งบคาบเกี่ยวในยุคชัชชาติ มีอะไร ใช้งบแค่ไหน 

The post เมกะโปรเจ็กต์ของ กทม. ในช่วงที่มีการใช้งบคาบเกี่ยวในยุคชัชชาติ มีอะไร ใช้งบแค่ไหน [ข้อมูลดิบ] appeared first on Rocket Media Lab.

• เมกะโปรเจ็กต์ที่ใช้งบประมาณสูงที่สุดอันดับ 1 จาก 6 หมวดโครงสร้างพื้นฐานหลักของ กทม. ที่คาบเกี่ยวมาถึงยุคชัชชาติ มีมูลค่ารวมกันสูงถึง 30,343.65 ล้านบาท โดยโครงการเหล่านี้ล้วนถูกอนุมัติและเริ่มต้นผูกพันงบประมาณมาตั้งแต่ก่อนที่ชัชชาติจะเข้ารับตำแหน่ง 
• โครงการในหมวดอุโมงค์ระบายน้ำครองแชมป์งบประมาณสูงสุดในบรรดาโครงการทั้งหมดด้วยมูลค่า 8,432.23 ล้านบาท (รัฐสนับสนุน 70% และงบ กทม. 30%) ตามมาด้วยระบบบำบัดน้ำเสียธนบุรีที่ใช้เงินงบประมาณ กทม. 100% รวม 7,801.01 ล้านบาท

จากการที่ชัชชาติ สิทธิพันธ์ุ อดีตผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร และผู้สมัครผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เบอร์ 9 เปิดเวทีปราศรัยใหญ่แถลงนโยบาย 250 ข้อ พร้อมนำเสนอเมกะโปรเจกต์ใหม่หลังจากที่ถูกกล่าวว่าในช่วงที่ทำงานเป็นผู้ว่ามีแต่โครงการที่เป็นเส้นเลือดฝอย ซึ่งเมกะโปรเจกต์ที่ว่านั้นก็คือ “ทางเดินข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา” โดยมีเป้าหมายเพื่อเชื่อมต่อการเดินทางระหว่างฝั่งพระนครและฝั่งธนบุรีเข้าด้วยกัน ให้เป็นแลนด์มาร์กและให้คนสามารถเดินหรือปั่นจักรยานได้

Rocket Media Lab ทำการสืบค้นข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีของกรุงเทพมหานครย้อนหลัง โดยคัดกรองผ่านคีย์เวิร์ดสำคัญที่ระบุถึงโครงสร้างพื้นฐาน 6 หมวดหมู่หลัก ได้แก่ สะพาน, สวนสาธารณะ, อุโมงค์ระบายน้ำ, ระบบบำบัดน้ำเสีย, สถานพยาบาล และถนน จากนั้นเลือกโครงการที่ครองแชมป์การใช้งบประมาณสูงที่สุดเป็นอันดับ 1 ในแต่ละหมวด ที่มีงบผูกพันคาบเกี่ยวมาถึงยุคปัจจุบัน พบว่า กทม. มีเมกะโปรเจ็กต์ที่คาบเกี่ยวมาถึงยุคยุคชัชชาติ มูลค่ารวมกันสูงกว่า 30,343.65 ล้านบาท โดยโครงการเหล่านี้ล้วนถูกอนุมัติและเริ่มต้นผูกพันงบประมาณมาตั้งแต่ก่อนที่ชัชชาติจะเข้ารับตำแหน่ง 

Rocket Media Lab ชวนสำรวจเมกะโปรเจ็กต์ของ กทม. ในช่วงที่มีการใช้งบประมาณคาบเกี่ยวในยุคที่ชัชชาติ สิทธิพันธ์ุ เป็นผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ว่ามีอะไรบ้าง ใช้งบประมาณแค่ไหน 

หมวดสวนสาธารณะ : อุทยานเฉลิมพระเกียรติ ร.9

อุทยานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร หรือ อุทยานเฉลิมพระเกียรติ ร.9 เป็นสวนสาธารณะระดับย่านบนที่ดินขนาดใหญ่จำนวน 279 ไร่ ซึ่งเป็นเขตพระราชฐานในพระปรมาภิไธยพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวที่ทรงรับโอนกรรมสิทธิ์มาจากสำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ โดยพื้นที่ตรงนี้แต่เดิมเป็นสนามม้านางเลิ้งภายใต้การดำเนินงานของราชตฤณมัยสมาคมแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ที่หมดสัญญาเช่าที่ดินไปเมื่อปี พ.ศ. 2561 

หลังจากนั้นก็เริ่มมีการรื้อถอนและก่อสร้างเป็นอุทยานเฉลิมพระเกียรติ ร.9 ในปี 2564 โดยสำนักพระราชวังเป็นผู้ออกแบบและดูแลอุทยานเฉลิมพระเกียรติฯ ในระหว่างการก่อสร้าง ส่วนการก่อสร้างพื้นที่ส่วนใหญ่ รวมถึงการบำรุงรักษาอุทยานเฉลิมพระเกียรติฯ หลังก่อสร้างเสร็จสิ้นนั้น ดำเนินการโดยกรุงเทพมหานคร (กทม.) ผ่านกองควบคุมการก่อสร้าง สำนักการโยธา และสำนักงานสวนสาธารณะ สำนักสิ่งแวดล้อม โดยคาดว่าจะเปิดให้บริการได้ในเดือนกรกฎาคม 2569 

จากการสืบค้นข้อบัญญัติงบประมาณของกรุงเทพมหานคร พบว่า กทม. ใช้งบประมาณในส่วนที่เกี่ยวข้องกับอุทยานเฉลิมพระเกียรติ ร.9 ตั้งแต่ปี 2563 เป็นต้นมา ใน 4 โครงการ รวม 3,100.88 ล้านบาท แบ่งเป็น

1. ก่อสร้างถังเก็บน้ำดิบใต้ดินพร้อมอาคารประกอบ งบประมาณ กทม. รวม 1,963.42 ล้านบาท 
2. ปรับปรุงอุทยานเฉลิมพระเกียรติ พื้นที่เขตดุสิต งบประมาณ กทม. รวม 950 ล้านบาท 

1. จัดหาพร้อมติดตั้งกล้องโทรทัศน์วงจรปิด (CCTV) ในพื้นที่เขตพระราชฐาน 901 แลนด์ (นางเลิ้ง) ระยะที่ 1 569 กล้อง งบประมาณ กทม. รวม 169.06 ล้านบาท
2. จัดหาพร้อมติดตั้งกล้องโทรทัศน์วงจรปิด (CCTV) ในพื้นที่เขตพระราชฐาน 901 แลนด์ (นางเลิ้ง) ระยะที่ 2 126 กล้อง งบประมาณ กทม. รวม 18.40 ล้านบาท 

ปัจจุบัน โครงการอุทยานเฉลิมพระเกียรติ ร.9 มีความคืบหน้าแล้วกว่า 80% โดย กทม. คาดว่าจะพร้อมเปิดให้บริการแก่ประชาชนได้ภายในเดือนกรกฎาคม 2569

หมวดอุโมงค์ระบายน้ำ : อุโมงค์ระบายน้ำคลองเปรมประชากร 

แนวคิดอุโมงค์ระบายน้ำยักษ์เกิดขึ้นในยุคของผู้ว่าสุขุมพันธ์ุ บริพัตร ที่มีการสร้างอุโมงค์ระบายน้ำยักษ์ถึง 6 แห่งด้วยกัน ปัจจุบันกรุงเทพฯ มีอุโมงค์ระบายน้ำที่เปิดใช้งานแล้ว 4 แห่งด้วยกันก็คือ อุโมงค์ประชาราษฎร์ สาย 2 อุโมงค์บึงมักกะสัน อุโมงค์คลองแสนแสบ และอุโมงค์คลองบางซื่อ และมีอีก 2 แห่งที่คาดว่าจะเปิดใช้งานภายในปีนี้ คือ อุโมงค์หนองบอนและอุโมงค์คลองทวีวัฒนา

นอกจากนี้ยังมีอุโมงค์ระบายน้ำที่อยู่ระหว่างการก่อสร้างอีก 5 อุโมงค์คือ อุโมงค์คลองเปรมประชากร อุโมงค์คลองแสนแสบส่วนต่อขยาย อุโมงค์คลองพระโขนง อุโมงค์คลองบางซื่อส่วนต่อขยาย อุโมงค์ส่วนต่อขยาย บึงหนองบอน

ในบรรดาโครงการอุโมงค์ระบายน้ำที่อยู่ระหว่างการก่อสร้างนี้ จากการสืบค้นข้อบัญญัติงบประมาณของกรุงเทพมหานคร พบว่า กทม. ใช้งบประมาณในส่วนที่เกี่ยวข้องกับอุโมงค์คลองเปรมประชากร สูงที่สุดในบรรรดาเมกะโปรเจ็กต์ในหมวดอุโมงค์ระบายน้ำ ตั้งแต่ปี 2563 เป็นต้นมา ใน 2 โครงการ รวม 8,432.23 ล้านบาท แบ่งเป็น 

1. ก่อสร้างอุโมงค์ระบายน้ำคลองเปรมประชากร จากคลองบางบัวลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยา งบประมาณ กทม. รวม 2,469.99 ล้านบาท 
2. จ้างที่ปรึกษาควบคุมการก่อสร้างโครงการก่อสร้าง อุโมงค์ระบายน้ำคลองเปรมประชากรจากคลองบางบัว ลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยา งบประมาณ กทม. รวม 59.68 ล้านบาท 

โดยโครงการอุโมงค์คลองเปรมประชากร ได้รับเงินสนับสนุนจากทางรัฐบาล 70% เป็นจำนวน 5,902.56 ล้านบาท และอีก 30 % เป็นงบประมาณจาก กทม. รวม 2,529.67 ล้านบาท ปัจจุบัน โครงการเผชิญอุปสรรคสำคัญเรื่องการเข้าพื้นที่ก่อสร้างอาคารรับน้ำ เนื่องจากติดปัญหาชุมชนรุกล้ำแนวคลองที่ยังย้ายออกไม่ครบ ส่งผลให้ต้องขยายระยะเวลาสัญญาก่อสร้างออกไป โดยตามแผนงานโครงการก่อสร้างอุโมงค์คลองเปรมฯ คาดว่าจะแล้วเสร็จภายในปี 2572 หากแล้วเสร็จคาดว่าจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการระบายน้ำลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยา และบรรเทาปัญหาน้ำท่วมในพื้นที่เขตดอนเมือง เขตหลักสี่ เขตสายไหม เขตบางเขน และเขตจตุจักรได้

หมวดสถานพยาบาล : มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช 

มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช เป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของกรุงเทพมหานคร ตั้งอยู่ในเขตดุสิต กรุงเทพมหานคร ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ.2497 และสถาปนาขึ้นวันที่ 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องในวโรกาสงานฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2553  ประกอบด้วย  3 คณะวิชา 1 สถาบัน ได้แก่ คณะแพทยศาสตร์วชิรพยาบาล คณะพยาบาลศาสตร์เกื้อการุณย์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสุขภาพ และสถาบันพัฒนามหานคร

จากการสืบค้นข้อบัญญัติงบประมาณของกรุงเทพมหานคร พบว่า กทม. ใช้งบประมาณในส่วนที่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช (ยกเว้นรายจ่ายประจำ) ตั้งแต่ปี 2562 เป็นต้นมา ใน 6 โครงการ รวม 6,372.11 ล้านบาท แบ่งเป็น

1. ก่อสร้างอาคารผู้ป่วยในเฉลิมพระเกียรติ คณะแพทยศาสตร์วชิรพยาบาล มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช งบประมาณ กทม. รวม 2,980 ล้านบาท 
2. ก่อสร้างหอพักนักศึกษาพยาบาลพร้อมอาคารที่จอดรถ คณะพยาบาลศาสตร์เกื้อการุณย์ งบประมาณ กทม. รวม 916.6 ล้านบาท 
3. โครงการก่อสร้างอาคารศูนย์มะเร็ง เฉลิมพระเกียรติ คณะแพทยศาสตร์วชิรพยาบาล มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช งบประมาณ กทม. รวม 693.90 ล้านบาท 
4. ก่อสร้างอาคารศูนย์การเรียนรู้ ดูแลผู้ป่วยสูงอายุ แบบบูรณาการ มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช งบประมาณ กทม. รวม 278 ล้านบาท 
5. ก่อสร้างอาคารหอพักแพทย์ พยาบาลและบุคลากร ของคณะแพทยศาสตร์วชิรพยาบาล ซอยสุพรรณ มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช งบประมาณ กทม. รวม 245.4 ล้านบาท 
6. ปรับปรุงอาคารกายภาพบำบัดและเวชศาสตร์ฟื้นฟูคณะแพทยศาสตร์วชิรพยาบาล มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช งบประมาณ กทม. รวม 30.9 ล้านบาท 

อย่างไรก็ตามโครงการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช ยังได้รับเงินสนับสนุนจากทางรัฐบาล 1,227.31 ล้านบาท และอีกส่วนเป็นงบประมาณจาก กทม. รวม 5,144.80  ล้านบาท

หมวดระบบระบายน้ำ : ระบบระบายน้ำเสียธนบุรี 

ปัจจุบันกรุงเทพมหานครมีระบบบำบัดน้ำเสียขนาดใหญ่ 8 แห่ง สามารถในการบำบัดน้ำเสียรวม 1,112,000 ลูกบาศก์เมตรต่อวัน คิดเป็นประมาณ ร้อยละ 45 ของปริมาณน้ำเสียที่เกิดขึ้นในกรุงเทพมหานครทั้งหมด และยังมีโครงการที่อยู่ระหว่างดำเนินการอีก 4 โครงการ ได้แก่ โครงการบำบัดน้ำเสียมีนบุรี ระยะที่ 1 และ 2 บึงหนองบอน คลองเตย และธนบุรี ซึ่งเมื่อก่อสร้างแล้วเสร็จจะสามารถบำบัดน้ำเสียเพิ่มขึ้นอีก 707,000 ลูกบาศก์เมตรต่อวัน รวมขีดความสามารถทั้งหมด 1,819,000 ลูกบาศก์เมตรต่อวัน คิดเป็นประมาณร้อยละ 70 ของปริมาณน้ำเสียที่เกิดขึ้นในกรุงเทพมหานคร

ในส่วนของโครงการบำบัดน้ำเสียธนบุรีนั้น แบ่งออกเป็น 3 สัญญา ด้วยกันคือ สัญญาที่ 1 งานก่อสร้างระบบบำบัดน้ำเสียธนบุรีและสวนสาธารณะ สัญญาที่ 2 งานก่อสร้างระบบรวบรวมน้ำเสียพื้นที่ส่วนเหนือ (เขตบางพลัด และบางส่วนของเขตตลิ่งชันและเขตบางกอกน้อย) และสัญญาที่ 3 งานก่อสร้างระบบรวบรวมน้ำเสียพื้นที่ส่วนใต้ (เขตบางกอกน้อยและเขตบางกอกใหญ่) 

ในบรรดาโครงการบำบัดน้ำเสียที่อยู่ระหว่างการก่อสร้างนี้ จากการสืบค้นข้อบัญญัติงบประมาณของกรุงเทพมหานคร พบว่า กทม. ใช้งบประมาณในส่วนที่เกี่ยวข้องกับระบบระบายน้ำเสียธนบุรีสูงที่สุดในบรรรดาเมกะโปรเจ็กต์ในหมวดการบำบัดน้ำเสีย ตั้งแต่ปี 2563 เป็นต้นมา ใน 6 โครงการ รวม 7,801.01 ล้านบาท แบ่งเป็น

1. ก่อสร้างระบบรวบรวมน้ำเสีย และระบบบำบัดน้ำเสียธนบุรี สัญญาที่ 1 งานก่อสร้างระบบบำบัดน้ำเสียธนบุรีและ สวนสาธารณะ งบประมาณ 2,934 ล้านบาท 
2. ก่อสร้างระบบรวบรวมน้ำเสีย และระบบบำบัดน้ำเสียธนบุรี สัญญาที่ 2 งานก่อสร้างระบบรวบรวมน้ำเสียพื้นที่ส่วนเหนือ (เขตบางพลัด และบางส่วนของเขตตลิ่งชันและเขตบางกอกน้อย) งบประมาณ 2,404 ล้านบาท 
3. ก่อสร้างระบบรวบรวมน้ำเสีย และระบบบำบัดน้ำเสียธนบุรี สัญญาที่ 3 พื้นที่ส่วนใต้ (เขตบางกอกน้อยและเขตบางกอกใหญ่) งบประมาณ 2,259.198 ล้านบาท
4. จ้างที่ปรึกษาบริหารและควบคุมงานโครงการก่อสร้างระบบรวบรวมน้ำเสีย และระบบบําบัดน้ำเสียธนบุรี สัญญาที่ 1 งานก่อสร้างระบบบําบัดน้ำเสียธนบุรีและสวนสาธารณะ งบประมาณ 71.8 ล้านบาท
5. จ้างที่ปรึกษาบริหารและควบคุมงานโครงการก่อสร้างระบบรวบรวมน้ำเสีย และระบบบำบัดน้ำเสียธนบุรี สัญญาที่ 2 งานก่อสร้างระบบรวบรวมน้ำเสียพื้นที่ส่วนเหนือ (เขตบางพลัด และบางส่วนของเขตตลิ่งชันและเขตบางกอกน้อย) งบประมาณ 73.1 ล้านบาท 
6. จ้างที่ปรึกษาบริหารและควบคุมงานโครงการก่อสร้างระบบรวบรวมน้ำเสีย และระบบบำบัดน้ำเสียธนบุรี สัญญาที่ 3 งานก่อสร้างระบบรวบรวมน้ำเสียพื้นที่ส่วนใต้ (เขตบางกอกน้อยและเขตบางกอกใหญ่) งบประมาณ 59 ล้านบาท 

โดยโครงการนี้เป็นงบประมาณจาก กทม. ทั้งหมด อย่างไรก็ตาม โครงการยังมีความล่าช้ากว่าแผน โดยเฉพาะในช่วงสัญญาที่ 3 วงเงิน 2,259 ล้านบาท ซึ่งดำเนินงานโดยบริษัท ซีโน-ไทย เอ็นจีเนียริ่ง แอนด์ คอนสตรัคชั่น จำกัด (มหาชน) เผชิญอุปสรรคจากการออกแบบการก่อสร้าง โดยเฉพาะขนาดของบ่อพักน้ำเสีย บ่อดักน้ำเสีย และท่อคอนกรีตส่งน้ำมีขนาดใหญ่เกินไป โดยไม่ได้คำนึงถึงสภาพทางภูมิศาสตร์ของฝั่งธนบุรี ซึ่งเป็นชุมชนเก่าหนาแน่นและเต็มไปด้วยคูคลองขนาดเล็ก อีกทั้งความกว้างของลำคลองที่แคบเกินไป ทำให้ผู้รับเหมาไม่สามารถนำเครื่องจักรขนาดใหญ่เข้าไปทำงานในคลองได้ นอกจากนี้บางจุดยังติดปัญหาแนวท่อตั้งอยู่ในพื้นที่ดินเอกชนที่มีเรือจอดรุกล้ำขวางแนว และบางจุดยังไม่ได้รับสิทธิ์อนุญาตการก่อสร้างจากกรมเจ้าท่า อุปสรรคเหล่านี้ส่งผลให้การระบายน้ำไม่สะดวกและการก่อสร้างเกิดความล่าช้า จนสร้างความเดือดร้อนให้กับประชาชนฝั่งธนบุรีอย่างมาก

ตามแผนงานเดิมทั้ง 3 สัญญาควรจะต้องแล้วเสร็จเพื่อเปิดระบบบำบัดน้ำเสียให้คนฝั่งธนฯ ได้ใช้ตั้งแต่ช่วงต้นปี 2568 แต่ ณ ปัจจุบัน สัญญาที่ 3 ภายใต้การดูแลของซิโน-ไทย มีความคืบหน้าสะสมล่าช้ากว่าแผนงานเดิมเป็นอย่างมาก ขณะที่ทางฝั่งผู้ว่าฯ ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ได้ออกมาย้ำว่า แม้จะเป็นบริษัทรับเหมาก่อสร้างรายใหญ่ของไทยที่ก่อตั้งโดย ชวรัตน์ ชาญวีรกูล บิดาของ อนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีคนปัจจุบัน แต่ยืนยันว่าไม่สนใจว่าเจ้าของเป็นใคร ต้องทำอย่างเท่าเทียม และผู้รับเหมาทุกรายต้องปฏิบัติตามระเบียบข้อบัญญัติของกรุงเทพมหานครอย่างเคร่งครัด ทั้งนี้คาดการณ์ว่าโครงการทั้ง 3 สัญญาจะแล้วเสร็จทั้งหมดภายในปลายปี 2570

หมวดสะพาน : สะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา บริเวณแยกเกียกกาย

โครงการก่อสร้างสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา บริเวณแยกเกียกกาย เป็นแผนการก่อสร้างตามผลการศึกษาขององค์การความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งญี่ปุ่น (Japan International Cooperation Agency หรือ JICA) ที่รัฐบาลมอบหมายให้สำนักการโยธา กรุงเทพมหานคร ดำเนินงานพัฒนาโครงข่ายการคมนาคม เพื่อแก้ไขปัญหาการจราจร ตั้งแต่เมื่อปี พ.ศ. 2547 เป็นสะพานขนาด 4-6 ช่องจราจร พร้อมทางยกระดับเชื่อมต่อฝั่งธนบุรีและฝั่งพระนคร ความยาวรวมประมาณ 5.9 กิโลเมตร มีทางขึ้น – ลง จำนวน 9 แห่ง โดยในช่วงแรกนั้นมีข้อตกลงว่ากรุงเทพมหานครและรัฐบาลจะร่วมกันออกงบประมาณคนละครึ่ง 

ข้อมูลจากมติ ครม. เมื่อวันที่ พบว่า โครงการก่อสร้างสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาบริเวณแยกเกียกกาย แบ่งเป็น 3 ช่วง งบประมาณรวม 2,995.50 ล้านบาท แบ่งเป็น

1. ช่วงที่ 1 ทางยกระดับและถนนฝั่งธนบุรี งบประมาณ 770 ล้านบาท 
2. ช่วงที่ 2 สะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยารวมทางขึ้นลง งบประมาณ 1,350 ล้านบาท
3. ช่วงที่ 3 ทางยกระดับและถนนฝั่งพระนครจากแม่น้ำเจ้าพระยาถึงสะพานแดง (สะพานด้านรัฐสภา) งบประมาณ 875.50 ล้านบาท 

จากการสืบค้นข้อบัญญัติงบประมาณของกรุงเทพมหานคร พบว่า กทม. ใช้งบประมาณในส่วนที่เกี่ยวข้องกับโครงการก่อสร้างสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาบริเวณแยกเกียกกาย  ตั้งแต่ปี 2563 เป็นต้นมา ใน 5 โครงการ รวม 1,882.75 ล้านบาท แบ่งเป็น

1. ก่อสร้างสะพานข้ามแม่น้าเจ้าพระยา บริเวณแยกเกียกกาย ช่วงที่ 1 ก่อสร้างทางยกระดับ และถนนฝั่งธนบุรี งบประมาณ กทม. รวม 727,422,700 บาท 
2. ก่อสร้างสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา บริเวณแยกเกียกกาย ช่วงที่ 2 ก่อสร้างสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา รวมทางขื้น-ลง งบประมาณ กทม. รวม 462,540,000 บาท 
3. ก่อสร้างสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา บริเวณแยกเกียกกาย ช่วงที่ 3 ก่อสร้างทางยกระดับและถนนฝั่งพระนคร จากแม่น้ำเจ้าพระยาถึงแยกสะพานแดง งบประมาณ กทม. รวม 437,750,000 บาท 
4. จ้างควบคุมงานโครงการก่อสร้างสะพาน ข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา บริเวณแยกเกียกกาย ช่วงที่ 3 ก่อสร้างทางยกระดับและถนนฝั่งพระนคร จากแม่น้ำเจ้าพระยาถึงแยกสะพานแดง งบประมาณ กทม. รวม 20,000,000 บาท
5. จ้างที่ปรึกษาควบคุมการก่อสร้าง โครงการก่อสร้าง สะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา บริเวณแยกเกียกกาย ช่วงที่ 2 งบประมาณ กทม. รวม 16,919,500 บาท

อย่างไรก็ตาม พบว่าช่วงที่ 1 ทางยกระดับและถนนฝั่งธนบุรี งบประมาณเป็นของ กทม. ทั้งหมด และ ส่วนช่วงที่ 2 และ 3 เป็นงบจากรัฐ 50% และ งบ กทม. 50% ทั้งนี้ โครงการช่วงที่ 3 ยังอยู่ระหว่างเตรียมการก่อสร้าง มี บริษัท อิตาเลียนไทย ดีเวล๊อปเมนต์ จำกัด (มหาชน) เป็นผู้รับจ้าง โดย กทม. กำหนดส่งมอบงานทั้ง 3 สัญญาให้เสร็จภายในปี 2570

นอกจากงบประมาณในการก่อสร้างแล้ว ยังพบว่าโครงการนี้ยังมีค่าเวนคืนราชพัสดุของทหาร ประมาณ 7,490.42 ล้านบาท ซึ่งคาดว่าใช้งบประมาณของรัฐบาล ตัวเลขค่าเวนคืนนี้คิดเป็นเกือบ 2.5 เท่าของค่าก่อสร้างสะพานรวมกันทั้ง 3 ช่วง

หมวดถนน : ทางยกระดับอ่อนนุช-ลาดกระบัง

ทางยกระดับอ่อนนุช-ลาดกระบัง เป็นโครงการที่มีเป้าหมายเพื่อให้การจราจรบริเวณถนนอ่อนนุข-ลาดกระบังมีความรวดเร็ว รองรับการเจริญเติบโตของชุมชนและสนามบินสุวรรณภูมิ แก้ไขปัญหาการจราจร และเพิ่มประสิทธิภาพโครงข่ายคมนาคมขนส่งในพื้นที่เขตลาดกระบัง โดยระยะทางโครงการรวม 3,500 เมตร เริ่มเซ็นสัญญาในปี 2564 ระยะเวลาในการก่อสร้าง 900 วัน โดยว่าจะแล้วเสร็จในเดือนธันวาคมปี 2567 แต่ก็มีความล่าช้า และเคยเกิดเหตุทรุดตัว ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตเบื้องต้น 1 คน และบาดเจ็บ 7 คน  ในปี 2566

จากการสืบค้นข้อบัญญัติงบประมาณของกรุงเทพมหานคร พบว่า กทม. ใช้งบประมาณในส่วนที่เกี่ยวข้องกับ ทางยกระดับอ่อนนุช-ลาดกระบัง ตั้งแต่ปี 2562 เป็นต้นมา มี 1 โครงการ คือ 

1. ก่อสร้างทางยกระดับอ่อนนุช-ลาดกระบัง 1,641.83 ล้านบาท 

โดยโครงการนี้เป็นงบประมาณจาก กทม. ทั้งหมด หลังเกิดเหตุการณ์โครงสร้างทางยกระดับทรุดตัวถล่มเมื่อปี 2566 จนต้องหยุดชะงักและปรับปรุงมาตรการความปลอดภัย ปัจจุบัน โครงการทางยกระดับอ่อนนุช-ลาดกระบัง ได้เปิดทดลองให้ใช้บริการแล้วอย่างเป็นทางการทั้งขาเข้าและขาออก โดยเปิดฝั่งขาออกเมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม 2569 และล่าสุดได้เปิดฝั่งขาเข้า (มุ่งหน้าลาดกระบัง) เมื่อวันที่ 3 มิถุนายน 2569 ที่ผ่านมา

ดูข้อมูลได้ที่ https://rocketmedialab.co/database-bkk-mega-projects-budget/

The post เมกะโปรเจ็กต์ของ กทม. ในช่วงที่มีการใช้งบคาบเกี่ยวในยุคชัชชาติ มีอะไร ใช้งบแค่ไหน  appeared first on Rocket Media Lab.

ทุกครั้งที่ฝนตกหนัก ‘น้ำรอระบาย’ กลายเป็นภาพคุ้นตาของคนกรุงเทพฯ ไม่ว่าจะถนนสายสำคัญอย่างสุขุมวิท ศรีนครินทร์ แจ้งวัฒนะ ไปจนถึงชุมชนริมคลองรอบนอกเมืองและพื้นที่ใกล้คลองสายหลัก การเกิดน้ำท่วมขังซ้ำซากในจุดเดิมๆ ทำให้การระบายน้ำและป้องกันน้ำท่วม เป็นโจทย์ใหญ่ที่กรุงเทพมหานครต้องทุ่มงบประมาณลงไปอย่างต่อเนื่องในแต่ละปี และคำถามคือ ตลอด 4 ปีที่ผ่านมา กทม. ใช้งบกับเรื่องนี้ไปเท่าไร และลงไปที่เขตไหนบ้าง

จากการรวบรวมข้อมูลของ Rocket Media Lab จากข้อบัญญัติงบประมาณกรุงเทพมหานคร ปี 2566-2569 ซึ่งอยู่ในช่วงเวลาการบริหารงานของชัชชาติ สิทธิพันธ์ พบว่ากรุงเทพมหานครจัดสรรงบประมาณที่เกี่ยวข้องกับการระบายน้ำและป้องกันน้ำท่วม เฉพาะงบของสำนักการระบายน้ำและ 50 สำนักงานเขต รวมทั้งสิ้นประมาณ 13,563.59 ล้านบาท แบ่งเป็นงบของสำนักการระบายน้ำประมาณ 9,376.37 ล้านบาท และงบของ 50 สำนักงานเขตอีกประมาณ 4,187.22 ล้านบาท โดยทั้งสองส่วนต่างตั้งงบส่วนใหญ่ไปกับโครงการเกี่ยวกับเขื่อนและแนวป้องกันน้ำท่วมเป็นหลัก รองลงมาคือโครงการเกี่ยวกับประตูระบายน้ำ ระบบระบายน้ำ ท่อระบายน้ำ บ่อพักน้ำ และอุโมงค์ระบายน้ำ

เมื่อแยกตามลักษณะงาน จะแยกได้เป็น 3 ประเภทใหญ่ คือ ก่อสร้าง ปรับปรุง และใช้จ่าย โดยงบส่วนใหญ่เป็นการก่อสร้างมากที่สุด 6,190.99 ล้านบาท คิดเป็น 45.64% ของงบการระบายน้ำและป้องกันน้ำท่วมทั้งหมด ในจำนวนนี้เป็นการก่อสร้างเขื่อนและแนวป้องกันน้ำท่วม ถึง 4,483.71 ล้านบาท รองลงมาคือ ปรับปรุง 4,466.63 ล้านบาท คิดเป็น 32.93% ซึ่งเป็นการปรับปรุงประตูระบายน้ำ ระบบระบายน้ำ ท่อระบายน้ำ บ่อพักน้ำ อุโมงค์ระบายน้ำ มากที่สุด จำนวน 2,213.87 ล้านบาท ส่วนที่เหลือเป็นงบใช้จ่ายอีก 2,905.97 ล้านบาท คิดเป็น 21.42% โดยแบ่งเป็นค่าวัสดุใช้สอยและรายจ่ายโครงการ จำนวน 2,848.74 ล้านบาท และซื้อเครื่องสูบน้ำอีก 57.23 ล้านบาท

งบระบายน้ำ-ป้องกันน้ำท่วมรายเขต : หนองแขมได้งบเขตเยอะสุด สัมพันธวงศ์ได้น้อยสุด

ในส่วนของงบประมาณที่กรุงเทพมหานครจัดสรรลงไปให้สำนักงานเขตทั้ง 50 เขตโดยตรง ส่วนที่เกี่ยวข้องกับการระบายน้ำและป้องกันน้ำท่วมใน 4 ปีที่ผ่านมา มีงบรวม 4,187.22 ล้านบาท ส่วนใหญ่เป็นงบก่อสร้างและปรับปรุงเขื่อนและแนวป้องกันน้ำท่วม รวมถึงการก่อสร้างและปรับปรุงท่อและระบบระบายน้ำ และการขุดลอกคลอง-ลำรางในพื้นที่

เขตหนองแขมมีงบเกี่ยวกับการระบายน้ำมากที่สุด เมื่อเทียบกับอีก 49 เขต รวม 566.69 ล้านบาท คิดเป็น 13.53% ของงบรายเขตทั้งหมด เกือบทั้งหมดเป็นงบก่อสร้างเขื่อนและแนวป้องกันน้ำท่วม 514.37 ล้านบาทในจำนวนนี้ โครงการก่อสร้างเขื่อน ค.ส.ล. คลองกำนันเทียน ได้งบประมาณรวมมากที่สุด จำนวน 175.27 ล้านบาท ซึ่งกระจายอยู่ในงบประมาณปี 2567-2569 อันดับ 2 เขตดอนเมือง 293.04 ล้านบาท อันดับ 3 คลองสามวา 258.17 ล้านบาท อันดับ 4 บางเขน 237.70 ล้านบาท และอันดับ 5 จตุจักร 236.97 ล้านบาท

เขตที่มีงบเกี่ยวกับการระบายน้ำของสำนักงานเขตน้อยที่สุดคือ สัมพันธวงศ์ เพียง 3.06 ล้านบาท ซึ่งทั้งหมดเป็นค่าใช้จ่ายอื่นๆ เช่น ค่าวัสดุและค่าใช้สอยที่อยู่ในงบดำเนินงานของเขต ไม่มีงบก่อสร้างหรือปรับปรุงโครงสร้างใดๆ รองลงมาคือ ปทุมวัน 4.05 ล้านบาท ราชเทวี 7.06 ล้านบาท คลองเตย 10.11 ล้านบาท และบางรัก 11.85 ล้านบาท

นอกจากนี้เมื่อเปรียบเทียบกับข้อมูลสถิติระดับน้ำท่วมขังบนถนนนสายหลักของกรุงเทพมหานครในความรับผิดชอบของสำนักระบายน้ำ กรุงเทพมหานคร ปี 2567 – 2568 ซึ่งมีรายงานน้ำท่วมขัง 841 ครั้ง ใน 43 เขต ทั่วกรุงเทพฯ พบว่า เขตดินแดง มีจำนวนน้ำท่วมมากที่สุด 57 ครั้งใน 2 ปี แต่งบเกี่ยวกับการแก้ปัญหาน้ำท่วมที่กรุงเทพมหานครจัดสรรลงเขตนั้นอยู่อันดับที่ 43 ได้รับเพียง 15.27 ล้านบาทเท่านั้น โดยทั้งหมดเป็นค่าใช้จ่ายอื่นๆ ได้แก่ ค่าวัสดุและค่าใช้สอย ส่วนเขตหนองแขมที่ได้รับการจัดสรรงบมากที่สุด กลับไม่มีรายงานน้ำท่วมขังในปี 2567-2568 เลย

งบน้ำท่วม 4 ปี จากสำนักการระบายน้ำกระจายลงไปใน 46 เขต คลองเตยได้งบมากที่สุด

เมื่อดูเฉพาะงบจากสำนักการระบายน้ำ 4 ปี รวม 9,376.37 ล้านบาท ในจำนวนนี้เป็นงบที่ระบุพื้นที่ลงรายเขตได้ 7,130.83 ล้านบาท และเป็นค่าใช้จ่ายอื่นๆ ของสำนักการระบายน้ำที่ระบุพื้นที่ลงเขตไม่ได้อีก 2,245.54 ล้านบาท เมื่อเทียบงบรายปี งบที่เกี่ยวกับการระบายน้ำ-ป้องกันน้ำท่วมของสำนักการระบายน้ำปี 2566 อยู่ที่ 1,291.80 ล้านบาท เพิ่มเป็น 2,413.11 ล้านบาทในปี 2567 ลดลงมาที่ 2,011.46 ล้านบาทในปี 2568 ก่อนจะกระโดดไปแตะ 3,659.99 ล้านบาทในปี 2569 หรือเพิ่มขึ้นเกือบ 3 เท่าตัวเมื่อเทียบกับปีแรก

งบของสำนักการระบายน้ำที่ลงรายเขต เขตคลองเตยได้รับมากที่สุดจำนวน 652.47 ล้านบาท หรือคิดเป็น 9.15% ของงบสำนักการระบายน้ำที่ลงไปในทุกเขต โดยส่วนใหญ่เป็นงบก่อสร้างเขื่อน ค.ส.ล. หน้าสถานีสูบน้ำพระโขนงถึงจุดที่กำหนดให้บริเวณถนนสุขุมวิท ซึ่งได้รับการจัดสรรงบตั้งแต่ปี 2566-2569 รวมกว่า 348.66 ล้านบาท อันดับ 2 ดอนเมือง 477.87 ล้านบาท อันดับ 3 หลักสี่ 477.68 ล้านบาท ซึ่งรวมการปรับปรุงแก้มลิงบึงสีกัน 99 ล้านบาท อันดับ 4 ดุสิต 308.09 ล้านบาท และอันดับ 5 ยานนาวา 292.83 ล้านบาท

ส่วนเขตที่งบจากสำนักการระบายน้ำน้อยกระจายลงไปน้อยที่สุดคือ สายไหม เพียง 1.64 ล้านบาท ซึ่งทั้งหมดเป็นการปรับปรุงประตูระบายน้ำ ระบบระบายน้ำ ท่อระบายน้ำ บ่อพักน้ำ และอุโมงค์ระบายน้ำ รองลงมาคือ บางกอกใหญ่ 6.49 ล้านบาท สะพานสูง 7.19 ล้านบาท และป้อมปราบศัตรูพ่าย 9.83 ล้านบาท

เมื่อนำตัวเลขนี้ไปเปรียบกับสถิติน้ำท่วมขัง พบว่าคลองเตยเป็นหนึ่งในไม่กี่เขตที่จำนวนน้ำท่วมขังลดลง โดยในปี 2567 คลองเตยมีรายงานน้ำท่วมขังถึง 19 ครั้ง ซึ่งเท่ากับวัฒนาและติดอันดับ 2 ของกรุงเทพฯ แต่ในปี 2568 คลองเตยกลับเป็นหนึ่งใน 7 เขตที่มีจำนวนน้ำท่วมขังลดลง  อย่างไรก็ตาม ยังไม่สามารถสรุปได้ว่าการลดลงดังกล่าวเป็นผลโดยตรงจากงบของสำนักการระบายน้ำที่จัดสรรลงไป หรือมีปัจจัยอื่นร่วมด้วย ในทางตรงกันข้าม เขตสายไหมที่ได้รับงบจากสำนักการระบายน้ำน้อยที่สุดเพียง 1.64 ล้านบาท กลับมีรายงานน้ำท่วมขังถึง 15 ครั้งในปี 2567 และเพิ่มมาเป็น 20 ครั้งในปี 2568 

นอกจากนี้ เขตหลักสี่ ซึ่งได้รับงบจากสำนักการระบายน้ำเป็นอันดับ 3 รวม 477.68 ล้านบาท ซึ่งรวมถึงงบปรับปรุงแก้มลิงบึงสีกัน 99 ล้านบาท แต่ตลอด 2 ปีที่ผ่านมา หลักสี่ยังคงเป็นเขตที่มีน้ำท่วมขังสูงเป็นอันดับ 2 รวมปี 2567-2568 มีน้ำท่วมขัง 52 ครั้ง ยิ่งไปกว่านั้น 2 ใน 5 ของจุดท่วมซ้ำซากบ่อยที่สุดในกรุงเทพฯ ยังตั้งอยู่ในเขตหลักสี่ทั้งคู่ ได้แก่ ถนนแจ้งวัฒนะหน้าโลตัสแจ้งวัฒนะ 14 ครั้ง และถนนแจ้งวัฒนะหน้าศาลปกครองกลาง 11 ครั้ง

หากดูตามลักษณะงาน งบของสำนักการระบายน้ำที่ลงรายเขตเน้นไปที่การก่อสร้างเขื่อนและแนวป้องกันน้ำท่วมเป็นหลัก รวมกว่า 3,798.52 ล้านบาท หรือคิดเป็นสัดส่วนถึง 53.27% ตามด้วยการก่อสร้างประตู ระบบ และอุโมงค์ระบายน้ำ จำนวน 2,688.81 ล้านบาท คิดเป็น 37.71% ขุดลอกคลอง-ลำราง จำนวน 391.19 ล้านบาท คิดเป็น 5.49% ขณะที่งบแก้มลิงซึ่งมีสัดส่วนน้อยที่สุด กระจายอยู่เพียง 6 เขต ได้แก่ ปรับปรุงแก้มลิงบึงสีกัน เขตหลักสี่ 99 ล้านบาท ก่อสร้างแก้มลิงบริเวณถนนอำนวยสงคราม เขตดุสิต 60 ล้านบาท ก่อสร้างแก้มลิงสวนน้ำเสรีไทย เขตบึงกุ่ม 45.3 ล้านบาท ขุดลอกแก้มลิงบึงมักกะสัน เขตราชเทวี 21 ล้านบาท ก่อสร้างระบบแก้มลิงบึงวัดพรหมรังษี เขตดอนเมือง 20 ล้านบาท และก่อสร้างระบบแก้มลิงบึงสวนพระนคร เขตลาดกระบัง 7 ล้านบาท รวมงบ 252.30 ล้านบาท คิดเป็น 3.54%

ทั้งนี้ งบที่เกี่ยวกับการระบายน้ำ-ป้องกันน้ำท่วม ของสำนักการระบายน้ำ ระบุพื้นที่ดำเนินการได้ 46 เขตจาก 50 เขต โดยอีก 4 เขตไม่ปรากฏงบประมาณที่สามารถเชื่อมโยงกับพื้นที่เขตได้ ได้แก่ เขตทุ่งครุ เขตบางบอน เขตราษฎร์บูรณะ และเขตหนองจอก

รวมงบน้ำท่วม งบรายเขต+งบสำนักระบายน้ำ 4 ปี : ดอนเมืองได้งบมากที่สุด หนองจอกได้น้อยที่สุด

เมื่อรวมงบจากทั้งสำนักการระบายน้ำและสำนักงานเขตเข้าด้วยกัน เฉพาะส่วนที่ระบุพื้นที่ลงเป็นรายเขตได้ มีงบรวม 11,318.05 ล้านบาท กระจายอยู่ใน 50 เขต โดยงบด้านเขื่อนและแนวป้องกันน้ำท่วมมีสัดส่วนสูงที่สุด สะท้อนว่าการรับมือน้ำท่วมของ กทม. ในช่วง 4 ปีนี้ให้น้ำหนักไปที่การสร้างแนวกั้นน้ำริมคลองเป็นหลัก

เขตดอนเมืองได้รับการจัดสรรงบมากที่สุด 770.91 ล้านบาท คิดเป็นสัดส่วน 6.81% ของงบรวมทั้งหมด โดยส่วนใหญ่เป็นงบก่อสร้าง-ปรับปรุงเขื่อนและแนวป้องกันน้ำท่วม ซึ่งโครงการที่ระบุพื้นที่ในเขตดอนเมืองจะมีอยู่ 3 โครงการใหญ่ได้แก่ ก่อสร้างเขื่อน ค.ส.ล. คลองเปรมประชากร งบประมาณรวม 180 ล้านบาท ก่อสร้างเขื่อนค.ส.ล.คลองบ้านใหม่ 161.16 ล้านบาท และ ก่อสร้างเขื่อนค.ส.ล.คูนายกิมสาย 2 113.09 ล้านบาท อันดับ 2 หลักสี่ 694.53 ล้านบาท อันดับ 3 คลองเตย 662.58 ล้านบาท อันดับ 4 หนองแขม 658.78 ล้านบาท และอันดับ 5 จตุจักร 489.67 ล้านบาท

ส่วนเขตที่ได้รับงบเกี่ยวกับการระบายน้ำน้อยที่สุดคือ หนองจอก 19.09 ล้านบาท แบ่งเป็นค่าใช้จ่ายอื่นๆ 13.09 ล้านบาท และงบสำหรับขุดลอกคลอง/ลำราง 6 ล้านบาท ได้แก่ ขุดลอกคลองหนึ่ง 3.50 ล้านบาท ขุดลอกคลองลำชะล่า 1.71 ล้านบาท และขุดลอกคลองลำฝอยทอง 0.78 ล้านบาท รองลงมาคือป้อมปราบศัตรูพ่าย 22.00 ล้านบาท ราษฎร์บูรณะ 27.06 ล้านบาท สาทร 31.98 ล้านบาท และบางรัก 35.95 ล้านบาท

เมื่อนำมาเปรียบเทียบกับข้อมูลสถิติระดับน้ำท่วมขังบนถนนนสายหลักของกรุงเทพมหานครในความรับผิดชอบของสำนักระบายน้ำ กรุงเทพมหานคร ปี 2567 – 2568 พบว่า เขตดอนเมือง ที่ได้งบรวมมากสุด 770.91 ล้าน มีน้ำท่วมขังในปี 2567-2568 รวม 20 ครั้ง แต่ดอนเมืองกลับเป็นเขตที่ใช้เวลาระบายน้ำนานที่สุดในกรุงเทพฯ ทั้งในปี 2567 และ 2568 โดยเฉลี่ยอยู่ที่ 495 นาทีหรือ 8.25 ชั่วโมงในปี 2567 และ 431 นาทีหรือ 7.19 ชั่วโมงในปี 2568 ส่วนหนึ่งอาจเป็นเพราะงบประมาณของดอนเมืองกว่า 663.11 ล้านบาทกระจุกตัวอยู่กับการก่อสร้าง/ปรับปรุงเขื่อนและแนวป้องกันน้ำท่วม ซึ่งออกแบบมาเพื่อกั้นน้ำจากคลองและแม่น้ำไม่ให้ล้นเข้าพื้นที่ ไม่ใช่เพื่อเร่งระบายน้ำฝนที่ขังอยู่บนถนนออกไปให้เร็วขึ้น ส่วนเขตหนองจอก ที่ได้รับงบรวมน้อยที่สุด อยู่ที่ 19.09 ล้านบาท นั้นไม่พบการรายงานว่ามีน้ำท่วมขังเลย 

นอกจากเขตหนองจอกแล้ว ยังมีอีก 6 เขตที่ไม่พบรายงานว่ามีน้ำท่วมขังบนถนนสายหลัก ได้แก่ คลองสามวา ทวีวัฒนา ทุ่งครุ ธนบุรี สะพานสูง และหนองแขม เมื่อปรียบเทียบกับงบจากสำนักการระบายน้ำและสำนักงานเขตที่แต่ละเขตได้รับ พบว่า เขตหนองแขม คลองสามวา ทวีวัฒนา และทุ่งครุ ได้รับงบสูงตั้งแต่อันดับ 4 (658.78 ล้านบาท), 18 (270.93 ล้านบาท), 21 (218.43 ล้านบาท), 28 (182.68 ล้านบาท) ตามลำดับ ส่วน สะพานสูง และธนบุรี ได้งบอยู่ที่อันดับ 41 (85.73 ล้านบาท), 44 (55.24 ล้านบาท) ตามลำดับ รวมแล้ว 7 เขตที่ไม่มีรายงานน้ำท่วมขังเลย ได้รับงบรวมกัน 1,490.88 ล้านบาท ขณะที่ ดินแดง ซึ่งท่วมบ่อยที่สุด 57 ครั้ง ได้รับงบในอันดับที่ 39 เพียง 87.16 ล้านบาท น้อยกว่าถึง 17 เท่า 

จากข้อมูลทั้งหมด สะท้อนว่า กทม. ใช้งบระบายน้ำ 4 ปีกว่า 13,563 ล้านบาทไปกับการก่อสร้าง/ปรับปรุงเขื่อนและแนวป้องกันน้ำท่วมเป็นหลัก คิดเป็นสัดส่วนสูงถึง 40.29% ของงบทั้งหมด โครงสร้างเหล่านี้ถูกออกแบบมาเพื่อป้องกันน้ำจากภายนอก จากแม่น้ำและคลองที่ล้นตลิ่ง แต่ปัญหาน้ำท่วมที่คนกรุงเทพฯ เผชิญอยู่ทุกวันกลับเป็นน้ำฝนที่ขังอยู่บนถนน ซึ่งต้องการระบบระบายน้ำที่มีประสิทธิภาพมากกว่าที่เป็นอยู่ ขณะเดียวกัน เขตที่ได้รับงบมากที่สุดก็ไม่ใช่เขตที่ท่วมบ่อยที่สุด และเขตที่ท่วมซ้ำซากมากที่สุดอย่างดินแดงกลับได้รับงบเพียงเศษเสี้ยวเมื่อเทียบกับพื้นที่รอบนอกที่ไม่มีรายงานน้ำท่วมเลยแม้แต่ครั้งเดียว

ดูข้อมูลได้ที่ https://rocketmedialab.co/databaseb-bangkok-flood-budget-2023-2026/

The post งบระบายน้ำ-ป้องกันน้ำท่วม 4 ปี (2566-2569) ของ กทม. ในยุคชัชชาติ ลงเขตไหน ทำอะไรบ้าง appeared first on Rocket Media Lab.

ดาวน์โหลดข้อมูล ที่นี่

อ่าน งบระบายน้ำ-ป้องกันน้ำท่วม 4 ปี (2566-2569) ของ กทม. ในยุคชัชชาติ ลงเขตไหน ทำอะไรบ้าง

The post งบระบายน้ำ-ป้องกันน้ำท่วม 4 ปี (2566-2569) ของ กทม. ในยุคชัชชาติ ลงเขตไหน ทำอะไรบ้าง [ข้อมูลดิบ] appeared first on Rocket Media Lab.

ที่มา: ข้อบัญญัติงบประมาณประจำปี เมืองพัทยา

ดาวน์โหลดข้อมูล ที่นี่

อ่าน สำรวจเมืองพัทยา องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษผ่านงบประมาณใน 13 ปีที่ผ่านมา

The post สำรวจเมืองพัทยา องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษผ่านงบประมาณใน 13 ปีที่ผ่านมา [ข้อมูลดิบ] appeared first on Rocket Media Lab.

เมืองพัทยา เป็น หน่วยการปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ ที่จัดตั้งโดยพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการเมืองพัทยา พ.ศ. 2521 จากนั้นในปี พ.ศ. 2542 ได้มีการจัดโครงสร้างการบริหารเมืองพัทยาใหม่ โดยการตราพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการเมืองพัทยา พ.ศ. 2542 เป็นการปรับเปลี่ยนกฎหมายเมืองพัทยาให้เป็นไปตามกรอบกติกาของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540 

ในพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการเมืองพัทยาฉบับนี้ ได้กำหนดรูปแบบโครงสร้างแตกต่างไปจากเดิมหลายประการ โดยโครงสร้างภายในของเมืองพัทยารูปแบบใหม่ ประกอบด้วย (1) สภาเมืองพัทยา ประกอบด้วย สมาชิกที่มาจากการเลือกตั้งโดยประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเมืองพัทยา จำนวน 24 คน อยู่ในวาระคราวละ 4 ปี นับแต่วันเลือกตั้ง (2) นายกเมืองพัทยา มาจากการเลือกตั้งโดยตรงของประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเมืองพัทยา จะมีวาระการดำรงตำแหน่งคราวละ 4 ปี นับแต่วันเลือกตั้ง และจะดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกินสองวาระไม่ได้ 

จากนั้นในวันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2543 จึงได้มีการเลือกตั้งนายกเมืองพัทยาตาม พ.ร.บ. บริหารราชการเมืองพัทยา 2542 ซึ่งเป็นการเลือกโดยประชาชนขึ้นเป็นครั้งแรก โดยได้ ไพรัช สุทธิธำรงสวัสดิ์ มาเป็นนายกเมืองพัทยา ในการเลือกตั้งต่อมาในปี 2547 ก็ได้ นิรันดร์ วัฒนศาสตร์สาธร เป็นนายกเมืองพัทยา ตามมาด้วย อิทธิพล คุณปลื้ม ซึ่งได้รับการเลือกตั้งเป็นนายกเมืองพัทยาถึงสองมัยด้วยกันคือในปี 2551- 2555 และ 2555-2559 จากนั้นในปี 2560-261 คสช. ก็ได้แต่งตั้ง พลตำรวจตรี อนันต์ เจริญชาศรี มาดำรงแหน่งในช่วงระยะเวลาสั้นๆ ก่อนจะแต่งตั้ง สนธยา คุณปลื้ม มาเป็นนายกเมืองพัทยาในปี 2561-2565 จากนั้นจึงจัดให้มีการเลือกตั้งใหม่และได้ ปรเมศวร์ งามพิเชษฐ์ มากำรงตำแหน่งนายกเมืองพัทยาในปี 2565-2669 จนครบวาระ และได้มีการจัดการเลือกตั้บใหม่ในวันที่ 28 มิถุนายน 2569 นี้

รู้จักเมืองพัทยาผ่านงบประมาณ : รายได้ที่รัฐจัดเก็บให้มาจากไหนบ้าง?

เมืองพัทยามีโครงการสร้างรายได้ไม่แตกต่างจากองค์การปกครองท้องถิ่นแบบอื่นๆ คือมีรายรับจากการจัดเก็บเองส่วนหนึ่ง และรายรับที่ส่วนราชการอื่นจัดเก็บให้อีกส่วนหนึ่ง โดยพบว่า

ในส่วนของรายรับที่รัฐจัดเก็บให้จะพบว่าในช่วง 13 ปีที่ผ่านมารายได้ในส่วนนี้มาจากภาษีมูลค่าเพิ่มจาก พ.ร.บ. กำหนดแผนฯ มากที่สุด คิดเป็นประมาณ 40.77% ของรายได้ทั้งหมดของเมืองพัทยาเลยทีเดียว โดยในปี 2567 ได้รับการจัดสรร 939,697,860.3 บาท ซึ่งภาษีมูลค่าเพิ่มจาก พ.ร.บ. กำหนดแผนฯ คือ เงินภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ที่รัฐบาลกลางจัดเก็บได้ แล้วถูกจัดสรรตาม พ.ร.บ. กำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542 เพื่อกระจายรายได้และเพิ่มขีดความสามารถในการพัฒนาพื้นที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ทั่วประเทศ

นอกจากภาษีมูลค่าเพิ่มจาก  พ.ร.บ. กำหนดแผนฯ เมืองพัทยายังได้ภาษีมูลค่าเพิ่มจัดสรรรายได้ (ตามประมวลรัษฎากร) อีกด้วย มีสัดส่วนประมาณ 2% ของรายรับทั้งหมด โดยในปี 2567 จัดเก็บ ได้รับการจัดสรร 64,829,480.63 บาท และรายรับในหมวดของภาษีมูลค่าเพิ่มยังมีภาษีมูลค่าเพิ่มตาม พ.ร.บ. อบจ. อีกด้วย ซึ่งรายรับในหมวดนี้ปรากฏถึงแค่ในปี 2561 โดยได้รับการจัดสรร 33,949,861.36 บาท

รายรับในส่วนที่รัฐจัดเก็บให้ของเมืองพัทยาที่ได้มากเป็นอันดับสองก็คือ ค่าธรรมเนียมที่ดิน ใน 13 ปีที่ผ่านมามีสัดส่วนสูงถึง 20.84% โดยในปี 2667 ได้รับการจัดสรร 582,548,025 บาท อันดับสามคือภาษีสรรพสามิต คิดเป็น 3.13% ใน 13 ปีที่ผ่านมา โดยในช่วงแรกนั้นมีการเก็บภาษีสรรพสามิตและภาษีสุราแยกกัน จากนั้นภาษีสุราก็ถูกรวมเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของภาษีสรรพสามิต ภายใต้ “พระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2560” ทำให้มีรายได้จากภาษีสุราในปี 2560 เป็นปีสุดท้าย โดยเก็บได้จริง 23,954,865.53 บาท ซึ่งในปีนั้นได้รับการจัดสรรภาษีสรรพสามิต 57,728,407.41 บาท จากนั้นในปี 2561 เมื่อนำภาษีสุรามารวมกับภาษีสรรพสามิตแล้ว ได้รับการจัดสรร 94,020,785.69 บาท และในปี 2567 ได้รับการจัดสรร 95,476,152.29 บาท

นอกจากนี้ยังมีภาษีรถยนต์ ซึ่งเมืองพัทยาเพิ่งจะได้รับการจัดสรรภาษีรถยนต์ในปี 2559 ซึ่งเกิดจาก ประกาศคณะกรรมการการกระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (กถ.) เรื่อง หลักเกณฑ์การจัดสรรเงินภาษีและค่าธรรมเนียมรถยนต์ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สําหรับปีงบประมาณ พ.ศ. 2560 โดยให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2559 โดยจัดสรรแก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภายในเขตจังหวัด ดังนี้ 1. ร้อยละ 80 ให้จัดสรรแก่องค์การบริหารส่วนจังหวัด และ 2. ร้อยละ 20 ให้จัดสรรแก่เทศบาล และองค์การบริหารส่วนตําบล โดยร้อยละ 50 แบ่งเท่ากันทุกแห่ง และร้อยละ 50 ตามจํานวนประชากร กรณีเมืองพัทยาให้ได้รับการจัดสรรโดยถือเป็นเทศบาลหนึ่งในจังหวัดชลบุรี โดยในปี 2567 เมืองพัทยาได้รับการจัดสรรภาษีรถยนต์ 12,539,319.67 บาท 

ภาษีธุรกิจเฉพาะ ซึ่งจัดเก็บจากกิจการเฉพาะบางประเภทที่กฎหมายกำหนดไว้เป็นพิเศษ เช่น การค้าอสังหาริมทรัพย์ ซึ่งเมืองพัทยามีการค้าขายอสังหาริมทรัพย์เติมโตสูงมาก โดยเมืองพัทยาปรากฏรายรับจากภาษีธุรกิจเฉพาะ เพียงปีเดียวนั่นก็คือปี 2557 โดยได้รับการจัดสรร 720,700.05

บาท 

นอกจากนั้นยังมี ค่าภาคหลวงแร่ ที่เก็บจากผู้ประกอบการทำเหมืองแร่ โดยในปี 2567 เมืองพัทยาได้รับการจัดสรร 1,530,598.59 บาท ค่าภาคหลวงปิโตรเลียม ที่เก็บจากบริษัทเอกชนผู้รับสัมปทานเมื่อมีการขุดเจาะและนำพลังงานใต้ดินไม่ว่าจะเป็น น้ำมันดิบ, ก๊าซธรรมชาติ, หรือก๊าซธรรมชาติเหลว (LPG/NGL) ขึ้นมาจำหน่ายหรือส่งออก โดยในปี 2567 เมืองพัทยาได้รับการจัดสรร 913,483 บาท และเงินที่เก็บตามกฎหมายว่าด้วยอุทยานแห่งชาติ คือรายได้ที่จัดเก็บจากผู้เข้าไปใช้บริการในเขตอุทยานฯ วนอุทยาน สวนพฤกษศาสตร์ หรือสวนรุกขชาติ ซึ่งกรมอุทยานแห่งชาติฯ (ส่วนกลาง) เป็นผู้จัดเก็บจากอุทยานต่างๆ ทั่วประเทศ แล้วนำมาจัดสรรกระจายคืนให้ท้องถิ่น เมืองพัทยาปรากฏรายรับหมวดนี้เพียงปี 2555 ปีเดียว อยู่ที่ 27,333,365 บาท เนื่องจากกฎหมายระบุว่างบประมาณในส่วนนี้ต้องจัดสรรให้เฉพาะ อปท. ที่มีเขตอุทยาน

และสุดท้าย หมวดภาษีจัดสรรอื่นๆ โดยในปี 2567 เมืองพัทยาได้รับการจัดสรรจากภาษีจัดสรรอื่นๆ 525,777.3 บาท

รู้จักเมืองพัทยาผ่านงบประมาณ : รายได้ที่จัดเก็บเอง ได้มาจากการจัดเก็บค่าอะไรมากที่สุด 

ในส่วนรายได้ที่จัดเก็บเองของเมืองพัทยา มาจากภาษีอากรมากที่สุด คิดเป็น 21.62% ในรายรับทั้งหมดตลอด 13 ปีที่ผ่านมา ซึ่งก็คือภาษีโรงเรือนและที่ดิน ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ภาษีบำรุงท้องที่ และภาษีป้าย โดยในปี 2567 เก็บได้จริง 915,833,029.03 บาท ซึ่งจะพบว่า ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างเป็นส่วนที่จัดเก็บได้มากที่สุด โดยในปี 2567 จัดเก็บได้ 774,533,777.49 บาท รองลงมาก็คือภาษีป้าย 78,377,956.53 บาท ภาษีโรงเรือนและที่ดิน 62,589,239.99 บาท  และภาษีบำรุงท้องที่ 62,055.02 บาท อย่างไรก็ตามในบางปีก็อาจจะเก็บภาษีโรงเรือนและที่ดินได้มากกว่าภาษีป้าย เช่น ปี 2566 ที่เก็บภาษีโรงเรือนและที่ดินได้สูงถึง 116,626,632.45 บาท ในขณะที่ภาษีป้ายเก็บได้ที่  65,461,473.09 บาท

รองลงมาก็คือค่าธรรมเนียม ค่าปรับ และใบอนุญาต คิดเป็น 5.51% ในรายรับทั้งหมดตลอด 13 ปีที่ผ่านมา ซึ่งมีมากกว่า 30 รายการ เช่น ค่าธรรมเนียมเก็บและขนมูลฝอย ค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการบำบัดน้ำเสีย ซึ่งเป็นค่าธรรมเนียมที่เก็บได้มากสุด ค่าธรรมเนียมใบอนุญาตการขายสุรา ค่าปรับผู้กระทำผิดกฎหมายจราจรทางบก ค่าใบอนุญาตจัดตั้งสถานที่จำน่ายอาหาร ค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับบัตรประจำตัวประชาชน ฯลฯ โดยในปี 2567 จัดเก็บได้จริง 132,729,654.26

นอกจากนั้นยังมี รายได้จากทรัพย์สิน โดยส่วนใหญ่เป็น ดอกเบี้ยและค่าเช่าที่ดิน คิดเป็น 2.44% ในรายรับทั้งหมดตลอด 13 ปีที่ผ่านมา โดยในปี 2567 จัดเก็บได้จริง 59,586,318.03 บาท รายได้จากสาธารณูปโภค และกิจการพาณิชย์ ซึ่งก็คือโรงรับจำนำ โดยในปี 2567 จัดเก็บได้จริง 1,467,932.07 บาท รายได้จากทุน ซึ่งมาจากการขายทอดตลาดทรัพย์สิน โดยในปี 2567 จัดเก็บได้จริง 520,200 บาท และรายได้เบ็ดเตล็ด ส่วนใหญ่มาจากค่าขายเอกสารการจัดซื้อจัดจ้าง  โดยในปี 2567 จัดเก็บได้จริง 4,665,431.22 บาท 

จากข้อมูลจะเห็นได้ว่าเมืองพัทยามีรายรับที่ส่วนราชการอื่นจัดเก็บให้เป็นสัดส่วนกว่า 60% ของรายรับทั้งหมดของเมืองพัทยา และภาษีมูลค่าเพิ่มยังเป็นรายรับที่มีสัดส่วนสูงที่สุด โดยพบว่าในปี 2563 ในส่วนของภาษีมูลค่าเพิ่มตาม พ.ร.บ. กำหนดแผนฯ เมืองพัทยาเคยได้รับการจัดสรรสูงสุดถึง 1,060,306,410.68 และเป็นปีเดียวที่ได้รับการจัดสรรสูงเกินหนึ่งพันล้านบาท 

รายจ่ายของเมืองพัทยามีอะไร นำเงินไปพัฒนาในส่วนไหนมากที่สุด

งบประมาณรายจ่ายของเมืองพัทยาก็มีโครงสร้างไม่แตกต่างจาก อปท. อื่นๆ คือแบ่งออกเป็นแผนงานต่างๆ คึือ บริหารงานทั่วไป การรักษาความสงบภายใน การศึกษา สาธารณสุข สังคมสงเคราะห์ เคหะและชุมชน สร้างความเข้มแข็งของชุมชน ศาสนาวัฒนธรรมและนันทนาการ อุตสาหกรรมและการโยธา และเกษตร โดยเมื่อพิจารณางบประมาณรายจ่ายใน 13 ปีที่ผ่านมาของเมืองพัทยา จะพบว่า

แผนงานที่มีรายจ่ายมากที่สุดก็คือ งานเคหะและชุมชน ซึ่งเป็นแผนงานที่เกี่ยวกับสวนสาธารณะ ขยะ และน้ำเสีย โดยในปี 2569 เมืองพัทยามีค่าจ้างเอกชนในการทำความสะอาดและบำรุงรักษาสวนสาธารณะของเมืองพัทยาทั้ง 9 แห่งอยู่ที่ 33,219,000 บาท ในส่วนของขยะ งบประมาณส่วนใหญ่จะเป็นการจ้างเหมากวาดและทำความสะอาดในเมืองพัทยา โดยในปี 2569 ใช้งบไป 39,496,000 บาท รวมไปถึงค่าจ้างเอกชนในการเก็บ ขนถ่ายและกำจัดขยะมูลฝอย 154,394,000 บาท ค่าจ้างเหมาะแรงงานเพื่อปฏิบัติการ 14,856,000 บาท เป็นต้น ในขณะที่เรื่องน้ำเสีย จะเป็นค่าจ้างเหมาระบบบำรุงรักษา ระบบรวบรวม และระบบบำบัดน้ำเสียและระบบป้องกันน้ำท่วมเมืองพัทยา โดยในปี 2569 มีงบประมาณอยู่ที่ 30,000,000 บาท 

แผนงานที่ใช้งบประมาณมากเป็นอันดับสองก็คือ งานบริหารงานทั่วไป ซึ่งก็เป็นเงินเดือน การบริหารจัดการของพนักงานเจ้าหน้าที่เมืองพัทยาต่างๆ อันดับสามคือ งานสาธารณสุข  ซึ่งงบประมาณส่วนใหญ่จะเป็นค่าใช้จ่ายในการบริหารโรงพยาบาลและหน่วยบริหารสาธารณสุข ปีละกว่า 80 ล้าน และงบคุรุภัณฑ์ในการซื้ออุปกรณ์การแพทย์ต่างๆ อีกปีละกว่า 20 ล้าน ที่น่าสนใจคือมีงบการกำจัดขยะมูลฝอยในส่วนของการบริการสาธารณสุขและงานสาธารณสุขอื่น อีก 23,000,000 ล้าน

งานอุตสาหกรรมและการโยธา ซึ่งมักจะเป็นส่วนที่เป็นรายจ่ายสูงที่สุดดังเช่นการศึกษาของ Rocket Media Lab ที่พบว่า งบประมาณอุตสาหกรรมและโยธาใน 76 อบจ. ทั่วประเทศ หรือคิดเป็นเงิน 22,846,269,817 บาท มีสัดส่วนสูงที่สุดเมื่อเปรียบเทียบกับแผนงานอื่นๆ หรือคิดเป็น 32.53% แต่สำหรับเมืองพัทยานั้นงบประมาณในส่วนของงานอุตสาหกรรมและการโยธาสูงเป็นอันดับ 4 เท่านั้น ซึ่งอาจจะเป็นเพราะเมืองพัทยามีพื้นที่รับผิดชอบเพียง 53.44 ตร.กม. เท่านั้น 

นอกจากนี้ยังพบความน่าสนใจว่า งบในส่วนของงานอุตสาหกรรมและการโยธาของเมืองพัทยาเพิ่งจะสูงแบบก้าวกระโดดในช่วงปี 2560 และปี 2561 โดยในปี 2559 มีงบประมาณรายจ่ายอยู่ที่ 117,427,980 บาท และสูงขึ้นเป็น 193,390,340 บาท ในปี 2560 และสูงขึ้นเป็น 269,140,120 บาท ในปี 2561 โดยเฉพาะเมื่อเปรียบเทียบกับงบในด้านศาสนาวัฒนธรรมและนันทนาการ และงบด้านการศึกษา ที่ในช่วงปี 2557-2559 สูงกว่างบงานอุตสาหกรรมและการโยธามาโดยตลอด 

อันดับต่อมาคืองบกลาง ซึ่งเป็บงบในการจ่ายเงินสมทบกองทุนประกันสังคม เบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ ผู้พิการ เงินสำรองจ่ายกรณีเหตุฉุกเฉินและภัยพิบัติต่างๆ 

งานศาสนาวัฒนธรรมและนันทนาการ ซึ่งงบประมาณส่วนใหญ่จะใช้ไปกับโครงการเพื่งส่งเสริมการท่องเที่ยวของเมืองพัทยา เช่น โครงการแข่งขันพัทยามาราธอน 12,000,000 บาท โครงการเทศกาล Pattaya Festivak 10,000,000 บาท โครงการเทศกาลดนตรีเมืองพัทยา 15,000,000 บาท โครงการพลุนานาชาติเมืองพัทยา 31,000,000 บาท เป็นต้น 

งานการศึกษา ซึ่งดูแลกลุ่มสถานศึกษาในสังกัดสำนักการศึกษา เมืองพัทยา ซึ่งก็คือโรงเรียนเมืองพัทยา 1-11 โดยเฉพาะโรงเรียนเมืองพัทยา 11 หรือมัธยมสาธิตพัทยา ซึ่งเป็นโรงเรียนมัธยมขนาดใหญ่ในพัทยา 

งานการรักษาความสงบภายใน ซึ่งงบประมาณส่วนมากก็จะเกี่ยวข้องกับกล้องวงจรปิดในเมืองพัทยา โดยมีโครงการอย่าง ค่าจ้างเหมาเอกชนเพื่อใช้ระบบกล้องวงจรปิด 45,408,080 บาท โครงการปรับปรุงและเพิ่มประสิทธิภาพระบบกล้องวงจรปิดหาดจอมเทียน 9,538,300 บาท ค่าจ้างดูแลบำรุงรักษาระบบสื่อสารและระบบเฝ้าระวังความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนและนักท่องเที่ยวพื้นที่เกาะล้าน เมืองพัทยา 11,000,000 บาท เป็นต้น 

งานสังคมสงเคราะห์ งบประมาณส่วนมากก็จะเกี่ยวข้องกับโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตต่างๆ เช่น โครงการส่งเสริมการทำงานของคนพิการ 500,000 บาท โครงการพัฒนาสู่การพึ่งพาตัวเองของเด็กและเยาวชน 400,000 บาท โครงการส่งเสริมพัฒนาศักยภาพของเครือข่ายพัฒนาสังคมเมืองพัทยา 550,000 บาท

งานสร้างความเข้มแข็งของชุมชน งบประมาณส่วนมากก็จะเกี่ยวข้องกับโครงการพัฒนาชุมชนต่างๆ เช่น โครงการเพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงานแก่คณะกรรมการชุมชน 300,000 บาท โครงการสร้างความรับรู้เพื่อสร้างการมีส่วนร่วมและการเป็นเจ้าบ้านที่ดี 200,000 บาท โครงการอบรมและศึกษาดูงานเพื่อเพิ่มพูนศักยภาพคณะกรรมการชุมชน ผู้นำชุมชม และผู้นำท้องถิ่นในเมืองพัทยา 2,500,000 บาท

และด้านการเกษตร ที่เพิ่งจะมีงบประมาณรายจ่ายในด้านนี้ในปี 2565 ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นโครงการด้านสิ่งแวดล้อม เช่น ค่าจ้างเหมาตรวจวัดติดตามคุณภาพเสียง 1,070,000 บาท ค่าจ้างเหมาตรวจวัดติดตามคุณภาพอากาศ 2,357,800 บาท 

เมืองพัทยามีรายรับเพียงพอกับรายจ่ายไหม 

หากเปรียบเทียบรายรับและรายจ่ายของเมืองพัทยาในช่วง 11 ปีที่ผ่านมาจะเห็นว่าเมืองพัทยามีรายรับสูงกว่ารายจ่ายประมาณ 20-30% มาโดยตลอด จนเมื่อปี 2563-2564 ซึ่งเกิดเหตุการณ์การระบาดของโควิด-19 จนทำให้เศรษฐกิจตกต่ำ เก็บภาษีได้น้อยลง โดยในปี 2563 นั้นมีรายรับที่เก็บได้ตามจริงอยู่ที่ 1,775 ล้านบาท ในขณะที่มีประมาณการรายจ่ายอยู่ที่ 2,000 ล้านบาท เช่นกันกับปี 2564 มีรายรับที่เก็บได้ตามจริงอยู่ที่ 1,557 ล้านบาท และมีประมาณการรายจ่ายอยู่ที่ 1,670 ล้านบาท ซึ่งทั้งสองปีนั้นประมาณการรายจ่ายสูงกว่ารายรับ

อย่างไรก็ตาม นอกจากรายรับที่ได้มาจากการจัดเก็บเองและการจัดสรรของรัฐแล้ว เมืองพัทยายังมีเงินคงคลังอื่นๆ อยู่ด้วย อย่างในปีงบประมาณ 2563 ที่รายจ่ายสูงกว่ารายรับ เมืองพัทยามีเงินฝากในธนาคารทั้งสิ้น (ณ วันที่ 31 พฤษภาคม 2562) 5,079,172,415.8 บาท และยังมีเงินสะสมอีก 2,663,319,213.24 บาท และทุนสำรองเงินสะสมอีก 1,013,924,994.21 บาท ซึ่งจะเห็นได้ว่าเงินคงคลังทั้งหมดของเมืองพัทยามีสูงกว่ารายจ่ายแม้ว่าในปีนั้นรายจ่ายจะสูงกว่ารายรับก็ตาม

เช่นเดียวกันกับปีงบประมาณ 2564 เมืองพัทยาก็มีเงิน มีเงินฝากในธนาคารทั้งสิ้น (ณ วันที่ 31 พฤษภาคม 2563) 5,310,130,396.07 บาท และยังมีเงินสะสมอีก 3,189,530,667.52 บาท และทุนสำรองเงินสะสมอีก 1,189,154,356.03 บาท ซึ่งนอกจากจะสูงกว่ารายจ่าย ยังเพิ่มขึ้นมากกว่าในปี 2563 อีกด้วย แม้ว่าจะยังอยู่ในช่วงการระบาดของโควิด-19 ก็ตาม

โดยในปีงบประมาณล่าสุด 2569 เมืองพัทยามีเงินฝากในธนาคารทั้งสิ้น (ณ วันที่ 30 มิถุนายน 2568) 7,193,086,686.93 บาท และมีเงินสะสม 12,929,578,011.23 บาท และทุนสำรองเงินสะสม 0 บาท 

นอกจากนั้นหากเราพิจารณาในส่วนของรายรับ จะพบว่าในส่วนของรายรับที่รัฐจัดเก็บให้ เมืองพัทยาเคยได้รับการจัดสรรมากที่สุดในปี 2562 จำนวน 1,782,364,160.25 บาท ในส่วนที่ที่จัดเก็บเอง เมืองพัทยาเคยจัดเก็บได้มากที่สุดในปี 2569 จำนวน 972,162,122.68 บาท และหากรวมรายรับจากทั้งสองส่วน ปี 2569 เป็นปีที่เมืองพัทยามีรายรับมากที่สุด 2,812,863,261.39 บาท 

ในส่วนของรายจ่ายนั้น พบว่าในปี 2563 ประมาณการรายจ่าย สูงขึ้นจากปี 2562 อย่างมาก จาก 1,850,000,000 บาท เป็น 2,000,000,000 บาท โดยเพิ่มจากด้านบริหารงานทั่วไปสูงที่สุด จาก 226,048,900 บาท เป็น 338,990,270 บาท ในขณะที่ปี 2569 เป็นปีที่มีประมาณการรายจ่ายสูงที่สุดใน 13 ปีที่ผ่านมา อยู่ที่ 2,400,000,000 บาท โดยงานด้านสาธารณสูงเพิ่มขึ้นจาก 180,382,480 บาทในปี 2568 เป็น 282,964,160 ในปี 2569 และในส่วนของงบกลาง จาก 262,063,870 บาท ในปี 2568 เป็น 383,946,930 ในปี 2569

ดูข้อมูลได้ที่ https://rocketmedialab.co/database-pattaya-budget/

The post สำรวจเมืองพัทยา องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษผ่านงบประมาณใน 13 ปีที่ผ่านมา appeared first on Rocket Media Lab.

ดาวน์โหลดข้อมูล ที่นี่

อ่าน รายงานงบเกี่ยวกับถนน 4 ปี (2565-2569) ของ กทม. ในยุคชัชชาติ ซ่อม-สร้าง อะไรที่ไหนบ้าง

The post งบเกี่ยวกับถนน 4 ปี (2565-2569) ของ กทม. ในยุคชัชชาติ ซ่อม-สร้าง อะไรที่ไหนบ้าง [ข้อมูลดิบ] appeared first on Rocket Media Lab.

• จากงบ กทม. ปี 2565-2569 พบว่ามีงบที่เกี่ยวข้องกับถนน เฉพาะงบประมาณของ 50 สำนักงานเขตและสำนักการโยธา รวมทั้งสิ้นประมาณ 12,123.46 ล้านบาท โดยแบ่งเป็นงบของสำนักการโยธา ประมาณ 7,605.09 ล้านบาท ซึ่งเน้นไปที่โครงการก่อสร้างขนาดใหญ่เป็นหลัก และงบของ 50 สำนักงานเขต ซึ่งเน้นไปที่การปรับปรุงซ่อมแซมถนนและซอยในพื้นที่ รวมประมาณ 4,518.37 ล้านบาท
• เขตลาดกระบังได้รับงบมากที่สุด 2,169.50 ล้านบาท คิดเป็น 17.9% แบ่งเป็นงบก่อสร้าง 1,437.46 ล้านบาท ซึ่งส่วนใหญ่เป็นโครงการทางยกระดับถนนอ่อนนุช-ลาดกระบัง โดยสำนักการโยธา และงบปรับปรุง 732.05 ล้านบาท ส่วนใหญ่เป็นงบปรับปรุงซอยและถนนพัฒนาชนบท และเขตที่ได้รับการจัดสรรงบเกี่ยวกับถนนน้อยที่สุดคือ ปทุมวัน 18.29 ล้านบาท คิดเป็น 0.15% ของงบทั้งหมด
• เมื่อดูเฉพาะงบจากสำนักการโยธา 4 ปี รวม 7,605.09 ล้านบาท แบ่งเป็นงบก่อสร้าง 4,095.88 ล้านบาท และงบปรับปรุง 3,509.22 ล้านบาท เมื่อเทียบงบรายปี ปี 2569 งบที่เกี่ยวกับถนนของสำนักการโยธาพุ่งขึ้นสูงที่สุดอยู่ที่ 3,018.35 ล้านบาท คิดเป็นเกือบ 40% ของงบทั้ง 4 ปี
• งบของสำนักการโยธากระจายอยู่ใน 31 เขต เขตลาดกระบังได้รับงบมากที่สุด 1,925.22 ล้านบาท คิดเป็น 25.31% ของงบทั้งหมด แบ่งเป็นงบก่อสร้าง 1,437.46 ล้านบาท และงบปรับปรุง 487.76 ล้านบาท ส่วนเขตพระนครได้รับงบจากสำนักการโยธาน้อยที่สุด 7.58 ล้านบาท คิดเป็น 0.10% 

ถนนเป็นหนึ่งในปัญหาที่ชาวกรุงเทพฯ ส่งเรื่องร้องเรียนไปยังแพลตฟอร์มทราฟฟี่ ฟองดูว์ ของกรุงเทพมหานครในช่วง 4 ปีที่ผ่านมามากเป็นอันดับที่ 2 ถึง 116,824 เรื่อง คิดเป็น 8.95% ของปัญหาทั้งหมด

จากการรวบรวมข้อมูลของ Rocket Media Lab จากข้อบัญญัติงบประมาณกรุงเทพมหานคร ปี 2565-2569 ซึ่งอยู่ภายใต้การบริหารงานของชัชชาติ สิทธิพันธ์ กรุงเทพมหานครมีการจัดสรรงบประมาณที่เกี่ยวข้องกับถนน เฉพาะงบประมาณของ 50 สำนักงานเขตและสำนักการโยธา รวมทั้งสิ้นประมาณ 12,123.46 ล้านบาท โดยแบ่งเป็นงบของสำนักการโยธา ประมาณ 7,605.09 ล้านบาท ซึ่งเน้นไปที่โครงการก่อสร้างขนาดใหญ่เป็นหลัก และงบของ 50 สำนักงานเขต ซึ่งเน้นไปที่การปรับปรุงซ่อมแซมถนนและซอยในพื้นที่ รวมประมาณ 4,518.37 ล้านบาท

ลาดกระบังได้งบถนนมากที่สุด ปทุมวันได้น้อยสุด

ในภาพรวม งบประมาณด้านการปรับปรุงซ่อมแซมซึ่งหมายถึงการปรับปรุงจากถนนที่มีอยู่แล้ว มีสัดส่วนสูงกว่าการก่อสร้างใหม่ ซึ่งหมายถึงการสร้างถนนหรือเส้นทางขึ้นมาใหม่ งบปรับปรุงถนนอยู่ที่ 8,023.61 ล้านบาท และงบก่อสร้างใหม่อยู่ที่ 4,099.85 ล้านบาท โครงการทางยกระดับถนนอ่อนนุช-ลาดกระบังได้รับงบประมาณมากที่สุด 1,420.5 ล้านบาท ซึ่งกระจายอยู่ในงบประมาณปี 2566, 2568-2569 

เขตลาดกระบังได้รับการจัดสรรงบประมาณมากที่สุด 2,169.50 ล้านบาท คิดเป็น 17.9% ของงบทั้งหมด แบ่งเป็นงบก่อสร้าง 1,437.46 ล้านบาท ซึ่งส่วนใหญ่เป็นโครงการทางยกระดับถนนอ่อนนุช-ลาดกระบัง โดยสำนักการโยธาและงบปรับปรุง 732.05 ล้านบาท ส่วนใหญ่เป็นงบปรับปรุงซอยและถนนพัฒนาชนบท เช่น โครงการปรับปรุงถนนพัฒนาชนบท 2 ช่วงจากถนนร่มเกล้า 1 ถึงสุดเขตทางสาธารณะพื้นที่เขตลาดกระบัง อันดับ 2 ดอนเมือง 1,177.17 ล้านบาท อันดับ 3 หนองจอก 891.87 ล้านบาท อันดับ 4 บางขุนเทียน 775.85 ล้านบาท อันดับ 5 บางแค 737.76 ล้านบาท

เขตที่ได้รับการจัดสรรงบเกี่ยวกับถนนน้อยที่สุดคือ ปทุมวัน 18.29 ล้านบาท คิดเป็น 0.15% ของงบทั้งหมด ทั้งหมดเป็นงบปรับปรุงซ่อมแซมที่เกี่ยวกับถนนและเป็นงบของสำนักงานเขต โดยเป็น ค่าใช้สอย ค่าซ่อมแซมถนนตรอกซอยสะพานและสิ่งสาธารณประโยชน์ ค่าซ่อมแซมไฟฟ้าสาธารณะ ซึ่งปี 2566 ได้งบประมาณ 3.18 ล้านบาท ส่วนปี 2567-2569 ได้ปีละ 5.03 ล้านบาท

ลาดกระบังได้งบจากสำนักโยธามากที่สุด 19 เขตไม่ได้เลย

เมื่อดูเฉพาะงบจากสำนักการโยธา 4 ปี รวม 7,605.09 ล้านบาท แบ่งเป็นงบก่อสร้าง 4,095.88 ล้านบาท และงบปรับปรุง 3,509.22 ล้านบาท เมื่อเทียบงบรายปี ปี 2569 งบที่เกี่ยวกับถนนของสำนักการโยธาพุ่งขึ้นสูงที่สุดอยู่ที่ 3,018.35 ล้านบาท คิดเป็นเกือบ 40% ของงบทั้ง 4 ปี

งบของสำนักการโยธากระจายอยู่ใน 31 เขต เขตลาดกระบังได้รับงบมากที่สุด 1,925.22 ล้านบาท คิดเป็น 25.31% ของงบทั้งหมด แบ่งเป็นงบก่อสร้าง 1,437.46 ล้านบาท และงบปรับปรุง 487.76 ล้านบาท โดยในงบก่อสร้าง นอกจากโครงการทางยกระดับถนนอ่อนนุช-ลาดกระบัง 1,420.5 ล้านบาท แล้ว ยังมีงบต่อเชื่อมถนนพัฒนาชนบท 4 กับถนนศรีนครินทร์ – ร่มเกล้า 17 ล้านบาทในปี 2569 ส่วนงบปรับปรุง เป็นการปรับปรุงถนน ผิวจราจรและทางเท้า โครงการปรับปรุงถนนหลวงแพ่งช่วงจากสำนักงานประปา สาขาสุวรรณภูมิถึงคลองพระยาเพชรพื้นที่เขตลาดกระบัง ได้รับงบประมาณมากที่สุด รวม 109.78 ล้านบาทในปี 2567 และ 2568

เขตพระนครได้รับงบจากสำนักการโยธาน้อยที่สุด 7.58 ล้านบาท คิดเป็น 0.10% ของงบทั้งหมด มีโครงการเดียวคือ โครงการปรับปรุงผิวจราจรและทางเท้าถนนศิริพงษ์และถนนอุณากรรณ ช่วงจากถนนบำรุงเมืองถึงคลองหลอดวัดราชบพิธพื้นที่เขตพระนครในปี 2567

ขณะที่อีก 19 เขตที่ไม่ได้งบจากสำนักการโยธาที่เกี่ยวกับถนนเลย ได้แก่ คลองสาน คันนายาว ดินแดง ธนบุรี บางกอกน้อย บางกอกใหญ่ บางซื่อ บางพลัด บางรัก บึงกุ่ม ปทุมวัน  พญาไท พระโขนง ราชเทวี ราษฎร์บูรณะ วัฒนา สัมพันธวงศ์ สาทร และ ห้วยขวาง

หนองจอกได้งบเขตเยอะ คลองเตยได้น้อยสุด

ในงบประมาณที่กรุงเทพมหานครจัดสรรลงไปให้สำนักงานเขตทั้ง 50 เขต ส่วนที่เกี่ยวข้องกับถนนใน 4 ปีที่ผ่านมา มีงบรวม 4,518.37 ล้านบาท เกือบทั้งหมดเป็นงบปรับปรุงรวม 4,514.40 ล้านบาท ส่วนใหญ่เป็นการซ่อมแซมซอย และมีงบก่อสร้างเพียงโครงการเดียวคือ โครงการก่อสร้างถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก ชุมชนอยู่ดีร่วมใจพัฒนา 3.97 ล้านบาท นอกจากนี้ยังพบว่างบที่เกี่ยวกับถนนของสำนักงานเขตทั้ง 50 เขตในปี 2569 สูงที่สุดในรอบ 4 ปีที่ผ่านมา รวมเป็นเงิน 1,959.56 ล้านบาท คิดเป็นสัดส่วน 43.37% ของงบรายเขตที่เกี่ยวกับถนน

เขตหนองจอกมีงบที่เกี่ยวกับถนนมากที่สุด เมื่อเทียบกับอีก 49 เขต รวม 537.42 ล้านบาท คิดเป็น 11.89% ของงบทั้งหมด โดยโครงการปรับปรุงซอยเชื่อมสัมพันธ์ 22 จากถนนเชื่อมสัมพันธ์ ถึงถนนเลียบคลองเจียรดับ แขวงโคกแฝด ในปี 2568 ได้งบประมาณมากที่สุด 34.66 ล้านบาท  ขณะที่งบที่ระบุว่าเป็น ค่าใช้สอย ค่าซ่อมแซมไฟฟ้าสาธารณะ ค่าซ่อมแซมถนน ตรอก ซอย สะพานและสิ่งสาธารณประโยชน์ ค่าซ่อมแซมเครื่องจักรกลและเครื่องทุ่นแรง ที่ไม่ระบุรายละเอียดมีสัดส่วนมากที่สุดรวม 4 ปี 54.36 ล้านบาท 

เขตคลองเตยมีงบเกี่ยวกับถนนน้อยที่สุด 17.23 ล้านบาท แบ่งเป็น ค่าใช้สอย ค่าซ่อมแซมถนนตรอกซอยสะพานและสิ่งสาธารณประโยชน์ ค่าซ่อมแซมไฟฟ้าสาธารณะ ที่ไม่ระบุรายละเอียดในปี 2566-2568 รวม 10.96 ล้านบาท โครงการปรับปรุงซอยสุขุมวิท 12 จากถนนสุขุมวิท ถึงคลองไผ่สิงโต 4.42 ล้านบาท ปี 2568 และการปรับปรุงถนนใต้ทางด่วน 1.84 ล้านบาท

นอกจากนี้จากการตรวจสอบข้อมูลโครงการงบประมาณที่เกี่ยวกับถนนในปี 2566-2569 พบว่า หลายเขตที่ไม่ได้รับการจัดสรรงบประมาณจากสำนักการโยธาเลย และยังได้รับงบประมาณจากสำนักงานเขต ในระดับที่น้อยที่สุด 5 อันดับสุดท้ายด้วย คือ ปทุมวัน 18.29 ล้านบาท ได้รับงบรายเขตน้อยที่สุดเป็นอันดับ 49  คลองสาน 19.27 ล้านบาท อันดับ 48 พระโขนง 20.50 ล้านบาท อันดับ 47 บางกอกใหญ่ 22.50 ล้านบาท อันดับ 45

ดูข้อมูล งบประมาณที่เกี่ยวกับถนน ของ กรุงเทพมหานคร ปี 2566-2569 ได้ที่ https://rocketmedialab.co/database-bkkconstructionprojects/

The post งบเกี่ยวกับถนน 4 ปี (2565-2569) ของ กทม. ในยุคชัชชาติ ซ่อม-สร้าง อะไรที่ไหนบ้าง appeared first on Rocket Media Lab.

• ปี 2568 ภาคเหนือมีพื้นที่ป่าถูกเผาสูงที่สุดถึง 3,934,676 ไร่ รองลงมาเป็นภาคตะวันตก 1,754,762 ไร่ ภาคกลาง 873,112 ไร่ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 770,172 ไร่ และน้อยที่สุดคือภาคตะวันออก 49,051 ไร่ ส่วนภาคใต้ไม่มีพื้นที่เผาไหม้ในป่าเกิดขึ้น
• ภาคเหนือเป็นภาคที่ได้รับงบประมาณที่เกี่ยวข้องกับไฟป่าจากกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในปีงบประมาณ 2569 สูงที่สุดเป็นจำนวนถึง 246,982,200 บาท รองลงมาเป็นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 125,886,200 บาท ภาคกลาง 78,853,900 บาท ภาคตะวันตก 78,338,350 บาท ภาคใต้ 47,953,650 บาท และน้อยที่สุดคือภาคตะวันออกเป็นจำนวน 26,322,500 บาท
• หากพิจารณาทั้ง 24 จังหวัดที่ไม่ปรากฏข้อมูลพื้นที่เผาไหม้ในป่า จะมีถึง 16 จังหวัดที่ได้รับงบประมาณในส่วนนี้และรวมเป็นเงินทั้งสิ้น 50,857,550 บาท ซึ่งคิดเป็น 8.42% ของงบประมาณทั้งหมด
• มหาสารคามมีพื้นที่ป่าถูกเผาอยู่ที่ 4,860 ไร่ จัดเป็นอันดับที่ 38 จาก 76 จังหวัดและชัยนาทมีพื้นที่ป่าถูกเผาอยู่ที่ 1,254 ไร่ จัดเป็นอันดับที่ 46 จาก 76 จังหวัด แต่ทั้ง 2 จังหวัดนี้กลับไม่ได้รับงบประมาณในส่วนนี้

จากสถานการณ์ไฟไหม้ป่าที่เกิดขึ้นทุกปี ภาคเหนือยังคงเป็นภาคที่มีพื้นที่เผาไหม้ในป่าสูงที่สุด และยังได้รับงบประมาณสูงที่สุด แต่ในบางจังหวัดที่พบพื้นที่เผาไหม้ในป่า แต่กลับไร้งบประมาณในปีนี้ ในขณะที่บางจังหวัดไม่พบพื้นที่เผาไหม้แต่กลับได้รับงบประมาณมากกว่าจังหวัดที่มีพื้นที่เผาไหม้เสียอีก

Rocket Media Lab จึงชวนมาลองสำรวจว่าในปี 2569 นี้ภาครัฐจัดการงบประมาณที่เกี่ยวกับการแก้ปัญหาหมอกควันและไฟป่าอย่างไร

สถานการณ์พื้นที่เผาไหม้ในป่า ปี 2568

จากข้อมูลของสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ(GISTDA) ในช่วง 1 มกราคม 2568 ถึง 31 พฤษภาคม 2568 พบว่าภาคเหนือมีพื้นที่ป่าถูกเผาสูงที่สุดถึง 3,934,676 ไร่ รองลงมาเป็นภาคตะวันตก 1,754,762 ไร่ ภาคกลาง 873,112 ไร่ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 770,172 ไร่ และน้อยที่สุดคือภาคตะวันออก 49,051 ไร่ ส่วนภาคใต้ไม่ปรากฏข้อมูลพื้นที่เผาไหม้ในป่า

หากพิจารณารายละเอียดของแต่ละภาคที่มีพื้นที่เผาไหม้จะพบว่า

ในภาคเหนือ แม่ฮ่องสอนเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ป่าถูกเผาสูงที่สุดถึง 1,110,340 ไร่ ส่วนเชียงรายมีพื้นที่ป่าถูกเผาเพียง 13,302 ไร่ ถือเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ป่าถูกเผาน้อยที่สุดในภาคเหนือ ซึ่งต่างจากแม่ฮ่องสอนถึง 1,097,038 ไร่

ภาคตะวันตก ตากเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ป่าถูกเผาสูงที่สุดถึง 1,195,419 ไร่ ส่วนประจวบคีรีขันธ์มีพื้นที่ป่าถูกเผาเพียง 25 ไร่ ถือเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ป่าถูกเผาน้อยที่สุดในภาคตะวันตก 

ภาคกลาง ลพบุรีเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ป่าถูกเผามากที่สุดถึง 161,466 ไร่ ส่วนจังหวัดที่มีพื้นที่ป่าถูกเผาน้อยที่สุดคือ ชัยนาท 1,254 ไร่ และยังมีจังหวัดที่ไม่ปรากฏข้อมูลพื้นที่เผาไหม้ในป่าอีก 10 จังหวัด ได้แก่ นครนายก ปทุมธานี นครปฐม นนทบุรี พระนครศรีอยุธยา สมุทรปราการ สมุทรสงคราม สมุทรสาคร สิงห์บุรีและอ่างทอง

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ชัยภูมิเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ป่าถูกเผามากที่สุดถึง 217,259 ไร่ ส่วนบึงกาฬเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ป่าถูกเผาน้อยที่สุดเพียง 229 ไร่ 

และภาคตะวันออก ชลบุรีเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ป่าถูกเผามากที่สุดถึง 17,067 ไร่ ส่วนจันทบุรีเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ป่าถูกเผาน้อยที่สุดเพียง 113 ไร่ 

นอกจากนี้หากพิจารณาทั้ง 76 จังหวัด (ยกเว้นกรุงเทพฯ) จะพบว่า 10 จังหวัด ที่มีพื้นที่ป่าถูกเผาสูงที่สุด คือ

1. ตาก 1,195,419 ไร่
2. แม่ฮ่องสอน 1,110,340 ไร่
3. ลำปาง 829,250 ไร่
4. เชียงใหม่ 637,886 ไร่
5. กาญจนบุรี 333,826 ไร่
6. อุตรดิตถ์ 333,680 ไร่
7. ลำพูน 331,758 ไร่
8. แพร่ 255,494 ไร่
9. ชัยภูมิ 217,259 ไร่
10. น่าน 212,483 ไร่

จะพบว่า จาก10 จังหวัดที่มีพื้นที่ป่าถูกเผาสูงที่สุด มีจังหวัดภาคเหนือถึง 7 จังหวัดและมีจังหวัดในภาคตะวันตกอีก 2 จังหวัด และภาคตะวันออกเฉียงเหนืออีก 1 จังหวัด

ส่วน 10 จังหวัด ที่มีพื้นที่ป่าถูกเผาน้อยที่สุด คือ

1. ประจวบคีรีขันธ์ 25 ไร่
2. จันทบุรี 113 ไร่
3. ฉะเชิงเทรา 183 ไร่
4. บึงกาฬ 229 ไร่
5. สุรินทร์ 828 ไร่
6. หนองคาย 948 ไร่
7. ชัยนาท 1,254 ไร่
8. อำนาจเจริญ 1,445 ไร่
9. ศรีสะเกษ 1,556 ไร่
10. ปราจีนบุรี 1,669 ไร่

ใน 10 จังหวัด ที่มีพื้นป่าถูกเผาน้อยที่สุด เป็นจังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 6 จังหวัด รองลงมาเป็นภาคตะวันออก 3 จังหวัด ภาคกลาง 2 จังหวัด และภาคตะวันตกอีก 1 จังหวัด

นอกจากนี้ยังมีจังหวัดที่ไม่ปรากฏข้อมูลพื้นที่เผาไหม้ในป่าอีก 24 จังหวัด คือ นครนายก ปทุมธานี นครปฐม นนทบุรี พระนครศรีอยุธยา สมุทรปราการ สมุทรสงคราม สมุทรสาคร สิงห์บุรี อ่างทอง นครศรีธรรมราช นราธิวาส ชุมพร สงขลา สุราษฎร์ธานี พัทลุง พังงา ภูเก็ต ตรัง ยะลา กระบี่ ปัตตานี ระนองและสตูล

งบประมาณการจัดการไฟป่า ปี 2569

กระทรวงที่ใช้งบประมาณเกี่ยวกับไฟป่าโดยตรงคือ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ภายใต้กระทรวงนี้ มี 3 หน่วยงานที่ดูแลเรื่องไฟป่าโดยตรง คือสำนักปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งดูแลแผนงานและการจัดการ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช ดูแลเรื่องการทำแนวกันไฟ และกรมป่าไม้ ดูแลเรื่องการดับไฟ

จากงบประมาณประจำปี 2569 สำนักงานปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้จัดสรรงบสนับสนุนการแก้ไขปัญหาไฟป่า หมอกควัน และฝุ่นละอองขนาดเล็กไว้ 10,000,000 บาท โดยภาคเหนือได้รับงบประมาณสูงที่สุดถึง 4,610,000 บาท และภาคตะวันตกได้รับงบประมาณน้อยที่สุดเพียง 640,000 บาท ส่วนภาคตะวันออกไม่ได้รับงบประมาณ โดยมี 31 จังหวัดที่ได้รับงบประมาณ เชียงใหม่ได้รับงบประมาณสูงที่สุดจำนวน 600,000 บาท ส่วนกาญจนบุรีได้รับงบประมาณน้อยที่สุดเพียง 90,000 บาท

ด้านกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ได้ตั้งงบสำหรับสำหรับการควบคุมไฟป่า การทำแนวกันไฟ และการเพิ่มประสิทธิภาพการแก้ปัญหาไฟป่าไว้ทั้งหมด 486,682,500 บาท โดยภาคเหนือได้รับงบประมาณสูงที่สุดถึง 184,015,900 บาท ส่วนภาคตะวันออกได้รับงบประมาณน้อยที่สุดเพียง 22,954,500 บาท โดยมี 63 จังหวัดที่ได้รับงบประมาณ เชียงใหม่ได้รับงบประมาณสูงที่สุดจำนวน 63,635,500 บาท ส่วนสตูลได้รับงบประมาณน้อยที่สุดเพียง 915,100 บาท

ส่วนกรมป่าไม้ ได้ตั้งงบสำหรับงานป้องกันไฟป่าและควบคุมหมอกควันไว้ 107,654,300 บาท โดยภาคเหนือได้รับงบประมาณสูงที่สุดถึง 58,356,300 บาท ส่วนภาคตะวันออกได้รับงบประมาณน้อยที่สุดเพียง 3,368,000 บาท โดยมี 47 จังหวัดที่ได้รับงบประมาณ น่านได้รับงบประมาณสูงที่สุดจำนวน 15,110,900 บาท ส่วนบึงกาฬได้รับงบประมาณน้อยที่สุดเพียง 55,900 บาท

เมื่อพิจารณางบประมาณรวมทั้ง 3 หน่วยงานจะพบว่าภาคที่ได้รับงบประมาณสูงที่สุดคือ ภาคเหนือ จำนวน 246,982,200 บาท รองลงมาเป็นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จำนวน 125,886,200 บาท ภาคกลาง 78,853,900 บาท ภาคตะวันตก 78,338,350 บาท ภาคใต้ 47,953,650 บาท และน้อยที่สุดคือ ภาคตะวันออกเป็นจำนวน 26,322,500 บาท

การเปรียบเทียบงบประมาณและพื้นที่เผาไหม้ในป่า

นอกจากนี้หากเทียบงบประมาณและพื้นที่เผาไหม้ในป่าเป็นรายจังหวัดในแต่ละภาคจะพบว่า ในภาคเหนือ ซึ่งได้งบประมาณมากที่สุดและมีพื้นที่เผาไหม้ในป่ามากที่สุด  เชียงใหม่เป็นจังหวัดที่ได้รับงบประมาณสูงที่สุดถึง 73,418,000 บาท ขณะที่แม่ฮ่องสอนเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่เผาไหม้ในป่าสูงที่สุดในภาคเหนือ แต่กลับได้รับงบประมาณเพียง 24,897,000 บาท จัดเป็นลำดับที่ 5 ในภาคเหนือ ในขณะที่เชียงรายมีพื้นที่เผาไม้ในป่าน้อยที่สุดในภาคเหนือ แต่กลับได้รับงบประมาณถึง 36,424,500 บาท จัดเป็นลำดับที่ 2 ในภาคเหนือ ซึ่งเชียงรายได้รับงบประมาณมากกว่าแม่ฮ่องสอนถึง 11,527,500 บาท ส่วนอุตรดิตถ์เป็นจังหวัดที่ได้รับงบประมาณน้อยที่สุดเพียง 7,305,500 บาท 

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งได้รับงบประมาณมากเป็นอันดับ 2 และมีพื้นที่เผาไหม้ในป่าเป็นอันดับที่ 4 นครราชสีมาเป็นจังหวัดที่ได้รับงบประมาณสูงที่สุดถึง 17,647,900 บาท และมีพื้นที่เผาไหม้เป็นลำดับที่ 4 ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ขณะที่ชัยภูมิมีพื้นที่เผาไหม้ในป่ามากที่สุด กลับได้รับงบประมาณเพียง 6,481,000 บาท ถือเป็นลำดับที่ 8 ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งชัยภูมิได้รับงบประมาณน้อยกว่านครราชสีมาถึง 11,166,900 บาท ส่วนยโสธรเป็นจังหวัดที่ได้รับงบประมาณน้อยที่สุดเพียง 423,000 บาท

นอกจากนี้มหาสารคามซึ่งเป็นจังหวัดเดียวในภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่ไม่ได้รับงบประมาณทั้งที่มีพื้นที่เผาไหม้ในป่า 4,860 ไร่ มากเป็นลำดับที่ 13 ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ในขณะที่บึงกาฬมีพื้นที่เผาไหม้ในป่าน้อยที่สุดเพียง 25 ไร่ แต่ยังได้รับงบประมาณ 2,596,400 บาท

ภาคกลาง ซึ่งได้รับงบประมาณมากเป็นอันดับ 3 และมีพื้นที่เผาไหม้ในป่าเป็นอันดับที่ 3 พิษณุโลกเป็นจังหวัดที่ได้รับงบประมาณสูงที่สุดถึง 18,844,100 บาท แต่มีพื้นที่เผาไหม้ในป่าเป็นลำดับที่ 8 จาก 11 จังหวัดในภาคกลางที่พบพื้นที่เผาไหม้ในป่า ขณะที่ลพบุรีเป็นจังหวัดที่มีพื้นเผาไหม้ในป่าสูงที่สุดในภาคกลาง แต่กลับได้รับงบประมาณเพียง 2,270,300 บาท ซึ่งถือเป็นลำดับที่ 10 จาก 12 จังหวัดในภาคกลางที่ได้รับงบประมาณ ส่วนพิจิตรและปทุมธานีเป็นจังหวัดที่ได้รับงบประมาณน้อยที่สุดเพียง 200,000 บาท

นอกจากนี้ชัยนาทที่มีพื้นป่าถูกเผาไป 1,254 ไร่ แต่กลับไม่ได้รับงบประมาณ ในขณะที่นครนายกและปทุมธานีไม่ปรากฏข้อมูลพื้นที่เผาไหม้ในป่า แต่ยังได้รับงบประมาณ โดยนครนายกได้รับงบประมาณถึง 2,703,900 บาท ถือเป็นลำดับที่ 7 จาก 12 จังหวัดในภาคกลางที่ได้รับงบประมาณ และปทุมธานีได้รับงบประมาณไป 200,000 บาท

ภาคตะวันตก ซึ่งได้รับงบประมาณมากเป็นอันดับ 4 และมีพื้นที่เผาไหม้ในป่าเป็นอันดับที่ 2 ตาก ซึ่งมีพื้นที่เผาไหม้มากที่สุดเป็นจังหวัดที่ได้รับงบประมาณสูงที่สุดถึง 31,608,100 บาท ประจวบคีรีขันธ์เป็นจังหวัดที่มีพื้นที่เผาไหม้น้อยที่สุดในภาคตะวันตก ได้รับงบประมาณถึง 9,603,100 บาท ถือเป็นอันดับที่ 3 ของภาคตะวันตก ในขณะที่ราชบุรีมีพื้นที่เผาไหม้เป็นลำดับที่ 3 ของภาคตะวันตก แต่ได้รับงบประมาณน้อยที่สุดเพียง 7,045,250 บาท

ภาคใต้ ซึ่งไม่ปรากฏข้อมูลพื้นที่เผาไหม้ในป่า แต่กลับได้รับงบประมาณรวมทั้งภาคเป็นลำดับที่ 5 จาก 6 ภาคมากกว่าภาคตะวันออกที่พบพื้นที่เผาไหม้ในป่าถึง 21,631,150 บาท โดยนครศรีธรรมราชเป็นจังหวัดที่ได้รับงบประมาณสูงที่สุดถึง 12,095,600 บาท ส่วนสตูลเป็นจังหวัดที่ได้รับงบประมาณน้อยที่สุดเพียง 915,100 บาท 

ภาคตะวันออก ฉะเชิงเทราเป็นจังหวัดที่ได้รับงบประมาณสูงที่สุดถึง 6,717,100 บาท มีพื้นที่เผาไหม้ในป่าเป็นลำดับรองสุดท้ายของภาคตะวันออก ชลบุรีเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่เผาไหม้ในป่าสูงที่สุดในภาคตะวันออก แต่กลับได้รับงบประมาณเพียง 3,063,800 บาท ถือเป็นลำดับที่ 4 ของภาคตะวันออก และตราดเป็นจังหวัดที่ได้รับงบประมาณน้อยที่สุดเพียง 1,625,000 บาท

เมื่อพิจารณาเป็นรายจังหวัดทั้งหมด 76 จังหวัดจะพบว่า 10 จังหวัด ที่ได้รับงบประมาณสูงที่สุด มีดังนี้

1. เชียงใหม่ 73,418,000 บาท
2. เชียงราย 36,424,500 บาท
3. น่าน 32,620,500 บาท
4. ตาก 31,608,100 บาท
5. ลำปาง 31,136,600 บาท
6. แม่ฮ่องสอน 24,897,000 บาท
7. กาญจนบุรี 21,224,000 บาท
8. พิษณุโลก 18,844,100 บาท
9. นครราชสีมา 17,647,900 บาท
10. อุทัยธานี 17,185,100 บาท

ใน 10 จังหวัด ที่ได้รับงบประมาณสูงที่สุด มีจังหวัดในภาคเหนือไปแล้วถึง 5 จังหวัดและมีจังหวัดในภาคตะวันตก 2 จังหวัด ภาคกลาง 2 จังหวัด และภาคตะวันออกเฉียงเหนืออีก 1 จังหวัด

ส่วน 10 จังหวัด ที่ได้รับงบประมาณน้อยที่สุด มีดังนี้

      1.   พิจิตร  200,000 บาท

      1.   ปทุมธานี 200,000 บาท

      3.   ยโสธร 423,000 บาท

      4.   สตูล 915,100 บาท

      5.   ระนอง 1,104,000 บาท

      6.   ปัตตานี 1,158,500 บาท

      7.   กระบี่ 1,174,000 บาท

     8.   ยะลา 1,291,000 บาท

     9.   ตรัง 1,313,900 บาท

    10.  ภูเก็ต 1,355,900 บาท

ใน 10 จังหวัด ที่ได้รับงบประมาณน้อยที่สุด เป็นจังหวัดในภาคใต้ถึง 7 จังหวัด และเป็นจังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 2 จังหวัด และภาคกลางอีก 2 จังหวัด

นอกจากนี้ยังพบว่า เมื่อพิจารณา 24 จังหวัดที่ไม่ปรากฏพื้นที่เผาไหม้ในป่า จะมีถึง 16 จังหวัดที่ได้รับงบประมาณในส่วนนี้และรวมเป็นเงินทั้งสิ้น 50,857,550 บาท ซึ่งคิดเป็น 8.42% ของงบประมาณทั้งหมด ในงบประมาณของจังหวัดที่ได้รับงบประมาณแต่ไม่พบพื้นที่เผาไหม้จำนวน 50,857,550 บาท แบ่งออกเป็นงบประมาณจากกรมป่าไม้ 3,730,000 บาท สำนักงานปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 1,200,000 บาท และงบประมาณจากกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชอีก 45,927,550 บาท ซึ่งถูกใช้ในงานควบคุมไฟป่าสูงถึง 36,868,900 บาท 

การจัดสรรงบประมาณของ 3 หน่วยงาน

หากพิจารณางบประมาณ ใน 3 หน่วยงานภายใต้กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รวม 604,336,800 บาท

กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชเป็นหน่วยงานที่มีงบประมาณสูงที่สุดใน 3 หน่วยงาน 486,682,500 บาท  โดยในจำนวนนี้มีงบที่ถูกระบุว่าเป็นงานเกี่ยวกับการจัดทำแนวกันไฟ 95,220,100 บาท

โดยจังหวัดที่ได้รับงบประมาณสูงที่สุดคือ เชียงใหม่ได้รับงบประมาณไป 63,635,500 บาท รองลงมาคือเชียงราย 27,263,600 บาท ตาก 24,343,100 บาท ลำปาง 21,104,700 บาท และกาญจนบุรี 20,016,000 บาท จะเห็นได้ว่าทั้ง 5 จังหวัดนั้นอยู่ในเขตภาคเหนือและภาคตะวันตกของประเทศทั้งหมด

ส่วนงบประมาณจำนวน 107,654,300 ของกรมป่าไม้จะเน้นไปที่การป้องกันไฟป่าและควบคุมหมอกควัน น่านได้รับงบประมาณสูงที่สุดถึง 15,110,900 บาท รองลงมาคือ ลำปาง 9,481,900 บาท เชียงใหม่ 9,182,500 บาท เชียงราย 8,610,900 บาท และตาก 6,715,000 บาท

นอกจากนี้ยังมีงบประมาณในส่วนของสำนักงานปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอีก 10,000,000 บาท  ซึ่งระบุว่าเป็น งบสนับสนุนการแก้ไขปัญหาไฟป่าและหมอกควันโดยจังหวัดที่ได้รับงบประมาณสูงที่สุดคือ เชียงใหม่ 600,000 บาท รองลงมาคือ เชียงใหม่ ลำปาง ตาก แม่ฮ่องสอนและลำพูนที่ได้รับงบประมาณเท่ากันคือ 550,000 บาท

ที่มา :  การจัดสรรงบประมาณประจำปี 2569 กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, พื้นที่เผาไหม้รวมทั่วประเทศตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ถึง 31 พฤษภาคม 2568  จาก GISTDA 

ดูข้อมูลได้ที่ https://rocketmedialab.co/database-budget-forest-fire-2569/

The post สถานการณ์ไฟป่าในแต่ละจังหวัดเป็นอย่างไร และมีงบฯ ในการจัดการมาก-น้อย แค่ไหน  appeared first on Rocket Media Lab.