งบที่เกี่ยวกับเขื่อนและแนวป้องกันน้ำท่วม รวม 5,465.22 ล้านบาทแบ่งเป็นงบก่อสร้าง 82.04% จำนวน 4,483.71 ล้านบาท และงบปรับปรุง 17.96% จำนวน 981.52 ล้านบาท  เมื่อพิจารณาจากพื้นที่ซึ่งได้รับผลกระทบหนักจากน้ำท่วมกรุงเทพฯ กันยายน 2569 เท่าที่ Rocket Media Lab วิเคราะห์ได้พบโครงการที่น่าสนใจ เช่น โครงการเกี่ยวกับก่อสร้างเขื่อนคอนกรีต คลองเปรมประชากรตั้งแต่ คลองบ้านใหม่ เขตดอนเมือง ถึงถึงบริเวณโรงเรียนผะดุงศิษย์พิทยา เขตบางซื่อ รวม 564.37 ล้านบาท  โครงการก่อสร้างเขื่อน หน้าสถานีสูบน้ำพระโขนงถึงจุดที่กำหนดให้บริเวณถนนสุขุมวิท 348.66 ล้านบาท โครงการก่อสร้างเขื่อน ค.ส.ล. คลองบางตลาด คลองบางเขน 233.89 ล้านบาท โครงการก่อสร้างเขื่อน ค.ส.ล. คลองลำบึงขวาง ในเขตลาดกระบังและมีนบุรี รวม 174.89 ล้านบาท โครงการก่อสร้างเขื่อนและปรับปรุงเขื่อน ค.ส.ล. คลองแสนแสบ จากบริเวณทางด่วนเฉลิมมหานคร ถึงบริเวณประตูระบายน้ำคลองตัน 125 ล้านบาท

งบเกี่ยวกับระบบระบายน้ำ 3,788.85 ล้านบาท แบ่งเป็น งบก่อสร้าง 41.57% จำนวน 1,574.91 ล้านบาท และงบปรับปรุง 58.43% จำนวน 2,213.87 ล้านบาท ในจำนวนนี้ส่วนใหญ่เป็นงบเกี่ยวกับการปรับปรุงท่อระบายตามถนนและซอยต่างๆ และยังมีงบที่เกี่ยวกับอุโมงค์ระบายน้ำสู่แม่น้ำเจ้าพระยา 873.68 ล้านบาท เป็นอุโมงค์ระบายน้ำใต้คลองบางซื่อ อุโมงค์ระบายน้ำใต้คลองพระโขนง อุโมงค์ระบายน้ำจากบึงมักกะสัน อุโมงค์ระบายน้ำคลองทวีวัฒนา

งบค่าใช้สอยสำหรับวัสดุอุปกรณ์ เพื่อบำรุงรักษาระบบอาคารบังคับน้ำและเครื่องสูบน้ำ และค่ายานพาหนะ 2,848.74 ล้านบาท ส่วนใหญ่เป็นค่าวัสดุอุปกรณ์ทำความสะอาด ท่อระบายน้ำ ค่าเครื่องแต่งกาย ค่าวัสดุอุปกรณ์บำรุงรักษาระบบระบายน้ำฯ ฯลฯ เช่น ค่ารถดูดฉีดล้างท่อระบายน้ำ ติดตั้งบนรถบรรทุก 10 ล้อ 10 ลบ.ม. ถังบรรจุน้ำ ขนาด 4 ลบ.ม.

งบขุดลอกคลอง-ลำราง 1,151.24 ล้านบาท ซึ่งเป็นงบขุดลอกคลองต่างๆ  กระจายไปอยู่เขตบางขุนเทียนมากที่สุด 100.76 ล้านบาท รองลงมาเป็น คลองสามวา 85.72 ล้านบาท คันนายาว 61 ล้านบาท มีนบุรี 55.2 ล้านบาท จอมทอง 51.46 ล้านบาท และเขตลาดกระบัง 50.73 ล้านบาท

งบแก้มลิง 252.30 ล้านบาท แบ่งเป็นงบก่อสร้าง 132.3 ล้านบาท และงบปรับปรุง 120 ล้านบาท โดยเป็นการก่อสร้างแก้มลิงในเขตบึงกุ่ม ดอนเมือง ดุสิต ลาดกระบัง และขุดลอกแก้มลิงเขตหลักสี่ และราชเทีวี 

งบเกี่ยวกับเครื่องสูบน้ำ 57.23 ล้านบาท ทั้งหมดเป็นการซื้อเครื่องสูบน้ำกระจายอยู่ใน 18 เขต ในระยะเวลา 4 ปี เขตหนองแขม มีงบซื้อเครื่องสูบน้ำมากที่สุด 10.16 ล้านบาท อันดับ 2 เขตสวนหลวง 9 ล้านบาท อันดับ 3 เขตหลักสี่ 8.8 ล้านบาท

ดูข้อมูลได้ที่ https://rocketmedialab.co/databaseb-bangkok-flood-budget-2023-2026/

The post ย้อนดูงบแก้น้ำท่วม กทม. 4 ปี (2566-2569) 13,563.59 ล้านบาท เขื่อนและแนวป้องกันน้ำท่วมมากสุดกว่า 40%  appeared first on Rocket Media Lab.

ดาวน์โหลดข้อมูล ที่นี่

อ่าน ไอโฟนราคาขึ้นแทบทุกปี ว่าแต่ค่าแรงขั้นต่ำของคนไทยขยับขึ้นในอัตราการขึ้นราคาของไอโฟนไหม 

The post เปรียบเทียบค่าแรงขั้นต่ำกับไอโฟน 2009-2026 [ข้อมูลดิบ] appeared first on Rocket Media Lab.

ภายในประกอบไปด้วย ได้แก่ ชื่อเรื่องเวอร์ชันภาษาไทย, ลิงก์อ้างอิงบน YouTube, ยอดผู้เข้าชม, ความยาวรวมของเรื่อง, รูปแบบการนำเสนอ (พากย์ไทย/ซับไทย/นักแสดงไทย/พากย์ AI), การจำแนกประเภทพล็อตเรื่อง (โรแมนติก, เมโลดราม่า, แฟนตาซี ฯลฯ), การระบุอาชีพและฐานะทางสังคมของตัวละครเอก (พระเอก-นางเอก), ตลอดจนข้อมูลเชิงลึกด้านธุรกิจของแต่ละแอปพลิเคชัน เช่น บริษัทผู้พัฒนา, ประเทศที่จดทะเบียน, ยอดดาวน์โหลดสะสมบน Play Store, โมเดลการหารายได้ และโครงสร้างราคาแพ็กเกจสมาชิก VIP

ดาวน์โหลดข้อมูลที่นี่

อ่าน “ปลอมตัวมาตั้งนาน ที่แท้เธอคือ…” : สำรวจโลกของละครสั้นแนวตั้ง จาก 92 เรื่อง 7 แอป 91 ล้านวิว 

The post ละครสั้นแนวตั้ง 92 เรื่อง จาก 7 แอปยอดนิยม [ข้อมูลดิบ] appeared first on Rocket Media Lab.

ผู้หญิงคนหนึ่งกำลังจะถูกครอบครัวส่งไปแต่งงานกับชายแก่ อีกคนเพิ่งพบว่าสามีนอกใจหลังแต่งงานกันมาสี่ปี ชายหนุ่มที่ทุกคนเรียกกันว่าขยะกลับซุกซ่อนพลังระดับสะเทือนยุทธจักร ส่วนช่างล้างรถวัยกลางคนที่ถูกคนหัวเราะเยาะ แท้จริงแล้วคืออดีตราชาแห่งสนามแข่งรถในตำนาน

เหล่านี้ล้วนเป็นภาษาของละครสั้นแนวตั้งทั้งสิ้น โดยละครเหล่านี้ แทบไม่ต้องใช้เวลานานไปกับการปูพื้นฐานว่าใครเป็นใคร ทำอะไร มาจากไหน มีพื้นฐานอาชีพหรือความสัมพันธ์อย่างไร มากไปกว่านั้นละครสั้นแนวตั้งยังพาคนดูเข้าสู่ท่อนฮุคหรือจุดดึงดูดทันที และในท้ายตอนก็มักจะจบช่วงด้วยคำถามที่ทำให้ผู้ชมอยากดูต่อ ตั้งแต่ใครคือทายาทตัวจริง สามีจะรู้ความจริงเมื่อไร คนที่ถูกเหยียดจะเปิดเผยฐานะตอนไหน หรือการหย่าครั้งนี้จะทำให้อีกฝ่ายเสียใจเพียงใด

ไม่เพียงเท่านี้ ละครสั้นแนวตั้งยังได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ โดยเน้นขายจังหวะเร่ง ขายความค้างคา ตลอดจนขายความสะดวกในการดูบนโทรศัพท์ และในไทย ละครประเภทนี้เดินทางมาพร้อมเสียงพากย์ ชื่อไทย คำโปรยร้อนแรง ตลอดจนคลิปยาวบน YouTube และลิงก์ที่พาผู้ชมไปดูตอนต่อในแอปได้อีกด้วย

คลิปหนึ่งตอนมักยาวราว 2-3 นาที บางตอนอาจสั้นแค่ 1 นาที ขณะที่เรื่องเต็มอาจกินเวลา 1 ชั่วโมงครึ่งถึง 2 ชั่วโมงครึ่ง บางเรื่องปล่อยฉบับเต็มบน YouTube บางเรื่องให้ดูเพียงครึ่งทางแล้วส่งลิงก์ไปยังแอป เมื่อตามดูต่อ ผู้ชมจึงพบทั้งแพ็กเกจสมาชิก เหรียญปลดล็อกเพื่อดูตอนต่อไป ภารกิจเช็กอิน กล่องสุ่ม เกม นิยาย บทความภายนอก และโฆษณาที่แลกกับสิทธิ์ดูตอนต่อไป

Rocket Media Lab จะพาไปสำรวจโลกของละครสั้นยอดฮิตในไทย โดยสำรวจจาก 92 เรื่อง จาก 7 แอปพลิเคชั่น ซึ่งเผยแพร่ระหว่างวันที่ 13 ธันวาคม 2024 ถึง 26 พฤษภาคม 2026 ยอดชมรวมมากกว่า 91 ล้านครั้ง ซึ่งช่วยให้เห็นว่าพล็อตแบบใดถูกผลิตซ้ำและถูกอกถูกใจผู้ชมชาวไทยมากที่สุด พระเอกและนางเอกในเรื่องราวเหล่านี้ประกอบอาชีพอะไรกันบ้าง

ละครสั้น 101: ละครสั้นไม่ได้เริ่มจากจีนแต่แรก แต่โตได้เพราะพี่จีน 

การเกิดขึ้นละครสั้นแนวตั้งไม่ได้มีที่มาจากจีนตั้งแต่แรก โดยแนวคิดการผลิตวิดีโอขนาดสั้นแนวตั้งสำหรับรับชมบนโทรศัพท์มือถือ เริ่มต้นขึ้นตั้งแต่ปี 2018 เมื่อแพลตฟอร์ม Quibi ในสหรัฐอเมริกาเริ่มเปิดให้บริการแอปสำหรับรับชมละครสั้นแนวตั้ง ทว่าบริการดังกล่าวก็ต้องยุติลงภายในเวลา 6 เดือน สาเหตุเนื่องมาจากการเก็บค่าสมาชิกรายเดือน และรูปแบบเนื้อหาที่ไม่ตอบโจทย์พฤติกรรมผู้บริโภค 

บทเรียนดังกล่าวทำให้พบว่า แค่ความสั้นของเนื้อหาเพียงอย่างเดียว ไม่สามารถจูงใจให้ผู้ฟังยอมจ่ายเงินได้ ต่อมาภาคธุรกิจในประเทศจีนได้พัฒนาโมเดลใหม่ผ่านการโปรโมตนิตยสารและนิยายออนไลน์บนแพลตฟอร์ม Kuaishou และ Douyin จนได้รับความสนใจสูง Kuaishou จึงเปิดตัวฟีเจอร์ Kuaishou Small Theatre เพื่อรองรับละครสั้นโดยเฉพาะ ก่อนที่ Douyin จะเปิดบริการตามมา และขยายโอกาสให้บริษัทโปรดักชั่นภายนอกเข้ามาผลิตเนื้อหาอย่างกว้างขวาง ประกอบในช่วงโควิด-19 ที่ทำให้ละครสั้นแนวตั้งในจีนเติบโตขึ้นมากเช่นกัน 

ทั้งนี้ จุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้ละครสั้นแนวตั้งขยายตัวไปสู่ระดับสากล เกิดจากการเปิดตัวแอปพลิเคชั่น ReelShort โดย Crazy Maple Studio บริษัทลูกในแคลิฟอร์เนียภายใต้เครือ COL Group ซึ่งเป็นผู้ถือลิขสิทธิ์นิยายออนไลน์รายใหญ่ของจีน โดย Crazy Maple Studio ใช้วิธีดัดแปลงนิยายจีนมาเจาะตลาดสหรัฐอเมริกาและกลุ่มผู้ใช้ภาษาอังกฤษ 

ในเวลาใกล้เคียงกัน ตลาดประเทศไทยก็เริ่มคุ้นเคยกับสื่อรูปแบบนี้ผ่านการผลิตละครคุณธรรม ขณะที่ค่ายภาพยนตร์ยักษ์ใหญ่อย่าง Paramount Pictures เลือกตัดหั่นภาพยนตร์ Mean Girls ออกเป็น 23 ตอนสั้นเพื่อเผยแพร่บน TikTok ส่วนแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งระดับโลกทั้ง Netflix, Disney+, HBO MAX และ Prime Video ต่างปรับตัวมาใช้คลิปวิดีโอแนวตั้งเพื่อโปรโมตเนื้อหา ประเทศเกาหลีใต้เองก็มีการเปิดตัวแพลตฟอร์ม KITZ พร้อมดึงศิลปินชื่อดังอย่างแจมินและเจโน่ จากวง NCT Dream มาร่วมแสดงในซีรีส์แนวตั้งเรื่อง Wind Up ส่วนในประเทศไทย ทรูวิชั่นส์เปิดให้บริการดูละครสั้นแนวตั้งฟรีผ่านแอป TrueVisions NOW รวมถึงแพลตฟอร์ม WeTV และ iQIYI ที่เปิดพื้นที่รองรับละครแนวนี้เช่นกัน

ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีและความพร้อมของระบบสนับสนุนส่งผลให้มูลค่าตลาดละครสั้นแนวตั้งเติบโตอย่างก้าวกระโดด  iMedia Research ประเมินว่ามูลค่าตลาดละครสั้นในประเทศจีนจะพุ่งสูงกว่า 13,800 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 4.45 แสนล้านบาทภายในปี 2570 เพิ่มขึ้นจาก 5,200 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2566 ด้านสำนักงานการค้าระหว่างประเทศของสหรัฐอเมริกา (U.S. International Trade Administration) ก็ระบุว่าตลาดจีนมีมูลค่าถึง 50,440 ล้านหยวนในปี 2024 โดยละครสั้นหนึ่งเรื่องมักมีความยาว 60 ถึง 100 ตอน แต่ละตอนยาว 30 วินาทีถึง 5 นาที และผู้ชมในจีนมากกว่าครึ่งหนึ่งก็ยินดีที่จะจ่ายเงินเพื่อปลดล็อกเนื้อหาเพื่อดูตอนต่อไป 

ขณะเดียวกันก็พบว่าผู้ใช้งานทั่วโลกใช้เวลาในแอปละครสั้นในปี 2026 อยู่ที่ 25 นาทีต่อวัน ขณะที่ผู้ใช้ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เฉลี่ยอยู่ที่ 40 นาทีต่อวัน ซึ่งอัตราการใช้งานเหล่านี้ เพิ่มขึ้นจากปี 2025 มากถึง 6 เท่าเลยทีเดียว ขณะเดียวกันหากมองที่ส่วนแบ่งการตลาดก็พบว่าส่วนแบ่งการตลาดละครสั้นแนวตั้งกระจายอยู่ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกสูงสุดถึง 60% ตามด้วยอเมริกาเหนือ 15% ยุโรป 12% อเมริกาใต้ 8% และภูมิภาคตะวันออกกลางและแอฟริกา 5% ปัจจัยขับเคลื่อนที่สำคัญมาจากการที่ประชากรส่วนใหญ่มีสมาร์ทโฟนใช้ เนื้อหาของละครสั้นที่ย่อยง่ายตรงกับไลฟ์สไตล์ และเทคนิคการเล่าเรื่องจำนวนราว 70 ฉาก ซึ่งกำหนดให้มีจุดลุ้นระทึกดึงดูดสายตาในทุก 30 วินาที 

เมื่อละครสั้นแนวตั้งเป็นที่นิยม ก็ย่อมมีผู้ผลิตมากขึ้นเช่นกัน โดยพบว่าในฝั่งผู้ผลิตของอุตสาหกรรมนี้มีผู้เล่นรายสำคัญจำนวนมาก ซึ่งล้วนแต่เป็นบริษัทใหญ่ทั้งสิ้น เช่น Tencent, Mango TV, Linmon, Govmade, Gdinsight, Crazy Maple Studio, Guangdong Advertising Group, Zhejiang Satellite TV, Huacemedia, Oriental Pearl Group, Perfect World, Tangde, China Literature Limited, Beijing Baination Pictures, และ JMEI Jumei International นอกจากนี้สตูดิโอขนาดใหญ่และมีชื่อเสียงอย่าง Huacemedia และ Perfect World ซึ่งเดิมผลิตละครยาว ก็เข้ามาก็กระโดดเข้ามาเป็นผู้เล่นในตลาดนี้ด้วยเพื่อตอบสนองต่อความต้องการของตลาด

แอปละครสั้น ขายอะไรให้คนดูบ้าง?: สำรวจระบบสมาชิก ราคา การซื้อเหรียญ และกิจกรรมปลดล็อกตอนของ 7 แอปละครสั้น

บทความนี้กำหนดเกณฑ์การเลือกศึกษา 7 แอปพลิเคชันละครสั้น (ได้แก่ DramaBox, ShortMax, Goodshort, NetShort, Melolo, FlexTV และ FlickReels) โดยพิจารณาจากยอดดาวน์โหลดสะสมระดับสูงบน Google Play Store ตั้งแต่ระดับ 10 ล้าน ถึงมากกว่า 100 ล้านครั้ง) ควบคู่กับฐานการเข้าถึงผู้บริโภคในประเทศไทยเป็นหลัก ผ่านการสำรวจฐานข้อมูลละครสั้นจำนวน 92 เรื่องที่มีการเผยแพร่คลิปเวอร์ชันภาษาไทย หรือมีการเจาะกลุ่มเป้าหมายตลาดไทยบนแพลตฟอร์ม YouTube ซึ่งต้องมียอดเข้าชมขั้นต่ำตั้งแต่ 300,000 ครั้งขึ้นไป และเผยแพร่ในช่วงระหว่างวันที่ 13 ธันวาคม 2024 ถึง 26 พฤษภาคม 2026

หากพิจารณาภาพรวมของทั้ง 7 แอปพลิเคชั่น จากตัวเลขยอดดาวน์โหลดบน Google Play จนถึงวันที่ 1 กันยายน 2026 พบว่ามีผู้รับชมละครสั้นมหาศาล โดยแอปพลิเคชั่นที่เปิดบริการตั้งแต่ปี 2022 อย่าง FlexTV ทำยอดดาวน์โหลดไปได้มากกว่า 10 ล้านครั้ง ซึ่งมี YUDER PTE. LTD. เป็นผู้ดูแล 

ตามมาด้วย DramaBox จาก STORYMATRIX PTE. LTD. และ ShortMax จาก SHORTMAX LIMITED มียอดดาวน์โหลดทะลุ 100 ล้านครั้ง ส่วน Goodshort จาก SINGAPORE NEW READING TECHNOLOGY PTE. LTD. มียอดดาวน์โหลดมากกว่า 50 ล้านครั้ง ส่วนปี 2024 ก็พบว่า FlickReels จาก FARSUN PTE. LTD. ทำยอดดาวน์โหลดเกิน 10 ล้านครั้ง ขณะที่ Melolo จาก POLIGON และ NetShort จาก NETSTORY PTE. LTD. ต่างทำยอดดาวน์โหลดทะลุ 100 ล้านครั้งเช่นกัน

ที่น่าสนใจคือผู้พัฒนาแอปพลิเคชั่น 6 ใน 7 รายจดทะเบียนบริษัทในประเทศสิงคโปร์ มีเพียง ShortMax รายเดียวที่จดทะเบียนในฮ่องกง ซึ่งปัจจัยที่กลุ่มทุนผู้พัฒนาละครสั้นเลือกสิงคโปร์นั้น เกิดจากความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานทางการเงิน สิทธิประโยชน์ทางภาษี นโยบายสนับสนุนทรัพย์สินทางปัญญา และภาพลักษณ์ที่เอื้อต่อการขยายธุรกิจออกสู่ระดับสากล โดยเฉพาะตลาดเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ลาตินอเมริกา และอเมริกาเหนือ นอกจากนี้ Melolo ซึ่งดำเนินการโดย POLIGON ซึ่งเป็นบริษัทในเครือ ByteDance บริษัทแม่ของ TikTok โดยทาง ByteDance เพิ่งเปิดแอปพลิเคชั่นอย่าง PineDrama ที่ชูจุดขายการรับชมฟรีแบบไร้โฆษณาคั่น เพื่อสะสมฐานผู้ใช้งานในระยะยาวด้วยเช่นกัน

ในส่วนของสินค้าและบริการ แพลตฟอร์มละครสั้นเน้นขายความสะดวกในการเสพเนื้อหาแบบต่อเนื่อง ผ่านช่องทางสร้างรายได้หลัก 3 รูปแบบ รูปแบบแรกคือระบบสมัครสมาชิก VIP ที่มอบสิทธิ์การดูละครแบบไม่จำกัด ไร้โฆษณาคั่น และเข้าถึงตอนใหม่ก่อนใคร รูปแบบที่สองคือระบบการซื้อเหรียญ หรือเพชรผ่านการเติมเงิน เพื่อนำไปกดปลดล็อกละครเป็นรายตอน ซึ่งเหมาะกับผู้บริโภคที่เลือกดูเฉพาะเรื่อง รูปแบบสุดท้ายคือระบบโฆษณาแลกรางวัล ที่เปิดพื้นที่โฆษณาให้ผู้สนับสนุน โดยแลกกับสิทธิ์การปลดล็อกตอนฟรี 

หากสำรวจแพ็กเกจราคาสมาชิก VIP นั้น พบว่าการสมัครสมาชิกของแต่ละแอปพลิเคชั่นมีความหลากหลายมาก โดย FlexTV กำหนดค่าบริการรายสัปดาห์ไว้ที่ 600 บาท รายเดือน 1,550 บาท และรายปี 7,850 บาท ด้าน DramaBox คิดค่าสมาชิกรายสัปดาห์ 275 บาท และรายปี 2,900 บาท โดยไม่มีแพ็กเกจรายเดือน ส่วน ShortMax ตั้งราคารายสัปดาห์ไว้ที่ 350 บาท และรายปี 3,575 บาท ขณะที่ FlickReels ให้บริการรายสัปดาห์ 225 บาท รายเดือน 450 บาท และรายปี 3,650 บาท สำหรับ NetShort คิดค่าสมาชิกรายสัปดาห์ 725 บาท รายเดือน 1,925 บาท และรายปี 2,450 บาท ทั้งนี้ มี 2 แอปพลิเคชั่นที่ไม่ใช้นโยบายสมัครสมาชิก VIP คือ Goodshort ที่เน้นระบบเติมเงินซื้อเหรียญ (เพื่อนำเหรียญไปปลดล็อกตอน) เพียงอย่างเดียว ส่วน Melolo ให้ผู้ใช้รับชมฟรีผ่านโมเดลอื่นแทน 

น่าสนใจว่าราคาการสมัครสมาชิกของแอปละครสั้นนี้ หากเปรียบเทียบกับแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งระดับ Mainstream ที่ให้บริการซีรีส์จีนในประเทศไทย จะพบว่าราคาค่าสมัครสมาชิกของแอปละครสั้น มีราคาสูงกว่าสตรีมมิ่งหลักอยู่มาก โดยสตรีมมิ่งเจ้าหลักอย่าง iQIYI มีค่าบริการสมาชิก VIP รายเดือนเริ่มต้นประมาณ 119 บาท และรายปี 1,200 บาท ทางด้าน WeTV คิดค่าสมาชิกรายเดือนเฉลี่ย 89 ถึง 129 บาท และรายปีประมาณ 899 ถึง 1,200 บาท ขณะที่ YOUKU คิดค่าบริการรายเดือนเริ่มต้นประมาณ 39-129 บาท และรายปีประมาณ 759 บาท จากตัวเลขดังกล่าว จะพบว่าแอปละครสั้นบางแห่งคิดค่าบริการรายสัปดาห์สูงถึง 600 ถึง 725 บาท หรือคิดเป็นรายเดือนสูงถึง 1,550 ถึง 1,925 บาท ซึ่งสูงกว่าการดูสตรีมมิ่งค่ายใหญ่หลายเท่าตัว 

โดยการขายแพ็กเกจเพื่อให้สมัครสมาชิกนั้น ถือเป็นรายได้หลักของแอปเห็นได้จากเอกสารที่ Mega Matrix ยื่นต่อสำนักงาน ก.ล.ต. สหรัฐฯ ที่อธิบายโมเดลของแอปพลิเคชั่นละครสั้นแนวตั้งอย่าง FlexTV ว่าผู้ใช้มักได้ดู 5-10 ตอนแรกโดยไม่เสียเงิน จากนั้นจึงซื้อสมาชิกหรือเติมเหรียญ ซึ่งบางครั้งเหรียญก็อาจมาจากการเช็กอินภารกิจผู้ใช้ใหม่ การเช็กอินรายวัน การดูโฆษณา การชวนเพื่อน และการแชร์ไปยัง Facebook หรือ TikTok แต่ก็ส่วนมากก็ยังมีรายได้หลักผ่านการเติมเหรียญ

นอกจากนี้ ยังพบความร่วมมือกันระหว่างแอปละครสั้นและผู้ให้บริการเครือข่ายมือถือหลายค่าย ตัวอย่างเช่น ในปี 2026 AIS จับมือ ReelShort เสนอแพ็กเกจราคา 39 บาทต่อเดือน พร้อมเนื้อหาซับไทยและพากย์ไทย AIS ส่วน TrueVisions NOW ประกาศนำละครแนวตั้งมากกว่า 30 เรื่องเข้าบริการ ให้ดูฟรี 10 ตอนแรก ก่อนเข้าถึงผ่านแพ็กเกจ NOW ENT เริ่มต้นเดือนละ 99 บาท TrueVisions ซึ่งก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ทำให้ผู้บริโภคได้จ่ายน้อยลง แต่ยังรับชมละครสั้นแนวตั้งได้เหมือนเดิม

ขณะเดียวกันหากไม่ต้องการสมัครสมาชิก แอปต่างๆ ก็ได้ออกแบบระบบทำกิจกรรมเพื่อเปิดโอกาสให้แลกเหรียญหรือสิทธิ์ปลดล็อกเพื่อดูตอนต่อไปฟรีหลายรูปแบบ แอปส่วนใหญ่ไม่ว่าจะเป็น DramaBox, ShortMax, FlickReels และ NetShort กำหนดระบบเช็กอินรายวันและการดูโฆษณาเพื่อสะสมเหรียญ ในทางกลับกัน Goodshort เลือกใช้วิธีเปิดให้ผู้ใช้ดูโฆษณาเพื่อปลดล็อกตอนฟรีสูงสุดวันละ 10 ตอน หากต้องการดูเพิ่มจำเป็นต้องเติมเงินซื้อเหรียญเริ่มต้นตั้งแต่ 39 บาท ถึง 775 บาท ยิ่งไปกว่านั้น FlexTV และ NetShort ยังจัดกิจกรรมให้ผู้ใช้กดอ่านบทความหรือเข้าเยี่ยมชมเว็บไซต์ภายนอกอย่าง Netbits และ info.cabledfluting เพื่อรับเหรียญโบนัส ส่วน FlickReels นำระบบเปิดกล่องสุ่มของขวัญมาใช้ และ FlexTV มีโหมดเกมให้เล่น รวมถึงการอ่านนิยายภายในแอปเพื่อสะสมเหรียญ ที่น่าสนใจคือ Melolo มีโมเดลที่แตกต่างจากแอปอื่น โดยเปิดให้ผู้ใช้รับชมละคร ทำภารกิจ เช็กอิน และชวนเพื่อนเพื่อสะสมคะแนนสูงสุดราว 13,800 คะแนนต่อวัน แล้วนำคะแนนไปแปลงเป็นเงินสดถอนเข้า TrueMoney Wallet โดยระบุว่าจำนวนนี้สามารถได้จริงตามเงื่อนไข 

เส้นทางของการดูละครสั้นในแอปจึงเริ่มจาก เปิดแอป รับรางวัลเช็กอิน เลือกเรื่อง ดูตอนฟรีจนถึงจุดล็อก แล้วเลือกดูโฆษณาหรือใช้เหรียญ บางแอปกำหนดจำนวนโฆษณาที่แลกได้ต่อวัน บางแอปเพิ่มเหรียญเมื่อผู้ใช้กลับมาต่อเนื่อง แชร์ลิงก์ หรือชวนเพื่อน เมื่อเหรียญไม่พอ ผู้ชมต้องหยุดรอ ทำภารกิจอื่น หรือเติมเงิน ระบบทำให้การดูละครสั้นเรื่องเดียวเชื่อมกับกิจกรรมหลายรูปแบบ และทุกกิจกรรมช่วยเพิ่มเวลาที่ผู้ใช้อยู่ในระบบได้นานขึ้น 

รูปแบบการนำเสนอคอนเทนต์ในแอปละครสั้น: เลือกใช้เสียง ภาษา และ AI แบบไหนถึงจะเจาะตลาดคนไทยได้

การแข่งขันอันเข้มข้นของแพลตฟอร์มละครสั้นแนวตั้ง ทำให้ผู้พัฒนาคอนเทนต์พัฒนารูปแบบการนำเสนอด้านเทคโนโลยี ไม่ว่าจะเป็นเสียง ภาษา และเนื้อหาเพื่อดึงดูดผู้บริโภคชาวไทยอย่างต่อเนื่อง จากการรวบรวมข้อมูลละครสั้นแนวตั้งยอดนิยมจำนวน 92 เรื่อง บนแพลตฟอร์มละครสั้น ได้แก่ DramaBox, NetShort, Melolo, FlexTV, FlickReels, ShortMax และ Goodshort พบว่าแต่ละแอปพลิเคชั่นเลือกใช้รูปแบบเสียงพากย์และภาษาที่ตอบโจทย์ความต้องการของผู้ฟังในระดับที่แตกต่างกัน

หากแบ่งประเภทโครงสร้างและรูปแบบการนำเสนอของทั้ง 7 แอปพลิเคชั่น จะพบว่า DramaBox รวม 38 เรื่อง นำเสนอด้วยพากย์ไทยเป็นหลักจำนวน 36 เรื่อง รองลงมาคือการผลิตรูปแบบละครไทยที่ใช้นักแสดงไทยและพูดภาษาไทยโดยตรงจำนวน 1 เรื่อง และรูปแบบซับไทยจำนวน 1 เรื่อง ด้าน NetShort รวม 32 เรื่อง นำเสนอผ่านรูปแบบพากย์ไทยจำนวน 29 เรื่อง ซับไทยจำนวน 2 เรื่อง และใช้พากย์ AI จำนวน 1 เรื่อง ส่วน Melolo รวม 9 เรื่อง มีพากย์ไทยทั้งหมดจำนวน 9 เรื่อง ขณะที่ FlexTV รวม 6 เรื่อง เน้นการนำเสนอรูปแบบละครไทยจำนวน 5 เรื่อง และซับไทยจำนวน 1 เรื่อง สำหรับ FlickReels รวม 5 เรื่อง พากย์ไทยทั้งหมดจำนวน 5 เรื่อง ส่วน ShortMax รวม 1 เรื่อง นำเสนอผ่านรูปแบบละครไทยจำนวน 1 เรื่อง และ Goodshort รวม 1 เรื่อง พากย์ไทยจำนวน 1 เรื่อง

ทั้ง 92 เรื่องนี้ ชี้ให้เห็นว่ารูปแบบการพากย์ไทยยังครองสัดส่วนสูงที่สุดถึง 81 เรื่อง หรือคิดเป็น 88% ของคอนเทนต์ทั้งหมด เนื่องจากเสียงพากย์ภาษาไทยช่วยให้ผู้บริโภคเสพความบันเทิงได้ง่าย ฟังขณะทำกิจกรรมอื่นได้ ขณะที่รูปแบบละครไทยมีจำนวนรวม 7 เรื่อง แม้จะยังน้อยแต่ก็ทำให้เห็นว่าไทยก็ริเริ่มทำละครสั้นแนวตั้งบ้างแล้ว อีกทั้งละครที่ทำด้วยคนไทยโดยตรง ช่วยสร้างความใกล้ชิดและความผูกพันจากผู้ชมในประเทศเดียวกันได้ ส่วนรูปแบบซับไทยมีจำนวนรวม 4 เรื่อง เหมาะสำหรับกลุ่มคนที่ต้องการฟังเสียงภาษาต้นฉบับ และรูปแบบพากย์ AI ปรากฏจำนวน 1 เรื่อง ซึ่งเน้นความรวดเร็วในการแปลและปล่อยคอนเทนต์ใหม่ออกสู่ตลาด

อีกกลยุทธ์สำคัญที่ทำให้ละครสั้นจากต่างประเทศเข้าถึงจิตใจของผู้ชมชาวไทยได้อย่างรวดเร็วคือ การพยายามแปลชื่อตัวละครให้เป็นชื่อไทย และไม่เพียงชื่อตัวละคร แต่ยังพบว่ามีการแปลให้เป็นไทยตั้งแต่ชื่อตระกูล ยศตำแหน่ง และสถานที่ให้กลายเป็นบริบทไทยทั้งหมด ผู้พากย์และผู้แปลมักเปลี่ยนชื่อตัวละครต้นฉบับภาษาจีนให้เป็นชื่อไทยที่จดจำง่าย เช่น ในเรื่อง “คืนลับกับดักหัวใจ” ตัวละครเอกใช้ชื่อไทยว่า เพลินตา และจินต์ธร หรือเรื่อง “จังหวะจะรัก” ที่เปลี่ยนชื่อนางเอกคุณหนูอันดับหนึ่งเป็นลียา และพระเอกเป็นเพชรภูมิ ส่วนเรื่อง “แผนร้ายให้เธอรับรัก” ใช้ชื่อนางเอกว่าอารยา และเรื่อง “ชีวิตพลิกกลายเป็นคุณนายมหาเศรษฐี”เลือกใช้ชื่อแววดาว คู่กับ พลวัฒน์

การลงรายละเอียดชื่อตัวละครยังครอบคลุมไปถึงชื่อตระกูลและตัวประกอบ ดังจะเห็นได้จากเรื่อง “เธอคือแสงสว่างในชีวิตฉัน” ที่นำเสนอตัวละครเอกในชื่อขวัญใจ และ กรณ์ โดยแปลชื่อพ่อบ้านเป็นปองศักดิ์ พร้อมเปลี่ยนชื่อตระกูลให้เป็นนามสกุลไทย หรือเรื่อง “รักที่ไกลเกินจะไขว่คว้า” ที่เปลี่ยนชื่อตัวละครในเรื่องเป็นชื่อไทยทั้งหมด ทั้งน่านน้ำ นที หาญกล้า เหมือนดาว แพรไหม แพรวพราว และฟ้าลดา 

นอกจากนี้ละครสั้นหลายเรื่องบนช่องทาง YouTube ยังมีการดัดแปลงยศและตำแหน่งทางราชการหรือธุรกิจ เช่น เรื่อง “กษัตริย์กลับบ้านทำตามสัญญา แต่พบว่าคู่หมั้นทรยศ ร่วมกับคนชั่วกดขี่ เขาจึงลุกขึ้นล้างคนทรยศ!” เปลี่ยนชื่อพระราชาในเรื่องโดยให้ชื่อว่าธรรมรัตน์ สิงห์ราช และเปลี่ยนชื่ออัครมหาเสนาบดีเป็นวาสุเทพ สงศิริ รวมถึงตำแหน่งผู้ว่าราชการชื่อทีปกร กุลชัย ขณะที่เรื่องแนวประธานบริษัทอย่าง “เข้าใจผิดว่าเธอเป็นลูกฆาตกร จึงส่งเข้า รพ.บ้า สุดท้ายกลับแต่ง เพราะรักมานานแล้ว” ตั้งชื่อพระเอกว่า ภาสกร พร้อมเปลี่ยนชื่อองค์กรเป็นภาสศิริกุล กรุ๊ป หรือเรื่อง “บอดี้การ์ดระดับตำนาน ปกป้องสาวไฮโซ!” ที่กำหนดชื่อพระเอกเป็นวายุ บริบูรณ์ และนางเอกทายาทตระกูลใหญ่เป็นณัฐฐา รุ่งเรืองกิจ เป็นต้น

ในด้านการรับชมและความยาวของเรื่องนั้น ละครสั้นถูกหั่นแบ่งออกเป็นตอนย่อยความยาวประมาณ 1-3 นาทีต่อตอน ทว่าเมื่อนำตอนทั้งหมดมารวมกัน ความยาวรวมของทั้งเรื่องจะอยู่ที่ประมาณ 1.30 ถึง 2.30 ชั่วโมง ซึ่งเทียบเท่ากับความยาวของภาพยนตร์ยาว 1 เรื่องพอดี นอกจากนี้ผู้พัฒนาแอปพลิเคชั่นมักใช้กลยุทธ์ด้วยการนำเนื้อหาบางเรื่องไปอัปโหลดให้รับชมจนจบแบบฟรีบน YouTube เพื่อสร้างฐานผู้ติดตาม ในขณะที่ละครสั้นเรื่องยอดนิยมบางเรื่องมักจะถูกนำไปอัปโหลดไว้เพียงครึ่งเรื่อง แล้วแปะลิงก์เชิญชวนให้ผู้รับชมกดดาวน์โหลดแอปพลิเคชั่นเพื่อไปดูต่อจนจบ ถือเป็นการเปลี่ยนผู้รับชมทั่วไปบนแพลตฟอร์มวิดีโอฟรีให้กลายเป็นผู้ใช้งานบนแอปพลิเคชั่นหลักอย่างหนึ่ง มากไปกว่านั้นผู้พัฒนาคอนเทนต์บางแห่งยังเลือกใส่ข้อความกำกับไว้ที่หน้าปกหรือชื่อคลิปวิดีโอไว้ว่าเป็นการพากย์เสียงด้วยคนจริง เช่น เรื่องหัวใจนักซิ่ง เพื่อรับประกันคุณภาพงานเสียงและดึงดูดผู้ฟังที่ชื่นชอบการพากย์เสียงด้วยคนจริง

จากการสำรวจก็ยังพบว่า ละครสั้นส่วนใหญ่ที่ได้รับความนิยมและมียอดรับชมจำนวนมากจะยังคงใช้มนุษย์เป็นนักแสดงจริง แต่การเข้ามาของเทคโนโลยี AI ได้สร้างปรากฏการณ์ใหม่ให้กับวงการละครสั้นอย่างมีนัยสำคัญ ละคร AI ยุคใหม่ถูกพัฒนาขึ้นจนมีความแนบเนียนสูงมาก หากผู้ชมดูอย่างผ่านๆ อาจแยกแยะไม่ออก เนื่องจากใบหน้าของตัวเอกทั้งชายและหญิงถูกสร้างขึ้นให้มีความสวยหล่อสมบูรณ์แบบตามมาตรฐานความงาม เช่น ในเรื่อง “ผู้ชายที่เธอรักแต่งงานกับคนอื่น💔เธอหนีทั้งน้ำตา แต่ CEO เย็นชากลับคลั่งรักเธอหนัก!🔥”  ความคิดเห็นของผู้รับชมใต้คลิปแสดงให้เห็นว่า แม้ผู้ชมจะรับรู้ว่าเป็นละครที่สร้างด้วย AI แต่ก็ได้รับการตอบรับในเชิงบวก โดยมองว่าเป็นงานสร้างที่สวยงามและน่ารับชม

ขณะเดียวกัน ละคร AI ยังเริ่มเปิดพื้นที่ตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคเฉพาะกลุ่มมากขึ้น ทั้งในรูปแบบชายหญิง และชายชาย โดยเฉพาะการสร้างฉากโรแมนติกหรือฉากแสดงความสัมพันธ์แบบโจ่งแจ้ง รวมถึงฉากแฟนตาซีที่มีตัวละครเป็นสิ่งมีชีวิตเหนือธรรมชาติหรือสัตว์ประหลาด ไม่ว่าจะเป็นมัมมี่ หมาป่า แวมไพร์ เป็นต้น ซึ่งหากใช้นักแสดงคนจริงในการถ่ายทำ อาจมีข้อจำกัดด้านจริยธรรม ต้นทุนการผลิต หรือความยินยอมของนักแสดง 

อย่างไรก็ดี ความแนบเนียนของละคร AI ในปัจจุบันยังคงมีจุดสังเกตที่ต้องใช้เวลาในการพิจารณา เช่น ในเรื่อง “วันคัดเลือกสามี เธอทิ้งชีวิตหรูไปแต่งกับขอทาน แต่เขาคือฮ่องเต้ที่รักเธอสุดหัวใจ😲💞# วาสนาเสี่ยงทาย👑👑” พบว่าการแสดงบทบาทหลักมีความเรียบรื่นดี แต่หากสังเกตจะพบว่าปรากฏข้อผิดพลาดเล็กน้อยในส่วนของตัวประกอบ เช่น ท่าทางการวิ่งที่ไม่สมจริง หรือการเคลื่อนไหวทางกายภาพในฉากแอ็คชั่นอย่างฉากพระเอกฉีกเสื้อ ซึ่งท่าทางและน้ำหนักของการเคลื่อนไหวยังขาดความเป็นธรรมชาติเมื่อเปรียบเทียบกับมนุษย์จริง

สำรวจพล็อตละครสั้น 92 เรื่องจาก 7 แอป: มากกว่าครึ่งของละครสั้นที่คนไทยดู เป็นโรแมนติก-เมโลดราม่า

เมื่อนำละครสั้นแนวตั้งจำนวน 92 เรื่องที่ได้รับความนิยมในไทย จากแพลตฟอร์มยอดนิยม 7 แอปพลิเคชั่น มาจัดประเภทตามพล็อตเรื่อง จะพบว่าผู้ชมชาวไทยเน้นรับชมเนื้อหาแนวโรแมนติกและเมโลดราม่ามากที่สุด โดยแนวอื่นๆ พบดังนี้

• โรแมนติก (Romance) พบ 27 เรื่อง คิดเป็น 29.35% เป็นเรื่องเกี่ยวกับความรักหรือการพัฒนาความสัมพันธ์ของคู่หลักเป็นคำถามสำคัญที่สุดของเรื่อง เช่น จะรักกันไหม จะลงเอยกันอย่างไร หรือจากการแต่งงานตามสัญญาจะกลายเป็นรักจริงหรือไม่
• เมโลดราม่า (Melodrama) พบ 25 เรื่อง คิดเป็น 27.17% เน้นเกี่ยวกับอารมณ์ที่เข้มข้นและสถานการณ์ที่ตัวละครถูกทอดทิ้ง ทรยศ ถูกใส่ร้าย ป่วยหนัก สลับตัว ทายาทหาย ความจริงเปิดเผยเมื่อสาย การแก้แค้น และการลงโทษคนผิด 
• แฟนตาซี (Fantasy) พบ 17 เรื่อง คิดเป็น 18.48% เน้นพล็อตที่เหนือกฎธรรมชาติหรือโลกสมมติ เช่น เกิดใหม่ ย้อนเวลา ทะลุมิติ การจำลองเป็นเกม พลังพิเศษ เวทมนตร์ เซียน วิญญาณ คำสาป หรือพลังยุทธ์เหนือธรรมชาติ
• แอ็คชั่น (Action) พบ 9 เรื่อง คิดเป็น 9.78% เน้นการขับเคลื่อนหลักด้วยการต่อสู้ การปะทะ การไล่ล่า แข่งขันกีฬา
• ดราม่า (Drama) พบ 6 เรื่อง คิดเป็น 6.52% เป็นเรื่องเกี่ยวกับความขัดแย้งทางชีวิต ครอบครัว อาชีพ หรือสังคม และพัฒนาการทางอารมณ์ของตัวละคร โดยเหตุการณ์ยังค่อนข้างอยู่บนฐานความสมจริงและไม่เน้นการเร่งอารมณ์แบบสุดขั้วแบบเมโลดราม่า
• ระทึกขวัญ (Thriller) พบ 5 เรื่อง คิดเป็น 5.43% เน้นเนื้อหาที่มีความเสี่ยง อันตราย การหลบหนี อาชญากรรม การพนัน มาเฟีย การสืบหาความจริง หรือเดิมพันชีวิต เป็นแรงขับหลักของเรื่อง โดยพยายามทำให้คนดูรู้สึกตึงเครียดและอยากรู้ว่าจะเอาตัวรอดหรือเปิดโปงตัวร้ายได้หรือไม่
• ย้อนยุค/ประวัติศาสตร์ (Historical) พบ 3 เรื่อง คิดเป็น 3.26% เป็นเรื่องเกี่ยวกับบริบทสังคมโบราณ ราชสำนัก สงคราม การเมือง หรือโครงสร้างสังคมในอดีตเป็นเงื่อนไขสำคัญของเรื่อง 

ในบรรดาพล็อตเรื่องนั้น พบว่าละครสั้นประเภทโรแมนติกครองสัดส่วนมากที่สุดเป็นอันดับหนึ่ง คิดเป็น 29.35% (จำนวน 27 เรื่อง) ตัวเรื่องวางแกนกลางไว้ที่ความสัมพันธ์และการลงเอยของคู่พระนาง เส้นเรื่องยอดนิยมมักเริ่มจากความสัมพันธ์ที่มีเงื่อนไขหรือผลประโยชน์เข้ามาเกี่ยว เช่น การแต่งงานตามสัญญา การแต่งงานแทนพี่สาว หรือการตกลงรับตำแหน่งภรรยาทดแทน ตัวอย่างเรื่องราวที่พบบ่อยคือนางเอกฐานะยากจนตัดสินใจจดทะเบียนสมรสชั่วคราวกับชายหนุ่ม ก่อนจะพบความจริงในภายหลังว่าเขาเป็นมหาเศรษฐี หรือกรณีของหญิงสาวที่ต้องเข้าพิธีแต่งงานแทนพี่สาวที่หนีการแต่งงานไป ขณะเดียวกันเมื่อแต่งงานแทนแล้ว สามีมหาเศรษฐีที่แต่งด้วยก็ให้เกียรติอย่างดี ทั้งยังออกหน้าปกป้องเธอจากการถูกกลั่นแกล้ง และยอมรับเธอเป็นคู่ชีวิตที่แท้จริง โครงสร้างบทละครลักษณะนี้ดึงดูดความสนใจของผู้ชมด้วยการค่อยๆ เปลี่ยนแปลงข้อตกลงที่ไร้ความรู้สึกให้กลายเป็นความรักที่มั่นคง 

ส่วนแนวเมโลดราม่าตามมาเป็นอันดับสอง ด้วยสัดส่วนถึง 27.17% (จำนวน 25 เรื่อง) ละครกลุ่มนี้เดินเรื่องด้วยอารมณ์ที่เข้มข้น รุนแรง และเน้นสร้างสถานการณ์กดดันตัวละครขั้นสุด เช่น การถูกคนรักและครอบครัวสามีทรยศ การโดนใส่ร้ายจนชีวิตสมรสพังทลาย หรือการถูกขับออกจากตระกูล ตัวอย่างพล็อตเรื่องที่ปรากฏบ่อยคือ หญิงสาวทุ่มเทดูแลครอบครัวมานานหลายปี แต่กลับถูกสามีและลูกสาวมองข้ามจนต้องยื่นใบหย่าเพื่อออกมาเริ่มต้นชีวิตใหม่ หรือเรื่องราวของอดีตภรรยาที่กลับมาทวงคืนศักดิ์ศรีพร้อมเปิดเผยตัวตนว่าเป็นประธานบริษัทใหญ่ แล้วสั่งถอนการสนับสนุนทางการเงินทั้งหมดจนอดีตสามีผู้ทรยศต้องคุกเข่าขอร้อง เมโลดราม่าตอบสนองความรู้สึกของคนดูผ่านการเปิดโปงตัวร้ายและการลงโทษคนผิดอย่างสาสม

ข้อค้นพบเหล่านี้ยังสอดคล้องกับรายงานเรื่อง State of Short Drama Apps 2026 ของ Sensor Tower ที่ระบุว่ารูปแบบของละครสั้นแนวตั้งจะเน้นไปที่เนื้อหาที่กระชับ ออกแบบมาเพื่อการรับชมบนโทรศัพท์มือถือที่รวดเร็วและชวนให้ติดตามต่อ  โดยพล็อตเรื่องส่วนใหญ่มักจะเน้นที่ประเภทที่กระตุ้นอารมณ์ความรู้สึกอย่างรุนแรง ไม่ว่าจะเป็นความรัก การแก้แค้น แฟนตาซี ความขัดแย้งในครอบครัว และการพลิกฐานะ แม้กระทั่งการพลิกผันฐานะจากต่ำต้อยขึ้นมาร่ำรวย ซึ่งพล็อตเหล่านี้เป็นสูตรสำเร็จที่ผู้ชมเข้าใจร่วมกันได้ทันทีโดยสัญชาตญาณ แพลตฟอร์มจึงสามารถตัดฉากดึงดูดอารมณ์ไปทำเป็นโฆษณาได้เลยโดยไม่จำเป็นต้องเสียเวลาเล่าปูพื้นหลังตัวละครยาวๆ 

ขณะที่หมวดหมู่แฟนตาซีครองอันดับสาม คิดเป็น 18.48% (จำนวน 17 เรื่อง) บทละครกลุ่มนี้ใช้กลไกเหนือธรรมชาติเป็นตัวดำเนินเรื่อง ไม่ว่าจะเป็นการทะลุมิติ การย้อนเวลา การเกิดใหม่ หรือระบบพิเศษ พล็อตยอดฮิตมีตั้งแต่เรื่องของชายยุคใหม่หรือด็อกเตอร์ที่ทะลุมิติไปอยู่ในร่างของคุณชายเสเพลยุคโบราณ แล้วนำความรู้สมัยใหม่มาแก้ไขความผิดพลาดเพื่อสร้างความมั่งคั่งให้ครอบครัว ไปจนถึงเรื่องราวที่นางเอกหรือลูกในท้องมีความสามารถพิเศษ เช่น การได้ยินเสียงความคิดของลูกน้อยจนสามารถล่วงรู้แผนร้ายและพลิกสถานการณ์เอาชีวิตรอดได้

สำหรับพล็อตประเภทอื่นๆ มีสัดส่วนลดหลั่นลงมาตามลำดับ โดยแนวแอ็กชันมี 9.78% (จำนวน 9 เรื่อง) ซึ่งมักเล่าเรื่องของอดีตยอดฝีมือที่ปกปิดตัวตน เช่น อดีตราชาสนามแข่งที่ซ่อนตัวเป็นคนล้างรถ หรือยอดหญิงแกร่งที่ลงมาจากเขาเพื่อปกป้องครอบครัว ด้านแนวดราม่าทั่วไปคิดเป็น 6.52% (จำนวน 6 เรื่อง) ซึ่งเน้นปมความขัดแย้งเชิงสังคม อาชีพ หรือครอบครัว เช่น ย่าทวดที่เสียชีวิตไปแล้วกลับมาฟื้นในร่างวัยรุ่นเพื่อจัดระเบียบตระกูลใหม่มากกว่าจะสนใจด้านความรัก หรืออัจฉริยะด้านการทำอาหารที่ต้องพิสูจน์ฝีมือในโลกธุรกิจ

นอกจากนี้ แนวระทึกขวัญพบว่ามี 5.43% (จำนวน 5 เรื่อง) ซึ่งเป็นเรื่องที่มักพัวพันกับวงการพนัน มาเฟีย การแก้แค้น และกลโกงหักเหลี่ยม ส่วนแนวย้อนยุคหรือประวัติศาสตร์โดยไม่มีระบบแฟนตาซีเข้ามาเกี่ยวข้อง มีสัดส่วนน้อยที่สุดเพียง 3.26% (จำนวน 3 เรื่อง) ซึ่งเน้นเรื่องราวการชิงรักหักสวาทและการสู้รบในบริบทสังคมโบราณ

ที่น่าสนใจคือ จากข้อมูลที่สำรวจไม่พบละครสั้นแนวตั้งประเภทคอเมดี้ ตลก สืบสวนสอบสวน หรือกลุ่มสยองขวัญเลย ในทีนี้อาจเพราะโครงสร้างไม่เหมาะสำหรับละครสั้นแนวตั้ง กล่าวคือ ละครสั้นแนวตั้งที่เน้นพล็อตโรแมนติกและเมโลดรามา ล้วนใช้การแต่งงาน การนอกใจ ครอบครัว ฐานะ และการล้างแค้นเป็นจุดตัดของตอน ในขณะที่ละครแนวสืบสวนต้องวางเบาะแส รักษาความต่อเนื่อง ดังนั้นการตัดทุก 1-3 นาทีแบบละครสั้นเพื่อให้คนดูกดตอนต่อไป อาจไม่จูงใจมากพอ ขณะที่ละครแนวคอเมดี้ก็ต้องพึ่งพาภาษา จังหวะของมุกตลก บางครั้งอาจเกี่ยวข้องกับบริบทของวัฒนธรรม จึงยังไม่ค่อยเป็นที่นิยม 

อย่างไรก็ตามตลาดละครสั้นยังคงมีความหลากหลายและไม่ได้ปิดรับเนื้อหาแนวอื่นเสียทีเดียว เพียงแต่กลุ่มประเภทของเรื่องและพล็อตที่ได้รับความนิยมสูงรวมถึงถูกนำมาผลิตซ้ำมากที่สุด ยังคงตกเป็นของแนวโรแมนติกและเมโลดราม่า ซึ่งเห็นได้จากภาพรวมข้อมูลทั้งหมดที่พบว่าผู้ชมละครสั้นในไทยให้ความสนใจกับเนื้อหาที่เข้าถึงอารมณ์ได้ง่าย เข้าใจไม่ซับซ้อน และเน้นความรู้สึกสะใจ โดยเฉพาะโครงสร้างเรื่องประเภทการกลับมารับโชค การทวงคืนความยุติธรรม และการพลิกฐานะทางสังคม 

ในโลกละครสั้น พระเอกเป็นประธานบริษัท นางเอกไม่มีงานทำ

จากคำกล่าวที่ว่า “ฉันเป็นประธานบริษัท” ที่มักเป็นมุกล้อเลียนบนโซเชียลมีเดียเมื่อดูละครสั้นแนวตั้ง จากการสำรวจอาชีพของตัวละครหลักในละครสั้นแนวตั้งจำนวน 92 เรื่อง จากแพลตฟอร์มยอดนิยม 7 แอปพลิเคชั่น พบว่าฝั่งพระเอกครองตำแหน่งผู้บริหารและนักธุรกิจสายงานองค์กรมากที่สุดเป็นอันดับหนึ่ง ขณะที่ฝั่งนางเอกเป็นกลุ่มที่ไม่ปรากฏการทำอาชีพหรือไม่มีการระบุอาชีพในบทละครมากที่สุด

หากพิจารณาในภาพรวมแล้ว ในส่วนของอาชีพนั้น พระเอกในโลกละครสั้นประกอบอาชีพสายธุรกิจ ผู้บริหาร หรือเจ้าของกิจการ สูงถึง 29 เรื่อง คิดเป็น 31.52% จากจำนวนทั้งหมด ส่วนอันดับรองลงมาคือพระเอกที่ไม่ระบุอาชีพหรือไม่มีอาชีพจำนวน 16 เรื่อง คิดเป็น 17.39% แต่แม้จะไม่มีอาชีพ พระเอกในโลกของละครสั้นแนวตั้งก็มักซ่อนตัวตนจริงไว้ภายใต้คราบคนธรรมดา เช่น เรื่อง “ทุ่มเทสนับสนุนแฟนจนสำเร็จ แต่ถูกทิ้ง สาวพันล้านขอแต่งงานพลิกชีวิตครั้งใหญ่ ที่ภาริส” ชายหนุ่มไร้อาชีพที่ถูกแฟนเก่าทอดทิ้ง หลังเธอได้งานตำแหน่งสูงๆ จากการช่วยเหลือของเขา ก่อนที่ประธานสาวพันล้านจะเข้ามาขอเขาแต่งงาน ตามมาด้วยกลุ่มชนชั้นสูงหรือราชสำนักจำนวน 10 เรื่อง คิดเป็น 10.87% และกลุ่มทหารหรือผู้รักษาความมั่นคงจำนวน 7 เรื่อง คิดเป็น 7.61% ส่วนอาชีพอื่นๆ ของพระเอกมีสัดส่วนลดหลั่นกันไป เช่น ทายาทตระกูลใหญ่ นักกีฬา นักวิจัย นักพนัน แพทย์ และผู้บำเพ็ญเพียร แต่ที่ไม่พบเลยคืออาชีพค้าขาย/การบริการ 

ทางด้านตัวละครนางเอก พบว่าจำนวน 29 เรื่อง คิดเป็น 31.52% ไม่มีการระบุอาชีพหรือไม่ได้ประกอบอาชีพอย่างชัดเจน โดยถูกวางตัวเป็นแม่บ้านหรือหญิงสาวที่ต้องพึ่งพิงผู้อื่นเนื่องจากมรสุมชีวิต อย่างไรก็ตามในกลุ่มนางเอกที่มีอาชีพ ผู้สร้างละครนิยมกำหนดอาชีพอย่างเป็นรูปธรรม โดยอันดับสองร่วมกันตกเป็นของกลุ่มงานศิลปะ ออกแบบ และแฟชั่น จำนวน 9 เรื่อง คิดเป็น 9.78% เช่น เรื่อง “โธ่ ลูกฉันเป็นทายาทเศรษฐีเหรอ” ที่มีจี้เถียนเถียน ทำอาชีพนักออกแบบอิสระเลี้ยงดูลูกเพียงลำพัง ก่อนจะพบกับเจียงมู่ไป๋ ผู้บริหารเจียงกรุ๊ป และกลุ่มธุรกิจหรือผู้บริหารจำนวน 9 เรื่อง คิดเป็น 9.78% นอกจากนี้นางเอกยังกระจายอยู่ในกลุ่มนักเรียนหรือนักศึกษา 8 เรื่อง (8.70%) พนักงานบริษัท 7 เรื่อง (7.61%) ชนชั้นสูงและทหารฝั่งย้อนยุคกลุ่มละ 6 เรื่อง (6.52%) งานบริการ 4 เรื่อง (4.35%) รวมถึงสายงานเลขาธิการ บุคลากรทางการแพทย์ และนักกฎหมายในสัดส่วนที่น้อยลงมา

เมื่อพิจารณาความสัมพันธ์ทางสถานะทางสังคมระหว่างตัวละครหลัก ละครสั้นจำนวนถึง 38 เรื่อง คิดเป็น 41.30% กำหนดให้พระเอกมีสถานะสูงกว่านางเอก โครงสร้างเรื่องราวมักวางบทบาทให้พระเอกมหาเศรษฐีหรือผู้บริหารระดับสูงยื่นมือเข้ามาช่วยเหลือ ให้ความคุ้มครอง หรือยกระดับชีวิตของนางเอกที่กำลังเผชิญความลำบาก ตัวอย่างเช่น เรื่อง “สลับเจ้าบ่าว เปลี่ยนชีวิต” ซึ่งวางบทฟู่จิ้นเย่ พระเอกของเรื่องและยังเป็นประธานบริษัทมหาเศรษฐีให้แต่งงานกับ ซูหว่านถัง หญิงสาวผู้ถูกครอบครัวบังคับให้เข้าพิธีแต่งงานแทนพี่สาว หรือเรื่อง “สะใภ้สายลุย พิชิตบอสสายหยิ่ง” ที่ลี่เส้าถิง ประธานบริษัทลี่ซื่อกรุ๊ป ต้องเข้ามาพัวพันกับเฮ่ายุ่น หญิงสาวบ้านนอกที่ยอมแต่งงานตามสัญญาเพื่อหาเงินช่วยเหลือหมู่บ้าน เป็นต้น

ขณะเดียวกัน ก็ยังพบว่ามีกลุ่มเรื่องที่ไม่เน้นความสัมพันธ์โรแมนติกหรือไม่มีคู่หลัก จึงทำให้แยกสถานะไม่ได้ว่าใครมีตำแหน่งสูงกว่า โดยพบว่าในกลุ่มนี้มีจำนวน 28 เรื่อง คิดเป็น 30.43% ที่พล็อตเน้นการแก้แค้น การต่อสู้ชีวิต หรือการพิสูจน์ตนเองเป็นหลัก เช่น เรื่อง “หัวใจนักซิ่ง” ที่เน้นเส้นทางของเฉินวั่งโจว อดีตราชาแห่งสนามแข่งที่ซ่อนตัวเป็นช่างล้างรถก่อนจะกลับมากอบกู้ศักดิ์ศรี 

สำหรับกลุ่มที่มีสถานะใกล้เคียงกันมีจำนวน 22 เรื่อง คิดเป็น 23.91% ซึ่งมักซ่อนความจริงเรื่องฐานะไว้ เช่น เรื่อง “รักกุหลาบไฟ”ที่วางบทให้เหมือนฝัน ประธานโรซ่ากรุ๊ป จับคู่กับจิรกิตติ์ ประธานบริหารภัทรวงศ์กรุ๊ป หรือเรื่อง “ถูกแม่สามีเหยียดกลางงานแต่ง! เด็กสาวจน ๆ แต่งงานสัญญา…เขาคือซีอีโอตัวจริง!” ที่ชลดา นางเอกของเรื่องนั้น แท้จริงเป็นทายาทมหาเศรษฐีแต่แกล้งทำตัวเป็นกรรมกรก่อสร้างก่อนจะแต่งงานกับสราวุฒิ คุณชายรองแห่งตระกูลใหญ่ 

ส่วนกลุ่มที่นางเอกมีสถานะสูงกว่าพระเอกปรากฏเพียง 4 เรื่อง คิดเป็น 4.35% เท่านั้น เช่น เรื่อง “กลับจากทริปเจอผัวแอบมีชู้กับรักเก่าในออฟฟิศ! เธอขึ้นเป็นประธาน ไล่ออกทั้งคู่ ส่วนผัวก้มเข่าขออภัย!” ซึ่งเซี่ยหยาน นางเอกของเรื่องนั้น เป็นผู้ก่อตั้งและประธานบริษัท ต่อมาเพื่อแก้แค้นสามีเก่า จึงใช้อำนาจทางการเงินและความเป็นเจ้าของกิจการปลดฉู่มู่ สามีผู้บริหารออกจากตำแหน่งหลังจากจับได้ว่าเขานอกใจ

มิจจี้ 101: หรือแอปละครสั้นจะกลายเป็นท่อน้ำเลี้ยงให้โฆษณาเว็บพนัน?

นอกจากละครสั้นจะกลายเป็นความนิยมใหม่ในโลกออนไลน์ของคนทั่วโลก และยังได้รับความนิยมในไทยเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ แต่ภายใต้ความบันเทิงที่เข้าถึงง่ายนี้ กลับยังไม่มีกลไกหรือหน่วยงานเข้ามาควบคุมกำกับดูแลอย่างจริงจังนัก เพราะจากการสำรวจ ยังพบว่าแอปฯ ละครสั้นเหล่านี้มีรูปแบบของการโฆษณาหลอกลวง การสร้างสิ่งจูงใจเกินจริง และการดักรอด้วยภัยไซเบอร์หลากหลายรูปแบบภายในแอปพลิเคชัน

โดยจากการสำรวจแอปฯ ละครสั้นแนวตั้งยอดนิยมในไทยนั้น พบการแทรกตัวของโฆษณาแบบป็อปอัปและแบนเนอร์ขนาดเล็กในหน้าโปรไฟล์ของผู้ใช้งาน ซึ่งเมื่อผู้ใช้กดเข้าไปจะถูกส่งต่อไปยังเกมสล็อต จากการสำรวจพบว่าแอปละครสั้นแอปหนึ่งมีลักษณะดังกล่าว คือมีโฆษณาในรูปแบบแบนเนอร์ขนาดเล็กในแอป เมื่อผู้ใช้กดเข้าไปจะถูกส่งต่อไปยังเกมสล็อตอย่าง R*** P*** C*** หรือหน้าเว็บไซต์คาสิโนออนไลน์ในทันที แม้ตัวแอปพลิเคชั่นปลายทางจะระบุในคำอธิบายบน Play Store ว่าเป็นเพียงเกมคาสิโนจำลองเพื่อความบันเทิงที่ไม่สามารถแลกเปลี่ยนเป็นเงินจริงได้ แต่ข้อมูลจากการใช้งานและรีวิวของผู้ใช้จริง กลับพบภาพตรงกันข้าม โดยพบว่ามีผู้ใช้กล่าวถึงเรื่องระบบการฝากถอนเงิน ปัญหาเงินหาย เช่น “เติมเท่าไหร่ก็หมด แทบไม่เคยชนะ” หรือ “ตอนเติมเงินไวมาก แต่พอจะถอนเงินกลับรอนานเป็นชั่วโมง” ซึ่งชี้ให้เห็นระบบการฝากถอนเงินและรูปแบบการเล่นที่มุ่งเน้นการเสียเงินเป็นหลัก 

ที่น่าสนใจคือ โฆษณาเหล่านี้เล็ดลอดเข้ามาปรากฏบนหน้าจอของผู้ใช้ในประเทศไทยได้อย่างไร ทั้งที่แอปพลิเคชันละครสั้นจำนวนมากจดทะเบียนนิติบุคคลในประเทศสิงคโปร์ ซึ่งมีองค์กร Gambling Regulatory Authority คอยควบคุมกฎหมายการพนันอย่างเข้มงวด การโฆษณาพนันที่ผิดกฎหมายในสิงคโปร์มีบทลงโทษทั้งจำคุกและปรับอย่างหนัก ขณะที่ฝั่งรัฐบาลไทยเองก็มีมาตรการลงโทษผู้โพสต์ลิงก์ ชักชวน หรือโฆษณาการพนันออนไลน์ตาม พ.ร.บ. การพนัน และ พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ เช่นกัน 

เมื่อลองสืบค้นจากผู้ให้บริการอย่าง Google จะพบว่ามีคำอธิบายของ Google AdMob Mediation ซึ่งเป็นระบบบริหารจัดการพื้นที่โฆษณาบนแอปพลิเคชัน ระบบนี้ช่วยให้ผู้พัฒนาแอปเปิดพื้นที่ให้เครือข่ายโฆษณาหลายแห่งเข้ามาประมูลราคาแข่งกัน ทำให้ผู้ใช้งานแต่ละคนเห็นโฆษณาที่ต่างกันไปตามตำแหน่งที่อยู่และข้อมูลประชากร โดยผู้ใช้อาจพบได้ทั้งโฆษณาเกม การเงิน สุขภาพ ความงาม ช้อปปิ้ง ตลอดจนโฆษณาแอปอื่น จากระบบนี้ทำให้ผู้ใช้ในประเทศไทยเห็นโฆษณาเว็บพนันต่างจากผู้ใช้ในสิงคโปร์ แม้จะใช้งานผ่านแอปพลิเคชั่นตัวเดียวกันก็ตาม 

ซึ่งทาง Google ก็มีนโยบายร่วมด้วยว่าผู้ลงโฆษณาต้องผ่านการรับรองและปฏิบัติตามกฎหมายเฉพาะพื้นที่อย่างเคร่งครัด รวมถึงห้ามการหลอกลวงหรือนำทางไปสู่บริการที่ผิดกฎหมาย ทว่าในความเป็นจริงแล้ว ก็ยังพบเครือข่ายการพนันฝ่าฝืนนโยบาย เลี่ยงระบบตรวจจับด้วยการ สร้างหน้าจำลอง Google Play Store ปลอมขึ้นมาหรือใช้วิธีเปลี่ยนหน้าลิงก์ปลายทางหลังจากโฆษณาผ่านการอนุมัติแล้ว ส่งผลให้โฆษณาเหล่านี้ยังคงเล็ดลอดมาสร้างผลกระทบต่อผู้ใช้งานไทยอยู่เรื่อยมา 

พฤติกรรมเหล่านี้ถือเป็นภัยไซเบอร์ในรูปแบบ Scam ระดับเริ่มต้น และหากปล่อยให้แอปพลิเคชันละครสั้นเหล่านี้เติบโตในสภาวะที่ไร้การควบคุม โดยไม่มีหน่วยงานภาครัฐเข้ามาช่วยกำกับดูแลหรือคัดกรองโฆษณาอย่างจริงจัง ก็จะกลายเป็นการเปิดช่องให้มิจฉาชีพขยายวงกว้าง ใช้ความบันเทิงล่อลวงผู้ใช้ให้กดลิงก์อันตราย ตลอดจนสร้างความเสียหายและสูญเสียทรัพย์สินของประชาชนไปมากกว่านี้

ดูข้อมูลดิบได้ที่ https://rocketmedialab.co/database-short-drama-7apps-insights 

The post “ปลอมตัวมาตั้งนาน ที่แท้เธอคือ…” : สำรวจโลกของละครสั้นแนวตั้ง จาก 92 เรื่อง 7 แอป 91 ล้านวิว  appeared first on Rocket Media Lab.

Apple เพิ่งจะเปิดตัว iPhone รุ่นล่าสุด โดยในปีนี้เป็นรุ่น iPhone Duo ซึ่งเป็น iPhone แบบพับได้รุ่นแรกด้วยราคาเปิดตัว 1,999 ดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 79,900 บาท) สำหรับความจุเริ่มต้น 256GB 

Rocket Media Lab จึงชวนมาคำนวณและย้อนดูการเปิดตัวไอโฟนตั้งแต่ iPhone 3G ในปี 2009 มาจนถึงรุ่นล่าสุด เพื่อดูว่าราคาตัวเครื่องปรับตัวสูงขึ้นเรื่อยๆ มากแค่ไหน และอัตราค่าแรงขั้นต่ำของคนไทยขยับตามทันความเปลี่ยนแปลงนี้หรือเปล่า 

หากใช้ข้อมูลอัตราค่าแรงขั้นต่ำเฉพาะของ กทม. เท่านั้น (คิดวันละ 8 ชั่วโมง) เปรียบเทียบกับราคาเปิดตัว iPhone รุ่นหลักที่เปิดตัวในแต่ละปี (โดยไม่นับรวมรุ่นย่อย รุ่นราคาประหยัด หรือรุ่นเรือธง อย่าง รุ่น s, e, SE, Plus, Pro หรือ Pro Max) โดยอ้างอิงราคาจากรุ่นที่มีความจุเริ่มต้น/ความจุต่ำสุด ที่วางจำหน่ายในประเทศไทยในปีนั้นเป็นมาตราฐานในการคำนวณ  จะพบว่า

ในปี 2009 ยุค iPhone 3G (8 GB) ราคาเปิดตัวในไทยอยู่ที่ 24,500 บาท ขณะที่ค่าแรงขั้นต่ำ กทม. สมัยรัฐบาลอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ (อัตรามีผลตั้งแต่ มิ.ย. 2008) อยู่ที่ 203 บาท/วัน (หรือประมาณ 25.38 บาท/ชั่วโมง) คน กทม. ต้องทำงานถึง 120.69 วัน หรือราว 965.52 ชั่วโมง จึงจะซื้อได้ 1 เครื่อง

ต่อมาในปี 2010 ยุค iPhone 4 (16 GB) ราคาปรับเพิ่มขึ้นเป็น 26,000 บาท หรือเพิ่มขึ้น 6.12% ขณะที่ค่าแรงขั้นต่ำขยับขึ้นมาเป็น 206 บาท/วัน หรือเพิ่มขึ้นเพียง 1.48% ทำให้จำนวนวันทำงานที่ต้องใช้ซื้อเครื่องขยับเพิ่มขึ้นเป็น 126.21 วัน

จนกระทั่งในปี 2012 เมื่อ iPhone 5 (16 GB) ปรับราคาลงมาอยู่ที่ 22,900 บาท (ลดลง 11.92%) ประกอบกับนโยบายปรับขึ้นค่าแรงขั้นต่ำทั่วประเทศเป็น 300 บาท/วัน ในสมัยรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร (ปรับ กทม. นำร่อง เม.ย. 2012) ซึ่งคิดเป็นอัตราเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดถึง 39.53% จากปี 2011 ส่งผลให้ภาระการทำงานลดลงเหลือ 76.33 วัน (หรือคิดเป็น 610.67 ชั่วโมง) ซึ่งนับเป็นช่วงที่ราคาไอโฟนเทียบกับค่าแรงขั้นต่ำเข้าถึงง่ายที่สุดช่วงหนึ่ง

อย่างไรก็ตาม หลังจากปี 2013 เป็นต้นมา แม้ค่าแรงขั้นต่ำจะถึง 300 บาท/วัน แล้วก็ตาม แต่ก็พบว่าค่าแรงขั้นต่ำของคน กทม. กลับถูกแช่แข็งยาวนานถึง 4 ปีเต็ม ตั้งแต่ปี 2013 ถึงปี 2016 ในช่วงคาบเกี่ยวรัฐบาลยิ่งลักษณ์และยุค คสช. ของประยุทธ์ จันทร์โอชา สวนทางกับราคา iPhone ที่ปรับตัวสูงขึ้นเรื่อยๆ

โดยหากดูในช่วงปี 2012-2016 ที่ค่าแรงขั้นต่ำถูกแช่ไว้ที่ 300 บาท/วัน จะพบว่าราคา iPhone มีการปรับเพิ่มขึ้นจาก 22,900 บาท ในปี 2012 มาเป็น 26,500 บาท ในปี 2016 หรือเพิ่มขึ้น 15.72% ทำให้สัดส่วนราคาต่อค่าแรงเพิ่มขึ้นจาก 76.33 เท่า เป็น 88.33 เท่า จะเห็นว่าราคาสมาร์ทโฟนปรับขึ้นสูง แต่ราคาค่าแรงขั้นต่ำกลับไม่ขยับเพิ่ม

ยิ่งไปกว่านั้น ในปี 2017 Apple ได้เปิดตัว iPhone X (64 GB) ที่ราคาพุ่งสูงถึง 40,500 บาท ซึ่งเพิ่มขึ้นจาก iPhone 8 ถึง 42.11% ขณะที่ค่าแรงขั้นต่ำ กทม. ในช่วงเปิดตัว iPhone X ยังคงอยู่ที่ 310 บาท/วัน เท่าเดิม นั่นหมายความว่าราคาของสมาร์ทโฟน 1 เครื่อง มากกว่าค่าแรงขั้นต่ำถึง 130.65 เท่า คน กทม. จึงต้องทำงานสูงถึง 130.65 วัน หรือ 1,045.16 ชั่วโมง เพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดเมื่อเทียบกับรุ่นก่อนๆ

ในช่วงปี 2019-2021 ราคา iPhone รุ่นเริ่มต้นเริ่มทรงตัวและมีการปรับความจุเพิ่มขึ้น เช่น iPhone 11 (24,900 บาท ซึ่งราคาปรับลดลง 38.52% จาก iPhone X) ขณะที่ค่าแรงขั้นต่ำปรับขึ้นเล็กน้อยมาอยู่ที่ 325-331 บาท/วัน ทำให้จำนวนวันทำงานทรงตัวอยู่ในระดับประมาณ 76 – 90 วัน

จนกระทั่งในปี 2024-2025 การเปิดตัว iPhone 16 และ iPhone 17 (ความจุ 256 GB ราคา 29,900 บาท) ร่วมกับการปรับค่าแรงขั้นต่ำ กทม. เป็น 400 บาท/วัน ในสมัยรัฐบาลแพทองธาร ชินวัตร (ปรับอัตรา กทม. มีผล ก.ค. 2025 ซึ่งเพิ่มขึ้น 10.19% จากปี 2024 ขณะที่ราคาเปิดตัวของ iPhone 17 เท่ากันกับราคาเปิดตัวของ iPhone 16) ทำให้จำนวนวันทำงานลดลงมาอยู่ที่ 74.75 วัน หรือคิดเป็น 598 ชั่วโมง

ทั้งนี้ แม้ในปี 2019 (iPhone 11) และปี 2024-2025 (iPhone 16 และ iPhone 17) อัตราส่วนราคาต่อค่าแรงจะลดลงมาอยู่ในระดับต่ำที่สุดเหลือเพียงราว 74-76 เท่า/วัน แปลว่าคน กทม. ใช้จำนวนวันทำงานลดลงในการซื้อโทรศัพท์ แต่ปรากฏการณ์นี้ไม่ได้เกิดจากการเติบโตของค่าแรงขั้นต่ำเป็นหลัก หากแต่เป็นผลมาจากการปรับกลยุทธ์ด้านราคาของ Apple เอง ที่ปรับราคาลงมาอยู่ที่ 29,900 บาท ร่วมกับการให้ความจุเริ่มต้นเพิ่มขึ้นเป็น 256 GB ในปี 2025 ขณะที่ค่าแรงขั้นต่ำมีการปรับขึ้นเพียงเล็กน้อยเท่านั้น

และในปี 2026 นี้ มีการเปิดตัว iPhone Duo (256 GB) ที่มีราคาสูงถึง 79,900 บาท พุ่งขึ้นถึง 167.22% จากรุ่นเริ่มต้นปีก่อนหน้า ในขณะที่ค่าแรงขั้นต่ำ กทม. ยังคงหยุดอยู่ที่ 400 บาท/วัน เท่าเดิม ส่งผลให้คนไทยต้องใช้เวลาทำงานสูงถึง 199.75 วัน หรือคิดเป็น 1,598 ชั่วโมง จึงจะสามารถซื้อได้ 1 เครื่อง ซึ่งถือเป็นสถิติจำนวนวันทำงานที่สูงที่สุด สาเหตุเพราะเกิดจากการที่ Apple ปรับเปลี่ยนไลน์อัพสินค้า โดยเน้นเปิดตัวนวัตกรรมใหม่อย่างรุ่นหน้าจอพับที่มีราคาสูง รวมถึงรุ่น Pro และ Pro Max ที่เปิดตัวด้วยราคาเริ่มต้น 48,900 บาท ขณะที่ยังไม่มีการเปิดตัว iPhone 18 รุ่นมาตรฐานราคาเริ่มต้นตามปกติ ซึ่งคาดว่าน่าจะตามมาในปีหน้า

อย่างไรก็ตาม ก็จะเห็นว่า เมื่อเปรียบเทียบกับรุ่นเปลี่ยนผ่านอย่าง iPhone X ซึ่งเป็นรุ่นฉลองครบสิบปี ในปี 2017 ที่ราคาพุ่งขึ้น 42.11% จนต้องทำงาน 130.65 วัน มาจนถึง iPhone Duo (ปี 2026) ที่ราคาพุ่งขึ้น 167.22% จนต้องทำงานเกือบ 200 วันทำงาน (หรือมากกว่า 6.6 เดือนโดยไม่ใช้จ่ายเลย) ซึ่งช่องว่างระหว่างราคาสมาร์ทโฟนระดับเรือธง กับกำลังซื้อของผู้มีรายได้ขั้นต่ำใน กทม. นั้นได้ขยายกว้างขึ้นเรื่อยๆ เช่นกัน

iPhone Duo รุ่น 256GB ประเทศไหนใช้เวลาเท่าไหร่ กว่าจะซื้อได้ 1 เครื่อง?

ย้อนกลับไปตอนที่ Rocket Media Lab เคยทำรายงาน อยากได้ ‘ไอโฟน 15’ ต้องทำงานกี่ชั่วโมง โดยใช้สินค้ารุ่นราคาต่ำสุดขณะนั้น ที่ราคา 799 ดอลลาร์สหรัฐฯ หรือประมาณ 28,000 บาท มาเปรียบเทียบชั่วโมงทำงานโดยคิดจากฐานค่าแรงขั้นต่ำของแต่ละประเทศโดยตรง 

ในปี 2026 นี้ หากลองนำแนวคิดและเกณฑ์คำนวณเดียวกันมาเปรียบเทียบรุ่นล่าสุดอย่างอย่าง iPhone Duo (รุ่น 256GB ราคาเปิดตัวในสหรัฐฯ อยู่ที่ 1,999 ดอลลาร์สหรัฐฯ หรือประมาณ 79,900 บาท) โดยนำราคา มาตั้งแล้วหารด้วยอัตราค่าแรงขั้นต่ำต่อชั่วโมง ของแต่ละประเทศ จะพบว่าภาพรวมกำลังซื้อแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัด

โดยในกลุ่มประเทศสวัสดิการสูงฝั่งยุโรปและโอเชียเนีย อย่างประเทศลักเซมเบิร์ก ยังคงครองอันดับหนึ่ง แรงงานค่าแรงขั้นต่ำสูงสุด ที่ 19.09 ดอลลาร์สหรัฐฯ/ชม. หรือประมาณ 760 บาท/ชม. ซึ่งหากคนลักเซมเบิร์กต้องการซื้อไอโฟน 1 เครื่องจะต้องทำงานราว 104.7 ชั่วโมง หรือคิดเป็นเวลาทำงานจริงเพียงครึ่งเดือนเท่านั้น (ประมาณ 13 วันทำงาน) 

ในขณะที่ประเทศผู้นำด้านแรงงานรายได้สูงฝั่งโอเชียเนียอย่าง ออสเตรเลีย มีค่าแรงขั้นต่ำอยู่ที่ 15.16 ดอลลาร์สหรัฐฯ/ชม. หรือประมาณ 605 บาท/ชม. ต้องใช้เวลาประมาณ 131.9 ชั่วโมง ตามมาด้วย สหราชอาณาจักร (14.35 ดอลลาร์สหรัฐฯ/ชม. หรือประมาณ 570 บาท/ชม.) ที่ 139.2 ชั่วโมง ส่วนเบลเยียม (14.29 ดอลลาร์สหรัฐฯ/ชม. หรือประมาณ 570 บาท/ชม.) ที่ 139.9 ชั่วโมง และเยอรมนี (13.29 ดอลลาร์สหรัฐฯ/ชม. หรือประมาณ 530 บาท/ชม.) ที่ 150.5 ชั่วโมง ซึ่งล้วนใช้เวลาทำงานไม่เกินหนึ่งเดือน

ถัดมาคือกลุ่มประเทศที่ต้องใช้เวลาเฉลี่ย 1-3 เดือนจึงจะซื้อสินค้าเดียวกันได้ อาทิ แคนาดา ที่มีค่าแรงขั้นต่ำอยู่ที่ 12.17 ดอลลาร์สหรัฐฯ/ชม. หรือประมาณ 485 บาท/ชม. ต้องใช้เวลาทำงาน 164.3 ชั่วโมง หรือประมาณหนึ่งเดือนพอดีจึงจะซื้อได้

ส่วนสหรัฐอเมริกา หากอ้างอิงตามค่าแรงขั้นต่ำระดับรัฐบาลกลาง ซึ่งอยู่ที่ 7.25 ดอลลาร์สหรัฐฯ/ชม. หรือประมาณ 290 บาท/ชม. จะต้องใช้เวลาทำงานเพิ่มขึ้นเป็น 275.7 ชั่วโมง หรือประมาณ 1.7 เดือน ซึ่งอยู่ในระดับใกล้เคียงกับประเทศพัฒนาแล้วในเอเชียอย่างเกาหลีใต้ ที่มีค่าแรงขั้นต่ำอยู่ที่ 7.15 ดอลลาร์สหรัฐฯ/ชม. หรือประมาณ 285 บาท/ชม. ที่ต้องใช้เวลาราวๆ 279.6 ชั่วโมง และญี่ปุ่น (7.10 ดอลลาร์สหรัฐฯ/ชม. หรือประมาณ 280 บาท/ชม.) ที่ต้องใช้เวลา 281.5 ชั่วโมง 

ส่วนประเทศไทยนั้น หากคิดจากอัตราค่าแรงขั้นต่ำ ที่ 400 บาท/วัน (คิดเป็นประมาณ 50 บาท/ชม. หรือราว 1.30 ดอลลาร์สหรัฐฯ/ชม.) แรงงานไทยจะต้องใช้เวลาทำงานสะสมสูงถึง 1,730 ชั่วโมง หรือคิดเป็นการทำงานเต็มเวลานานถึง 10.8 เดือนเต็มโดยไม่นำรายได้ไปใช้จ่ายกับค่าครองชีพด้านอื่นเลย ซึ่งต้องใช้เวลาทำงานมากกว่าแรงงานในประเทศสวัสดิการสูงอย่างลักเซมเบิร์กถึง 16.5 เท่า หรือต่างกันประมาณ 203 วัน และมากกว่าออสเตรเลียถึง 13.1 เท่า หรือต่างกันประมาณ 200 วัน

จากข้อมูลนี้จะเห็นว่า  แม้จะเป็นสินค้าชิ้นเดียวกัน แต่ประเทศที่มีโครงสร้างค่าแรงขั้นต่ำระดับสูงจะยังคงมีอำนาจในการจับจ่ายมากกว่า ขณะที่แรงงานในกลุ่มประเทศกำลังพัฒนาและกลุ่มประเทศที่ค่าแรงขั้นต่ำไม่สูงมากนักจะต้องแบกรับภาระชั่วโมงการทำงานเพิ่มขึ้นหลายเท่าตัวเพื่อเข้าถึงสินค้าชิ้นเดียวกัน 

ดูข้อมูลที่นี่ https://rocketmedialab.co/database-iphone-vs-thai-minimum-wage

อ่านเพิ่มเติม ค่าแรงขั้นต่ำยังขึ้นไหมในภาวะเศรษฐกิจชะลอตัวจากสงคราม : สำรวจการขึ้นค่าแรงขั้นต่ำทั่วโลกในวันแรงงานปี 2026 – https://rocketmedialab.co/may-minimumwage-2026/ 

หมายเหตุ

• ราคา iPhone อ้างอิงจากราคาเปิดตัวรุ่นความจุต่ำสุด/ราคาต่ำสุดอย่างเป็นทางการในประเทศไทย (รวมภาษีแล้ว)
• ค่าแรงขั้นต่ำอ้างอิงอัตราค่าแรงขั้นต่ำ กรุงเทพมหานคร ตามประกาศคณะกรรมการค่าจ้าง
• คำนวณชั่วโมงทำงานโดยอิงเกณฑ์มาตรฐาน 1 วันทำงานเท่ากับ 8 ชั่วโมง

The post ไอโฟนราคาขึ้นแทบทุกปี ว่าแต่ค่าแรงขั้นต่ำของคนไทยขยับขึ้นในอัตราการขึ้นราคาของไอโฟนไหม  appeared first on Rocket Media Lab.

ประเทศไทยได้ประกาศเป้าหมายการเป็นประเทศที่มีการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) ภายในปี ค.ศ. 2050 ตามแผน NDC 3.0 ซึ่งประกาศต่อประชาคมโลกเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568 ในการประชุม COP30 ที่ประเทศบราซิล

เพื่อให้บรรลุเป้าหมาย Net Zero ดังกล่าว ประเทศไทยได้กำหนดเป้าหมายระหว่างทางไว้ด้วยว่า ภายในปี ค.ศ. 2035 จะต้องลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิให้เหลือ 152 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ซึ่งคิดเป็นการลดลง 47% เมื่อเทียบกับปี ค.ศ. 2019

อย่างไรก็ตาม การจะลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกให้ได้ตามเป้าหมายนี้ ภาคส่วนต่างๆ ทั้งภาครัฐและเอกชนจำเป็นต้องมีมาตรการรองรับ และต้องได้รับการสนับสนุนด้านเงินทุนเพื่อให้สามารถดำเนินการได้จริง

Rocket Media Lab ร่วมกับเครือข่ายการเงินเพื่อรับมือกับภาวะโลกรวน (CFNT) ชวนสำรวจการลงทุนเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Climate Mitigation Finance) ในแต่ละจังหวัดของประเทศไทย โดยอ้างอิงข้อมูลจากฐานข้อมูล Thailand Climate Finance Tracker 2026 ซึ่งติดตามการลงทุนสองด้าน คือ ด้านการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Mitigation) และด้านการปรับตัวต่อภาวะโลกรวน (Adaptation) เพื่อร่วมกันหาคำตอบว่า ประเทศไทยมีการลงทุนเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากน้อยเพียงใด เงินลงทุนดังกล่าวกระจายไปยังพื้นที่ใด และดำเนินการผ่านหน่วยงานใดบ้าง

ประเทศไทยมีการลงทุนเพื่อการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Climate Mitigation Finance) มากน้อยแค่ไหน 

ข้อมูลจาก Thailand Climate Finance Tracker 2026 ซึ่งเก็บจากรายงานความยั่งยืนและข้อมูลที่มีการเปิดเผยสาธารณะ ชี้ว่า ระหว่างพ.ศ. 2561 – พฤษภาคม 2569 หน่วยงานภาครัฐของไทยมีการลงทุนเพื่อการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Climate Mitigation Finance) รวม 287,317.54 ล้านบาท ใน 3,327 โครงการ เฉพาะโครงการภายที่อยู่ภายใต้งบประมาณขององค์การบริหารส่วนจังหวัดและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มี 809 โครงการ เป็นเงิน 15,307.93 ล้านบาท 

โดยเมื่อนำมาจำแนกตามพื้นที่พบว่า มีการลงทุนเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงสุด 5 อันดับแรก ดังนี้ 

1. สมุทรปราการ 1,303.84 ล้านบาท คิดเป็น 8.52%
2. กรุงเทพมหานคร 1,205.75 ล้านบาท คิดเป็น 7.88%
3. ร้อยเอ็ด 720.71 ล้านบาท คิดเป็น 4.71%
4. อุดรธานี 667.01 ล้านบาท คิดเป็น 4.36%
5. อ่างทอง 647.48 ล้านบาท คิดเป็น 4.23%

ส่วนจังหวัดที่มีงบประมาณสำหรับการเงินเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในประเทศไทยน้อยที่สุด 5 อันดับแรก ได้แก่ เพชรบุรี สมุทรสงคราม บึงกาฬ นราธิวาส และตาก ตามลำดับ

โดยสมุทรปราการ มีโครงการทั้งสิ้น 8 โครงการ เป็นโครงการภาคอาหาร เกษตรกรรมและป่าไม้ 948.40 ล้านบาท ตามด้วยภาคพลังงาน 327.08 ล้านบาท อาคารและโครงสร้างพื้นฐาน 27.86 ล้านบาท และขยะ 0.50 ล้านบาท ขณะที่กรุงเทพมหานคร เป็นโครงการการจัดการน้ำและสุขาภิบาล 788.47 ล้านบาท และขยะ 417.28 ล้านบาท

ส่วนอ่างทองเป็นจังหวัดที่มีจำนวนโครงการมากที่สุด 63 โครงการ จำนวนมากเป็นโครงการในด้าน อาคารและโครงสร้างพื้นฐาน 643.32 ล้านบาท ซึ่งส่วนใหญ่เป็นโครงการอำนวยความปลอดภัยทางถนนโดยดำเนินการติดตั้งไฟฟ้าส่องสว่างพลังงานแสงอาทิตย์ ตามด้วยโครงการด้านการจัดการน้ำและสุขาภิบาล 1.70 ล้านบาท พลังงาน 1.50 ล้านบาท และภาคอาหาร เกษตรกรรมและป่าไม้ 0.96 ล้านบาท

จากข้อมูลพบว่า มี 6 พื้นที่ที่มีงบประมาณมากกว่า 500 ล้านบาทคือ สมุทรปราการ กรุงเทพมหานคร ร้อยเอ็ด อุดรธานี อ่างทอง และนนทบุรี ส่วนจังหวัดที่งบประมาณต่ำกว่า 10 ล้านบาท ได้แก่ เพชรบุรี สมุทรสงคราม บึงกาฬ และนราธิวาส โดยเพชรบุรีเป็นจังหวัดที่มีงบเพียง 0.45 ล้านบาท

นอกจากนี้หากนำข้อมูลไปเปรียบเทียบกับการลงทุนเพื่อปรับตัวต่อภาวะโลกรวน (climate adaptation finance) จะพบว่ากรุงเทพฯ และสมุทรปราการ เป็นสองจังหวัดที่ติดอยู่ในอันดับต้นๆ ของทั้งการลงทุนเพื่อปรับตัวต่อภาวะโลกรวน (Climate Adaptation Finance) และการลงทุนเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Climate Mitigation Finance) และเป็นเพียง 2 จังหวัดที่มีการลงทุนมากกว่า 1 พันล้านบาท 

การลงทุนเพื่อการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Climate Mitigation Finance) อยู่ในภาคส่วนไหนมากที่สุด

เมื่อนำข้อมูลการลงทุนเพื่อการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Climate Mitigation Finance) ของภาครัฐมาจำแนกตามระบบการจำแนกภาคเศรษฐกิจ จะพบว่า

1. การขนส่ง 132,647.04 ล้านบาท คิดเป็น 46.17%
2. การจัดการน้ำและสุขาภิบาล 76,358.39 ล้านบาท คิดเป็น 26.58%
3. อาหาร เกษตรกรรมและป่าไม้ 22,148.62 ล้านบาท คิดเป็น 7.71%
4. ขยะ 10,661.00 ล้านบาท คิดเป็น 3.71%
5. พลังงาน 9,873.78 ล้านบาท คิดเป็น 3.44%
6. อาคารและโครงสร้างพื้นฐาน 7,512.26 ล้านบาท คิดเป็น 2.61%
7. อุตสาหกรรม 988.22 ล้านบาท คิดเป็น 0.34%
8. เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร 194.38 ล้านบาท คิดเป็น 0.07%
9. ไม่สามารถจำแนกตามภาคเศรษฐกิจได้ เนื่องจากข้อจำกัดของการเปิดเผยข้อมูล 26,933.84 ล้านบาท คิดเป็น 9.37%

จากข้อมูล พบว่า ภาครัฐใช้งบประมาณในภาคการขนส่งมากที่สุด 132,647.04 ล้านบาท คิดเป็น 46.17% ของงบทั้งหมด 287,317.54 บาท เมื่อพิจารณาในระดับจังหวัด พบการลงทุนในภาคการขนส่งมากที่สุด ที่จังหวัดสงขลา 45 ล้านบาท ตามด้วยกาญจนบุรี 32 ล้านบาท และหากดูเป็นรายกระทรวง พบการใช้งบสูงสุดที่กระทรวงคมนาคม 111,724.44 ล้านบาท 

รองลงมาคือภาคการจัดการน้ำและสุขาภิบาล เป็นเงิน 76,358.39 ล้านบาท คิดเป็น 26.58% เมื่อพิจารณาในระดับพื้นที่ พบการลงทุนในภาคการจัดการน้ำและสุขาภิบาลมากที่สุดที่กรุงเทพมหานคร 788.47 ล้านบาท ตามด้วยพัทยา 405.30 ล้านบาท และหากดูเป็นรายกระทรวง พบการใช้งบสูงสุดที่ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 48,256.54 ล้านบาท

มาตามด้วยโครงการที่ไม่สามารถจำแนกตามภาคเศรษฐกิจได้ เนื่องจากข้อจำกัดของการเปิดเผยข้อมูล เป็นเงิน 26,933.84 ล้านบาท คิดเป็น 9.37% เมื่อพิจารณาในระดับจังหวัด พบการลงทุนในโครงการ ไม่สามารถจำแนกตามภาคเศรษฐกิจได้ มากที่สุดที่ระนอง 19.62 ล้านบาท ตามด้วยนครปฐม 1 ล้านบาท หากดูเป็นรายกระทรวง พบการใช้งบสูงสุดที่กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 26,596.19 ล้านบาท

ถัดมาคือภาคอาหาร เกษตรกรรมและป่าไม้ 22,148.62 ล้านบาท คิดเป็น 7.71% เมื่อพิจารณาในระดับจังหวัด พบการลงทุนในภาคอาหาร เกษตรกรรมและป่าไม้มากที่สุด ที่สมุทรปราการ 948.40 ล้านบาท ตามด้วยยโสธร 102.51 ล้านบาท หากดูรายกระทรวง พบการใช้งบสูงสุดที่กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 14,715.74 ล้านบาท

อีก 5 ภาคที่เหลือคือขยะ, พลังงาน, อาคารและโครงสร้างพื้นฐาน, อุตสาหกรรม และ เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร รวมกันเป็นเงิน 29,229.64 ล้านบาท คิดเป็น 10.17% 

เมื่อเปรียบเทียบกับการลงทุนเพื่อปรับตัวต่อภาวะโลกรวน (Climate Adaptation Finance) จะพบว่า การลงทุนเพื่อปรับตัวต่อภาวะโลกรวน ใช้งบการจัดการน้ำและสุขาภิบาลมากที่สุด 167,869.73 ล้านบาท ในขณะที่การลงทุนเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Climate Mitigation Finance) ใช้งบประมาณไปกับภาคการขนส่งมากที่สุด 132,647.04 ล้านบาท อย่างไรก็ตามงบประมาณในการจัดการน้ำของการลงทุนเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Climate Mitigation Finance) ก็ยังคงสูงเป็นอันดับสอง 

แสดงให้เห็นว่าไทยใช้งบประมาณในโครงการที่เกี่ยวข้องกับโลกรวนมากที่สุดในด้านการจัดการน้ำและสุขาภิบาล อย่างไรก็ตามประเทศไทยก็ยังคงต้องเผชิญปัญหาน้ำแล้งในฤดูร้อน และน้ำท่วมในฤดูฝนมาโดยตลอด โดยเฉพาะปัญหาเรื่องน้ำท่วมที่ทวีความรุนแรงสูงขึ้นทุกปี ซึ่งอาจแสดงให้เห็นว่าไทยมีการลงทุนในโครงสร้างที่อาจจะไม่สามารถช่วยในการปรับตัวหรือบรรเทาปัญหาที่เกิดขึ้นจากภาวะโลกรวนได้อย่างตรงจุด ทั้งโครงสร้างพื้นฐานสีเทา (gray infrastructure) ที่รองรับวัตถุประสงค์เพียงด้านเดียว (single-purpose infrastructure) เช่น อ่างเก็บน้ำหรือเขื่อน ซึ่งสุดท้ายแล้วอาจจะกลายเป็น “การปรับตัวที่ก่อโทษ (maladaptation)” ที่ส่งผลลบต่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนมากกว่าเดิม

การลงทุนเพื่อการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Climate Mitigation Finance) ถูกใช้ผ่านงบประมาณในแต่ละกระทรวงมากน้อยเพียงใด

เมื่อนำข้อมูลการลงทุนเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Climate Mitigation Finance) ของภาครัฐมาจำแนกเป็นรายกระทรวง พบว่า กระทรวงคมนาคม มีงบประมาณมากที่สุด 111,747.26 ล้านบาท คิดเป็น 41.15% โดยโครงการส่วนใหญ่อยู่ในด้านการขนส่ง 111,724.44 ล้านบาท ส่วนที่เหลือเป็นโครงการด้านการจัดการน้ำและสุขาภิบาล 22.82 ล้านบาท 

รองลงมาคือ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 98,232.49 ล้านบาท คิดเป็น 36.17% โดยส่วนใหญ่เป็นโครงการด้านการจัดการน้ำและสุขาภิบาล 48,256.54 ล้านบาท ส่วนโครงการที่ได้รับการจัดสรรงบประมาณน้อยที่สุดจากทั้งหมด 8 โครงการ คือโครงการด้านพลังงาน 3 ล้านบาท 

กระทรวงมหาดไทย 24,372.04 ล้านบาท คิดเป็น 8.97% ส่วนใหญ่เป็นโครงการการจัดการน้ำและสุขาภิบาล 23,818.86 ล้านบาท ตามด้วยโครงการด้านขยะ 531.26 ล้านบาท และโครงการด้านพลังงาน 21.92 ล้านบาท

กระทรวงการคลัง 20,785.43 ล้านบาท คิดเป็น 7.65% ส่วนใหญ่เป็นโครงการการขนส่ง 20,754.51 ล้านบาท ตามด้วยโครงการด้านอาคารและโครงสร้างพื้นฐาน 18 ล้านบาท และโครงการด้านอาหาร เกษตรกรรมและป่าไม้ 12.92 ล้านบาท

ขณะที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงอุตสาหกรรม กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงกลาโหม กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ มีงบประมาณรวมกัน 16,434.45 ล้านบาท คิดเป็น 6.05%

จากข้อมูลจะเห็นว่างบประมาณที่ถือเป็นการลงทุนเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Climate Mitigation Finance) กระจุกตัวอยู่ใน 2 กระทรวง คือ กระทรวงคมนาคม และกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยมีงบประมาณที่ถือเป็นการลงทุนเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกรวมกัน คิดเป็น 77.32% ของงบประมาณทั้งหมด 

เมื่อเปรียบเทียบกับการลงทุนเพื่อปรับตัวต่อภาวะโลกรวน (Climate Adaptation Finance) จะพบว่า การลงทุนเพื่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวน ใช้งบประมาณส่วนนี้มากในกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยเพียงกระทรวงเดียวก็สูงถึง 63.80% ของงบทั้งหมด ในขณะที่การลงทุนเพื่อการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Climate Mitigation Finance) ใช้งบประมาณในกระทรวงคมนาคมสูงสุด ความแตกต่างนี้เกิดจากการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของประเทศไทยมุ่งไปที่ภาคการขนส่งมากกว่าภาคอื่นๆ แต่ในขณะเดียวกันกลับพบว่าภาคพลังงานของไทยเป็นภาคที่มีการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงมี่สุดถึง 67% ซึ่งการขนส่งนั้นเป็นส่วนหนึ่งของภาคพลังงาน 

การลงทุนเพื่อปรับตัวต่อภาวะโลกรวน (Climate Adaptation Finance) และการลงทุนเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Climate Mitigation Finance) ในแต่ละจังหวัดของไทย

เมื่อนำข้อมูลการลงทุนเพื่อปรับตัวต่อภาวะโลกรวนมารวมกันกับการลงทุนเพื่อการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และนำไปจำแนกเป็นรายพื้นที่ เพื่อดูว่าพื้นที่ใดมีการลงทุนเพื่อรับมือกับภาวะโลกรวนเท่าไรบ้าง จะพบว่าจังหวัด/หน่วยการปกครอง ที่ได้รับงบประมาณการลงทุนเพื่อรับมือกับภาวะโลกรวนสูงที่สุด 10 อันดับแรก คือ

1. กรุงเทพมหานคร 2,438.74 ล้านบาท คิดเป็น 12.39%
2. สมุทรปราการ 2,296.18 ล้านบาท คิดเป็น 11.66%
3. พัทยา 799.72 ล้านบาท คิดเป็น 4.06%
4. ร้อยเอ็ด 749.28 ล้านบาท คิดเป็น 3.81%
5. อุดรธานี 667.01 ล้านบาท คิดเป็น 3.39%
6. อ่างทอง 654.30 ล้านบาท คิดเป็น 3.32%
7. นนทบุรี 615.50 ล้านบาท คิดเป็น 3.13%
8. ระยอง 595.81 ล้านบาท คิดเป็น 3.03%
9. กาฬสินธุ์ 447.35 ล้านบาท คิดเป็น 2.27%
10. ขอนแก่น 434.92 ล้านบาท คิดเป็น 2.21%

จะเห็นได้ว่ากรุงเทพฯ และสมุทรปราการ เป็นสองจังหวัดที่มีการลงทุนเพื่อรับมือกับภาวะโลกรวนสูงที่สุด และเป็นสองจังหวัดที่มีการลงทุนสูงที่สุดทั้งการลงทุนเพื่อปรับตัวต่อภาวะโลกรวนและการลงทุนเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเช่นเดียวกัน นอกจากนี้กรุงเทพฯ และสมุทรปราการ ยังเป็นสองจังหวัดที่มีการลงทุนเพื่อรับมือกับภาวะโลกรวนสูงกว่า 2 พันล้านบาทและอยู่ในหลักพันล้านบาท 

ในขณะที่จังหวัดที่มีการลงทุนเพื่อรับมือกับภาวะโลกรวนน้อยที่สุด คือ เพชรบุรี เพียง 0.45 ล้านบาท และเป็นเพียงจังหวัดเดียวที่มีงบประมาณที่ถือเป็นการลงทุนเพื่อรับมือกับภาวะโลกรวนต่ำกว่าระดับล้านบาท และมีอีก 28 จังหวัด ที่มีงบประมาณที่ถือเป็นการลงทุนเพื่อรับมือกับภาวะโลกรวนต่ำกว่า 100 ล้านบาท

จากข้อมูลทั้งหมดจะเห็นได้ว่าจังหวัดที่เป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจและสังคมขนาดใหญ่ อย่างกรุงเทพฯ สมุทรปราการ เมืองพัทยา นนทบุรี ระยอง หรือขอนแก่น เป็นพื้นที่ที่มีการลงทุนเพื่อรับมือกับภาวะโลกรวนสูงเมื่อเปรียบเทียบกับจังหวัดอื่นๆ ซึ่งพื้นที่เหล่านี้อาจมีความเสี่ยงและความเปราะบางสูง โดยเฉพาะต่อผลกระทบทางเศรษฐกิจและสังคมที่อาจเกิดขึ้นจากภาวะโลกรวน จึงทำให้มีงบประมาณที่ถือเป็นการลงทุนเพื่อรับมือกับภาวะโลกรวนสูงเมื่อเปรียบเทียบกับพื้นที่อื่นๆ ของประเทศ 

The post สำรวจการลงทุนเพื่อการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Climate Mitigation Finance) ของประเทศไทย appeared first on Rocket Media Lab.

จากรายงาน Climate Risk Index (CRI) 2026 ประเทศไทยถูกจัดให้อยู่อันดับที่ 17 ของโลก ประเทศที่มีความเสี่ยงสูงต่อเหตุการณ์สภาพอากาศสุดขั้ว (Extreme Weather) จึงจำเป็นอย่างยิ่งและเร่งด่วนที่ไทยจะต้องลงทุนเพื่อรับมือต่อภาวะโลกรวนทั้งในด้านการลดก๊าซเรือนกระจก (climate mitigation) และการปรับตัวต่อภาวะโลกรวน (climate adaptation) 

ภายใต้ NDC 3.0 ประเทศไทยตั้งเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ในปี พ.ศ. 2593 ดังนั้น การลงทุนเพื่อการลดก๊าซเรือนกระจก โดยเฉพาะในภาคพลังงาน ซึ่งมีสัดส่วนการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงที่สุดในประเทศ จึงจำเป็นต่อการบรรลุเป้าหมายที่ประกาศไว้ต่อประชาคมโลก 

Rocket Media Lab และเครือข่ายการเงินเพื่อรับมือกับภาวะโลกรวน (CFNT) ชวนสำรวจการลงทุนเพื่อการลดก๊าซเรือนกระจกของบริษัทพลังงานในประเทศไทย โดยอ้างอิงจากฐานข้อมูล Thailand Climate Finance Tracker 2026 ซึ่งเก็บข้อมูลระหว่างปี พ.ศ. 2561-พฤษภาคม พ.ศ. 2569 จากรายงานความยั่งยืนและข้อมูลที่มีการเปิดเผยสาธารณะ ว่าบริษัทพลังงานในประเทศไทยลงทุนเพื่อการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานหมุนเวียนอย่างไรและในด้านใดบ้าง

บริษัทพลังงานไทยลงทุนเพื่อการเปลี่ยนผ่านพลังงานเท่าไรและอย่างไรบ้าง

ในภาพใหญ่ ข้อมูลจาก Thailand Climate Finance Tracker 2026 ซึ่งเก็บรวบรวมการลงทุนเพื่อการลดก๊าซเรือนกระจกระหว่าง พ.ศ. 2561-พฤษภาคม พ.ศ. 2569 พบว่า มีการลงทุนรวมประมาณ 2 ล้านล้านบาท โดยภาคเอกชนและสถาบันการเงินยังคงเป็นผู้ลงทุนหลัก หรือมากกว่า 3 ใน 5 ของเงินลงทุนเพื่อการลดก๊าซเรือนกระจกทั้งหมดในประเทศไทย 

เมื่อพิจารณาเฉพาะในส่วนของการลงทุนเพื่อการลดก๊าซเรือนกระจกของบริษัทพลังงานในประเทศไทย จำนวน 233 โครงการ จาก 97 บริษัท เป็นเงินสูงถึง 730,813.82 ล้านบาท และเมื่อนำมาจำแนกว่าแต่ละบริษัทใช้เงินลงทุนเพื่อบรรเทาผลกระทบจากโลกร้อนไปกับภาคเศรษฐกิจย่อยใดบ้าง จะพบว่า

มีบริษัทพลังงาน 30 แห่ง ที่ลงทุนเพื่อลดก๊าซเรือนกระจกเฉพาะในส่วนของการผลิตเชื้อเพลิง (Fuel Production) อย่างเดียว เช่น บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน), บริษัท บัวใหญ่ ไบโอ พาวเวอร์ จำกัด, บริษัท กัลฟ์ เอ็นเนอร์จี ดีเวลลอปเมนท์ จำกัด (มหาชน) และกลุ่มมิตรผล

มีบริษัทพลังงาน 73 แห่ง ที่ลงทุนเพื่อบรรเทาผลกระทบจากโลกรวนเฉพาะในส่วนของการผลิตไฟฟ้าและความร้อน (Power and Heat Generation) อย่างเดียว เช่น บริษัท บีจี เอ็นเนอร์ยี่ โซลูชั่น จำกัด, บริษัท บ้านปู จำกัด (มหาชน), บริษัท ผลิตไฟฟ้า จำกัด (มหาชน) และ บริษัท กันกุล พาวเวอร์ ดีเวลลอปเม้นท์ จำกัด 

และมีบริษัทพลังงานเพียง 1 แห่งที่มีการลงทุนในการส่งและจำหน่ายไฟฟ้าและความร้อน (Power and Heat Transmission and Distribution) หรือโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน อาทิ ระบบสมาร์ตกริด ได้แก่ บริษัท เอซีอี โซลาร์ จำกัด 

นอกจากนี้ยังพบว่าบริษัท ปตท. จํากัด (มหาชน) เป็นบริษัทที่มีการลงทุนเพื่อเปลี่ยนผ่านพลังงานสูงที่สุดในประเทศไทย 250,454.40 ล้านบาท ซึ่งคิดเป็น 34.27% จากการลงทุนทั้ง 97 บริษัท ขณะที่ภาคเศรษฐกิจย่อยที่บริษัทพลังงานลงทุนเพื่อการเปลี่ยนผ่านพลังงานมากที่สุดคือ การผลิตไฟฟ้าและความร้อน (Power and Heat Generation) 472,209.30 ล้านบาท หรือคิดเป็น 64.61% จากการลงทุนเพื่อบรรเทาผลกระทบจากโลกร้อนของบริษัทพลังงานในประเทศไทยทั้งหมด 

บริษัทพลังงานลงทุนเพื่อบรรเทาผลกระทบจากโลกร้อน ในภาคเศรษฐกิจย่อยใด เท่าไรบ้าง 

เมื่อนำข้อมูลการลงทุนเพื่อการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาดของของบริษัทพลังงานในประเทศไทย จำนวน 233 โครงการ จาก 97 บริษัท มาจำแนกว่าแต่ละบริษัทใช้เงินลงทุนเพื่อบรรเทาผลกระทบจากโลกร้อนไปในภาคเศรษฐกิจย่อยได้ด้วยเทคโนโลยีใดบ้าง จะพบว่า 

นำไปลงทุนในภาคเศรษฐกิจย่อย ด้านการผลิตไฟฟ้าและความร้อน (Power and Heat Generation) มากที่สุด 472,209.30 ล้านบาท หรือคิดเป็น 64.61% โดยบริษัทลงที่ลงทุนในภาคเศรษฐกิจย่อยประเภทนี้มากที่สุด คือ บริษัท บีจี เอ็นเนอร์ยี่ โซลูชั่น จำกัด 

จากนั้นเมื่อพิจารณาว่าใน ภาคเศรษฐกิจย่อยด้านการผลิตไฟฟ้าและความร้อน (Power and Heat Generation) มีการลงทุนในเทคโนโลยีใดบ้าง จะพบว่า 

– อันดับ 1 คือ การลงทุนในโซลาร์เซลล์ (PV) สูงสุดที่ 214,582.67 ล้านบาท โดยบริษัทที่ลงทุนมากที่สุด คือบริษัทบีจี เอ็นเนอร์ยี่ โซลูชั่น จำกัด 

– อันดับ 2 คือ การลงทุนเทคโนโลยีพลังงานสะอาดมากกว่า 1 ชนิด คิดเป็น 89,494.63 ล้านบาท โดยบริษัทที่ลงทุนมากที่สุดคือ บริษัท ผลิตไฟฟ้า จำกัด (มหาชน) 

– อันดับ 3 คือ การลงทุนในเทคโนโลยีพลังงานลมบนบก 58,653.12 ล้านบาท โดยบริษัทที่ลงทุนมากที่สุด คือ บริษัท พลังงานบริสุทธิ์ จำกัด (มหาชน) 

ในส่วนของภาคเศรษฐกินย่อยด้านการผลิตเชื้อเพลิง (Fuel Production) 258,525.99 ล้านบาท หรือคิดเป็น 35.38% โดยบริษัทที่ลงทุนในด้านการผลิตเชื้อเพลิงมากที่สุด คือ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) 232,050 ล้านบาท

จากนั้นเมื่อพิจารณาว่าในภาคเศรษฐกินย่อยด้านการผลิตเชื้อเพลิง มีการลงทุนในเชื้อเพลิงสะอาดใดบ้าง จะพบว่า

– อันดับ 1 คือ การลงทุนในไฮโดรเจนจากพลังงานหมุนเวียนมากที่สุด 232,050 ล้านบาท โดยมีบริษัทที่ลงทุนในเชื้อเพลิงดังกล่าวเพียงรายเดียวคือ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)

– อันดับ 2 คือ การลงทุนในก๊าซชีวภาพ 25,611.98 ล้านบาท โดยบริษัทที่ลงทุนมากที่สุด คือ กลุ่มมิตรผล 

– อันดับ 3 คือ การลงทุนในเชื้อเพลิงชีวภาพ 864 ล้านบาท โดยบริษัทที่ลงทุนมากที่สุด คือ บริษัท บีบีจีไอ จำกัด (มหาชน) 

จากข้อมูลทั้งหมดจะเห็นได้ว่า เงินลงทุนกว่า 99% ถูกจัดสรรไปที่การผลิตพลังงานและเชื้อเพลิงหมุนเวียนขณะที่เงินลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญ เช่น สมาร์ทกริด (smart grid) กลับมีจำนวนน้อยมาก ซึ่งข้อมูลจาก Thailand Climate Finance Tracker 2026 พบว่า ยังคงมีช่องว่างขนาดใหญ่ในโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน โดยมีการลงทุนเพื่อพัฒนาระบบสายส่งเพียง 78.53 ล้านบาท หรือคิดเป็น 0.01% ของเงินลงทุนทั้งหมดในภาคพลังงาน โดยมีบริษัทที่ลงทุนเพียงบริษัทเดียวคือ บริษัท เอซีอี โซลาร์ จำกัด 

20 อันดับแรกของบริษัทพลังงานไทยที่ลงทุนเพื่อการเปลี่ยนผ่านพลังงานสูงที่สุด 

เมื่อนำข้อมูลการลงทุนเพื่อการเปลี่ยนผ่านพลังงานของบริษัทพลังงานในประเทศไทย จำนวน 233 โครงการ จาก 97 บริษัท มาจัดอันดับบริษัทที่มีการลงทุนเพื่อการเปลี่ยนผ่านพลังงานสูงที่สุดที่สุด จะพบว่า

อันดับหนึ่ง บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) มีการลงทุนเพื่อการเปลี่ยนผ่านพลังงานสูงที่สุด คิดเป็น 250,454.40 บาท หรือ 34.27% ของการลงทุนเพื่อการเปลี่ยนผ่านพลังงานทั้งหมดของบริษัทพลังงานไทย สัดส่วนการลงทุนสูงที่สุดอยู่ในด้านเชื้อเพลิงที่ 232,050 ล้านบาท ซึ่งเป็นการลงทุนในเทคโนโลยีเชื้อเพลิงไฮโดรเจนจากพลังงานหมุนเวียนทั้งหมด

ขณะที่ภาคการผลิตไฟฟ้าและความร้อน (Power and Heat Generation) มีเพียง 18,404.40 ล้านบาท โดยโครงการที่ใช้งบประมาณมากที่สุด คือโครงการที่เกี่ยวข้องกับการดักจับและกักเก็บคาร์บอน (Carbon Capture Use and Storage (CCUS) 

อันดับสอง บริษัท บีจี เอ็นเนอร์ยี่ โซลูชั่น จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทในเครือของ Bangkok Glass (BG) ดำเนินธุรกิจด้านพลังงานทดแทน เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ และพลังงานความร้อนเหลือทิ้ง เพื่อสนับสนุนการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ มีการลงทุนเพื่อเปลี่ยนผ่านพลังงานรวม 66,794.31 บาท คิดเป็น 9.14% ของการลงทุนเพื่อการเปลี่ยนผ่านพลังงานทั้งหมดของบริษัทพลังงานไทย และพบว่าเป็นการลงทุนใน Sub Sector การผลิตไฟฟ้าและความร้อน (Power and Heat Generation)ทั้งหมด โครงการที่ใช้งบประมาณมากที่สุดคือ ไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ (Solar – Photovoltaic (PV) 

อันดับสาม บริษัทพลังงานบริสุทธิ์ หรือ EA เป็นผู้นำธุรกิจพลังงานพลังงานทดแทน ผลิตแบตเตอรี่ และยานยนต์ไฟฟ้าครบวงจร โดยมีการลงทุนเพื่อการเปลี่ยนผ่านพลังงานรวม 62,027.96 บาท คิดเป็น 8.49% ของการลงทุนเพื่อการเปลี่ยนผ่านพลังงานทั้งหมดของบริษัทพลังงานไทย และพบว่าเป็นการลงทุนในการผลิตไฟฟ้าและความร้อน (Power and Heat Generation) ทั้งหมด โดยมีโครงการที่ใช้งบประมาณมากที่สุด คือโครงการพลังงานลมบนบก 

นอกจากนี้ยังพบว่า ปตท. เป็นเพียงบริษัทเดียวที่ลงทุนเพื่อบรรเทาผลกระทบจากโลกร้อนสูงในระดับแสนล้าน หรือคิดเป็น 34.27% จากทั้ง 97 บริษัท และเมื่อพิจารณาเปรียบเทียบกับบริษัทพลังงานที่มีมูลค่าตลาด (market capitalization) สูงสุดในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลท.) ณ วันที่ 28 เมษายน 2568 จำนวน 10 อันดับแรกก็จะพบว่าบริษัทที่มีมูลค่าตลาด (market capitalization) สูงสุดอยู่ใน 10 อันดับแรกส่วนใหญ่ก็จะอยู่ใน 20 อันดับแรกของบริษัทที่ใช้เงินลงทุนเพื่อบรรเทาผลกระทบจากโลกร้อนเช่นเดียวกัน ยกเว้บริษัท สตาร์ ปิโตรเลียม รีไฟน์นิ่ง จำกัด (มหาชน) (SPRC) บริษัท ซีเค พาวเวอร์ จำกัด (มหาชน) (CKP) โดยในกรณีของบริษัท ซีเค พาวเวอร์ จำกัด (มหาชน) พบเป็นบริษัท CH. Karnchang Public Company Limited ในอันดับที่ 96 

และยังมีกรณีของบริษัทร่วมทุนที่ติดอยู่ใน 20 อันดับแรก เช่น บริษัท ไซยะบุรี พาวเวอร์ จำกัด (Xayaburi Power Company Limited – XPCL) ในอันดับที่ 10 ซึ่งเป็นผู้พัฒนาและดำเนินงาน โรงไฟฟ้าพลังน้ำไซยะบุรีบนแม่น้ำโขงในแขวงไซยะบุรี สปป. ลาว โดยมี ซีเค พาวเวอร์ จำกัด (มหาชน) (CKPower) เป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ หรือในอันดับที่ 23 ก็เป็นยอดรวมการนำเข้าโซลาร์เซลล์จากต่างประเทศ ซึ่งมีมูลค่าสูงถึง 3,257.15 ล้านบาท 

The post สำรวจการลงทุนเพื่อการเปลี่ยนผ่านพลังงานของบริษัทพลังงานไทย appeared first on Rocket Media Lab.

คุณสมบัติและการสมัคร

Q: ผู้สมัครไม่ได้เป็นนักข่าว สามารถสมัคร Fellowship ได้ไหม?

A: ได้ ผู้สมัครไม่จำเป็นต้องเป็นนักข่าวอาชีพในปัจจุบัน แต่ต้องมีประสบการณ์การทำงานข่าว หรือทำงานข้อมูลเชิงลึก การทำงานในพื้นที่ หรือการผลิตคอนเทนต์ในรูปแบบต่างๆ มาแล้วอย่างน้อยสองปี 

Q: ทำข้อมูลเชิงลึกได้ แต่เขียนข่าวไม่เป็น จะขอทุนได้ไหม?

A: ได้ หากผู้สมัครมีความเข้าใจในประเด็นที่ต้องการทำและมีศักยภาพในการพัฒนาเป็นงานข่าวสืบสวนสอบสวน อย่างไรก็ตาม การเขียนถือเป็นทักษะพื้นฐานของการทำงานข่าว และผู้รับทุนต้องมีความเข้าใจเกี่ยวกับคุณสมบัติและองค์ประกอบของข่าว รวมถึงจรรยาวิชาชีพสื่อมวลชน

กรณีที่ผู้สมัครมีความมั่นใจในประเด็นหรือทักษะการทำข้อมูล แต่ยังไม่มั่นใจด้านการเขียน ทางโครงการสามารถร่วมพัฒนาทักษะดังกล่าวในระหว่างโครงการได้

Q: ทุน Rocket Media Lab Fellowship เป็นทุนสำหรับบุคคลหรือทีม?

A: สามารถสมัครได้ทั้งแบบบุคคลและแบบทีม โดยมูลค่าทุนเท่ากันทั้งสองกรณี หากสมัครเป็นทีม จะต้องระบุผู้รับผิดชอบหลักของทีมหนึ่งคน และสมาชิกทั้งทีมต้องเข้าร่วมการสัมภาษณ์ทุนพร้อมกัน ทั้งนี้ โครงการไม่รับสมัครในนามองค์กรหรือหน่วยงาน

Q: ผู้สมัครทุน Fellowship จำเป็นต้องผ่านการอบรมนักข่าวสืบสวนสอบสวนที่โครงการจัดขึ้นในวันที่ 21–23 สิงหาคม 2569 หรือไม่?

A: ไม่จำเป็น การสมัครเข้ารับการอบรมและการสมัครรับทุน Fellowship เป็นกระบวนการที่แยกจากกัน ผู้สมัครทุน Fellowship สามารถสมัครได้โดยไม่ต้องเข้าร่วมการอบรมดังกล่าว

หัวข้อที่สามารถทำได้

Q: สนใจทำงานหัวข้ออื่นนอกจากสี่หัวข้อที่โครงการกำหนด สามารถสมัครได้ไหม?

A: สำหรับโครงการ Fellowship รอบปี 2026–2027 เปิดรับข้อเสนองานในสี่ประเด็น ได้แก่

1. การเปลี่ยนผ่านพลังงานที่เป็นธรรม
2. ทุนผูกขาดและทุนยึดรัฐ
3. ทุนเทาและสแกมเมอร์ยุคใหม่
4. การแย่งชิงทรัพยากรในลุ่มน้ำโขง

ในรอบนี้ โครงการยังไม่เปิดรับข้อเสนอในประเด็นอื่นนอกเหนือจากสี่ประเด็นดังกล่าว

รูปแบบและจำนวนผลงาน

Q: ผู้ได้รับทุนต้องเผยแพร่ผลงานบ่อยเพียงใด?

A: ผู้รับทุนจะเลือกทำงานหนึ่งประเด็นจากสี่ประเด็นที่โครงการกำหนด และมีเป้าหมายในการผลิตและเผยแพร่ผลงานอย่างน้อยแปดชิ้นตลอดระยะเวลาของโครงการ

อย่างไรก็ตาม งานสืบสวนสอบสวนต้องใช้เวลาในการลงพื้นที่ รวบรวมข้อมูล และตรวจสอบข้อเท็จจริง โครงการจึงจะร่วมกับผู้รับทุนวางแผนและกำหนดกรอบเวลา รวมถึงเป้าหมายการเผยแพร่ที่เหมาะสมกับลักษณะของแต่ละประเด็น

Q: ผลงานทั้งแปดชิ้นต้องผลิตสื่อในรูปแบบใด?

A: ผลงานทั้งแปดชิ้นต้องมีลักษณะเป็นงาน “ข่าว” “สกู๊ป” หรือ “รายงานพิเศษ” โดยไม่จำกัดรูปแบบการนำเสนอ แต่ต้องมุ่งนำเสนอข้อค้นพบใหม่จากการทำงานข่าวสืบสวนสอบสวน

Q: หากหัวข้อสืบสวนสอบสวนต้องลงพื้นที่ ทาง Rocket Media Lab สนับสนุนค่าใช้จ่ายหรือไม่?

A: หากการทำงานมีความจำเป็นต้องลงพื้นที่ต่างจังหวัด สามารถขอรับการสนับสนุนค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องตามจริงได้ ทั้งนี้ เนื่องจากโครงการมีงบประมาณจำกัด การสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการลงพื้นที่จะต้องหารือและได้รับความเห็นชอบจากทีมที่ปรึกษาของโครงการก่อนดำเนินการ

การเผยแพร่และลิขสิทธิ์

Q: ผลงานที่ผลิตจะเผยแพร่ที่ใด?

A: ผลงานจะเผยแพร่ผ่านเว็บไซต์และช่องทางโซเชียลมีเดียของ Rocket Media Lab รวมถึงช่องทางของต้นสังกัดของผู้รับทุน หากต้นสังกัดประสงค์จะเผยแพร่ด้วย หรือช่องทางอื่นที่ได้รับการตกลงและอนุญาตจาก Rocket Media Lab

Q: ลิขสิทธิ์ของผลงานทั้งแปดชิ้นเป็นของใคร?

A: ข้อเท็จจริงหรือข่าวสารในตัวมันเองไม่อยู่ภายใต้การคุ้มครองลิขสิทธิ์ แต่การเรียบเรียงและรูปแบบการนำเสนออาจได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายลิขสิทธิ์

สำหรับผลงานที่ผลิตภายใต้ทุนนี้ รูปแบบการนำเสนอที่ผ่านการบรรณาธิกรณ์ รวมถึงภาพถ่ายและภาพกราฟิก ให้ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ Rocket Media Lab เป็นระยะเวลา 2 ปีนับจากวันที่เผยแพร่ หลังจากนั้นลิขสิทธิ์ในส่วนดังกล่าวจะเป็นของผู้รับทุน

การทำงานกับต้นสังกัดและการรับทุน

Q: หากได้รับทุน จะต้องขออนุญาตหน่วยงานต้นสังกัดอย่างไร?

A: เมื่อได้รับการคัดเลือกเข้าร่วมโครงการ ทีมงานจะจัดทำสัญญาและเอกสารที่ระบุเงื่อนไขการเข้าร่วม เพื่อให้ผู้ได้รับทุนสามารถนำไปประกอบการขออนุญาตจากต้นสังกัดได้

กรณีสมัครเป็นทีม สมาชิกทุกคนที่มีต้นสังกัดจะต้องมีหลักฐานการอนุญาตจากต้นสังกัดตามเงื่อนไขของโครงการ

Q: หากทำงานไม่ครบแปดชิ้น จะเกิดอะไรขึ้น?

A: ทุนจะมีการแบ่งจ่ายเป็นงวดตามความคืบหน้าและแผนการทำงานที่ตกลงร่วมกันระหว่างโครงการกับผู้รับทุน การได้รับเงินทุนในแต่ละงวดจะเป็นไปตามเงื่อนไขและความคืบหน้าที่กำหนดไว้ในสัญญา

หากไม่สามารถดำเนินงานตามแผนหรือไม่สามารถผลิตผลงานได้ครบตามที่ตกลงกัน ผู้รับทุนจะต้องหารือกับโครงการเพื่อพิจารณาแนวทางดำเนินการที่เหมาะสมตามเงื่อนไขของทุน

ข้อควรระวังเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อน

Q: ประเด็นเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อน (Conflict of Interest) คืออะไร ขนาดไหน และสำคัญอย่างไร?

A: ผลประโยชน์ทับซ้อน คือสถานการณ์ที่ผู้รับทุนมีความสัมพันธ์หรือผลประโยชน์ส่วนตัว ทางการเงิน ทางวิชาชีพ หรือในลักษณะอื่นที่อาจมีผลต่อความเป็นอิสระในการทำข่าว หรือทำให้สาธารณชนมีเหตุอันควรตั้งคำถามต่อความเป็นอิสระของงานข่าวนั้น

ตัวอย่างเช่น ผู้รับทุนมีส่วนได้ส่วนเสียโดยตรงกับบุคคล องค์กร กิจกรรม หรือโครงการที่กำลังตรวจสอบ มีความสัมพันธ์ส่วนตัวหรือทางธุรกิจกับผู้ที่เกี่ยวข้องกับประเด็น หรือได้รับผลประโยชน์จากผลลัพธ์ของการนำเสนอข่าว

ทั้งนี้เพราะงานข่าวสืบสวนสอบสวนต้องดำเนินไปอย่างเป็นอิสระ โดยนักข่าวต้องไม่ปล่อยให้ผลประโยชน์หรือความสัมพันธ์ส่วนตัวเข้ามามีอิทธิพลต่อการเลือกประเด็น การรวบรวมและตรวจสอบข้อมูล หรือการนำเสนอข่าว ทั้งนี้ ผลประโยชน์ทับซ้อนไม่จำเป็นต้องหมายความว่าผู้รับทุนมีอคติจริง เพียงแต่หากความสัมพันธ์หรือผลประโยชน์ดังกล่าวอาจทำให้เกิดข้อกังขาต่อความเป็นอิสระของงานข่าว ก็ควรเปิดเผยและหารือกับโครงการเพื่อหาวิธีจัดการที่เหมาะสม

หากผู้สมัครหรือผู้รับทุนไม่แน่ใจว่าสถานการณ์ใดเข้าข่ายผลประโยชน์ทับซ้อน สามารถเปิดเผยข้อมูลและหารือกับทีมโครงการได้ตั้งแต่ก่อนเริ่มทำงาน เพื่อร่วมกันพิจารณาแนวทางที่เหมาะสม

The post คำถามพบบ่อย (FAQ) – Rocket Media Lab Fellowship 2026–2027 appeared first on Rocket Media Lab.

เมื่อวันที่ 21–23 สิงหาคม 2569 Rocket Media Lab ร่วมกับคณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จัดการอบรมนักข่าวสืบสวนสอบสวน เพื่อพัฒนาทักษะการทำงานข่าวเชิงลึก พร้อมเปิดพื้นที่ให้ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้จากผู้เชี่ยวชาญ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ และพัฒนาแนวคิดข่าวที่สามารถต่อยอดสู่การทำงานจริง

การอบรมครั้งนี้มีผู้เข้าร่วมจำนวน 18 คน โดยตลอด 3 วัน ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้และลงลึกใน 4 ประเด็นสาธารณะที่มีความซับซ้อนและส่งผลกระทบต่อประชาชนในวงกว้าง ได้แก่ การเปลี่ยนผ่านพลังงานที่เป็นธรรม ทุนผูกขาดและทุนยึดรัฐ ทุนเทาและสแกมเมอร์ยุคใหม่ และการแย่งชิงทรัพยากรในลุ่มน้ำโขง

นอกจากการทำความเข้าใจประเด็นแล้ว การอบรมยังมุ่งพัฒนาทักษะที่จำเป็นสำหรับงานข่าวสืบสวนสอบสวน ทั้งการสืบค้นและวิเคราะห์ข้อมูล ความรู้ทางการเงินสำหรับนักข่าว การใช้ AI ในกระบวนการทำข่าว การตรวจสอบข้อเท็จจริง และการจัดการข้อมูล เพื่อให้ผู้เข้าร่วมสามารถนำความรู้และเครื่องมือเหล่านี้ไปต่อยอดในการทำงานข่าวได้จริง

“งานข่าวสืบสวนสอบสวนต้องใช้ทั้งเวลา ทักษะ และทรัพยากร โดยเฉพาะเมื่อเราต้องทำความเข้าใจกับประเด็นที่มีความซับซ้อนและเกี่ยวข้องกับผู้มีอำนาจหลายฝ่าย โครงการนี้จึงไม่ได้มุ่งเพียงให้ผู้เข้าร่วมได้ความรู้จากการอบรม แต่ต้องการสร้างพื้นที่ให้พวกเขาได้พัฒนาโจทย์ข่าว และมีโอกาสนำโจทย์เหล่านั้นไปทำงานจริง” ผศ.ดร.เอกพล เธียรถาวร หัวหน้ากลุ่มวิชาวารสารศาสตร์ คณะวารสารศาสตร์ฯ กล่าว

การอบรมครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการพัฒนาสู่ Rocket Media Lab Fellowship โดยผู้เข้าร่วมสามารถนำความรู้และแนวคิดที่ได้จากการอบรมไปพัฒนาเป็นข้อเสนอการทำข่าวสืบสวนสอบสวน โดยเลือกใช้เนื้อหา 1 ใน 4 ประเด็นที่โครงการกำหนดข้างต้น เพื่อสมัครรับทุนสำหรับการทำข่าวในขั้นตอนต่อไป

Rocket Media Lab จะเปิดรับสมัคร Rocket Media Lab Fellowship จำนวน 6 ทุน ทุนละ 120,000 บาท ในเดือนกันยายน 2569 เพื่อสนับสนุนการผลิตงานข่าวสืบสวนสอบสวนอย่างต่อเนื่องตลอดระยะเวลา 6 เดือน โดยผู้ได้รับทุน ซึ่งจะผ่านการอบรมมาก่อนหรือไม่ก็ได้ จะได้ทำงานในรูปแบบกองบรรณาธิการเฉพาะกิจ พร้อมได้รับคำปรึกษาและการสนับสนุนด้านการทำงาน 

การดำเนินงานในครั้งนี้รับผิดชอบโดย Rocket Media Lab และคณะวารสารศาสตร์ฯ โดยมีที่ปรึกษาในโครงการได้แก่ รุจน์ โกมลบุตร อาจารย์ประจำคณะวารสารศาสตร์ฯ สุภลักษณ์ กาญจนขุนดี อดีตนักข่าวและนักวิชาการผู้เชี่ยวชาญด้านอาเซียน และสฤณี อาชวานันทกุล นักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญด้านการเงิน

การทำข่าวสืบสวนสอบสวนจำเป็นต้องอาศัยทั้งเวลา ความรู้ ทักษะ และการทำงานอย่างต่อเนื่อง โครงการ Rocket Media Lab Fellowship จึงมุ่งสร้างกระบวนการสนับสนุนตั้งแต่การเรียนรู้และพัฒนาโจทย์ข่าว ไปจนถึงการสืบค้นข้อมูล ผลิต และเผยแพร่ผลงานข่าวที่มีคุณภาพและเป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ

ติดตามรายละเอียดการเปิดรับสมัคร Rocket Media Lab Fellowship 2026–2027 ได้ทางเว็บไซต์และช่องทางโซเชียลมีเดียของ Rocket Media Lab โดยจะประกาศรายละเอียดเพิ่มเติมในวันที่ 1 กันยายน 2569

The post Rocket Media Lab อบรมนักข่าวสืบสวนสอบสวน ต่อยอดสู่ทุนทำข่าว 6 ทุน appeared first on Rocket Media Lab.

รายงาน Climate Risk Index (CRI) 2026 ชี้ว่า ประเทศไทยถูกจัดให้เป็นประเทศที่มีความเสี่ยงสูงต่อเหตุการณ์สภาพอากาศสุดขั้ว (extreme weather) จากภาวะโลกรวนเป็นอันดับที่ 17 ของโลก ขณะที่ข้อมูลจาก Readiness Ranking ชี้ว่า ไทยมีความพร้อมในการรับมือกับภาวะโลกรวนอยู่ในอันดับที่ 123 ของโลก สะท้อนให้เห็นว่า ประเทศไทยมีความจำเป็นเร่งด่วนอย่างยิ่งที่จะต้องเตรียมตัวให้พร้อมมากขึ้นเพื่อรับมือกับผลกระทบจากภาวะโลกรวน ซึ่งย่อมรวมถึงการจัดทำแผนระยะยาว การจัดสรรงบประมาณ รวมถึงการผสานความร่วมมือจากทั้งภาครัฐ เอกชน และองค์กรระหว่างประเทศ 

คำถามคือ ในตอนนี้ประเทศไทยมีความพร้อมเพียงใดแล้ว ต่อความผันผวนของสภาพภูมิอากาศที่กำลังทวีความรุนแรงขึ้นทั่วโลก

Rocket Media Lab และเครือข่ายการเงินเพื่อรับมือกับภาวะโลกรวน (CFNT) ชวนสำรวจการลงทุนเพื่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวน (climate adaptation finance) ในแต่ละจังหวัดของประเทศไทย โดยอ้างอิงฐานข้อมูล Thailand Climate Finance Tracker 2026 ซึ่งติดตามการลงทุนด้านการลดก๊าซเรือนกระจก (mitigation) และการปรับตัวต่อภาวะโลกรวน (adaptation) ครอบคลุมเงินลงทุนจากทั้งภาครัฐและภาคเอกชน ตลอดจนแหล่งเงินทุนทั้งในประเทศและต่างประเทศ เช่น สถาบันการเงินและองค์กรระหว่างประเทศ

ข้อมูลภูมิทัศน์การเงินเพื่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนประจำปี พ.ศ. 2569 จัดเก็บโดย CFNT ร่วมกับสถาบันวิจัยเศรษฐกิจ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ (PIER) ครอบคลุมช่วงเวลาตั้งแต่ พ.ศ. 2561 ถึงพฤษภาคม พ.ศ. 2569 เพื่อร่วมกันหาคำตอบว่า ประเทศไทยลงทุนเพื่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนมากน้อยเพียงใด เงินลงทุนดังกล่าวกระจายไปสู่ภาคส่วนใดบ้าง และประเทศไทยมีความพร้อมเพียงใดในการรับมือกับภาวะโลกรวน

พื้นที่ต่างๆ ในประเทศไทยมีการลงทุนเพื่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวน
(climate adaptation finance) มากน้อยเพียงใด

ในภาพรวม ข้อมูลจาก Thailand Climate Finance Tracker 2026 ชี้ว่า ระหว่าง พ.ศ. 2561 ถึงพฤษภาคม พ.ศ. 2569 ประเทศไทยมีการลงทุนเพื่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวน (climate adaptation finance) หรือการลงทุนทุกรูปแบบที่มีวัตถุประสงค์เพื่อเตรียมพร้อม รับมือ หรือปรับตัวต่อภาวะโลกรวนรวม 279.5 พันล้านบาท โดยภาครัฐยังคงเป็นผู้ลงทุนหลักมากกว่า 4 ใน 5 ของเงินลงทุนเพื่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนทั้งหมดในประเทศไทย

หากพิจารณาในระดับท้องถิ่น จากงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2025–2026 พบโครงการที่ถือเป็นการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนทั้งหมด 1,605 โครงการ ในจำนวนนี้เป็นโครงการภายใต้งบประมาณขององค์การบริหารส่วนจังหวัดและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจำนวน 531 โครงการ 

โดยเมื่อนำมาจำแนกตามพื้นที่พบว่า พื้นที่ที่มีงบประมาณสำหรับการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนสูงที่สุด 5 อันดับแรก ได้แก่

1. กรุงเทพมหานคร 1,232.99 ล้านบาท มาจากงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2026 ของกรุงเทพมหานคร โดยทั้งหมดเป็นโครงการที่เกี่ยวข้องกับการระบายน้ำ เช่น โครงการก่อสร้างเขื่อน อุโมงค์ระบายน้ำ และระบบป้องกันน้ำท่วม
2. จังหวัดสมุทรปราการ 992.33 ล้านบาท
3. เมืองพัทยา ซึ่งเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ 304.53 ล้านบาท
4. จังหวัดระยอง 198.40 ล้านบาท
5. จังหวัดเพชรบูรณ์ 113.30 ล้านบาท

ส่วนจังหวัดที่มีงบประมาณสำหรับการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนน้อยที่สุด ได้แก่ อุตรดิตถ์ ยโสธร ชัยนาท ตราด และกาญจนบุรี ตามลำดับ

แม้กรุงเทพฯ จะเป็นพื้นที่ที่มีงบประมาณสำหรับการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนสูงที่สุด แต่เมื่อพิจารณาจากจำนวนโครงการกลับพบว่า มีเพียง 11 โครงการเท่านั้น

ขณะที่นครพนมเป็นจังหวัดที่มีโครงการซึ่งถือเป็นการลงทุนเพื่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนมากที่สุดถึง 83 โครงการ เกือบทั้งหมดเป็นโครงการธนาคารน้ำใต้ดินแบบเปิด ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มปริมาณน้ำต้นทุนและกักเก็บน้ำไว้ใช้ในช่วงฤดูแล้ง อันเป็นส่วนหนึ่งของการแก้ไขปัญหาภัยแล้งและน้ำท่วมอย่างยั่งยืน โดยโครงการเหล่านี้กระจายอยู่ในหลายพื้นที่ของจังหวัดนครพนม

ข้อมูลยังชี้ว่า มีเพียง 2 พื้นที่ ได้แก่ กรุงเทพฯ และสมุทรปราการ ที่มีงบประมาณสำหรับการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนมากกว่า 500 ล้านบาท ขณะที่ 12 จังหวัดมีงบประมาณต่ำกว่า 1 ล้านบาท และอีก 5 จังหวัดไม่ปรากฏข้อมูล ได้แก่ ตรัง นราธิวาส เพชรบุรี ศรีสะเกษ และอุดรธานี

หน่วยงานราชการไทยนำงบประมาณเพื่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวน
(climate adaptation finance) ไปใช้ในเรื่องใดบ้าง 

เมื่อนำข้อมูลการลงทุนเพื่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนของภาครัฐมาจำแนกตามระบบการจำแนกภาคเศรษฐกิจ สามารถแบ่งออกเป็น 8 ภาค ได้แก่

1. การจัดการน้ำและสุขาภิบาล
2. ระบบนิเวศ
3. เมืองและการตั้งถิ่นฐาน
4. สาธารณสุข
5. ระบบสังคม
6. โครงสร้างพื้นฐาน
7. อาหาร เกษตรกรรม และป่าไม้
8. อุตสาหกรรมและพาณิชยกรรม

ภาครัฐใช้งบประมาณในโครงการที่เกี่ยวข้องกับการจัดการน้ำมากที่สุด คิดเป็นมูลค่า 167,869.73 ล้านบาท หรือ 71.21% ของงบประมาณภาครัฐที่ถือเป็นการลงทุนเพื่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนทั้งหมด 235,740.68 ล้านบาท

เมื่อพิจารณาในระดับจังหวัด พบการลงทุนในโครงการที่เกี่ยวข้องกับการจัดการน้ำมากที่สุดในกรุงเทพฯ และพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เช่น มุกดาหาร นครพนม และนครราชสีมา โดยส่วนใหญ่เป็นโครงการของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

รองลงมาคือโครงการที่เกี่ยวข้องกับอาหาร เกษตรกรรม และป่าไม้ ซึ่งครอบคลุมการลงทุนในระบบการผลิตและจัดหาอาหารและผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง ตั้งแต่การผลิตขั้นต้นไปจนถึงการกระจายสินค้า โดยมีมูลค่าการลงทุนเพื่อรับมือและปรับตัวต่อภาวะโลกรวน 27,873.06 ล้านบาท หรือ 11.82%

ในระดับจังหวัด พบการลงทุนในโครงการกลุ่มนี้มากที่สุดในกรุงเทพฯ เช่น โครงการบำรุงรักษา ปรับปรุง และเพิ่มพื้นที่สีเขียว รองลงมาคือสุราษฎร์ธานี โดยส่วนใหญ่เป็นโครงการของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

ถัดมาคือโครงการที่เกี่ยวข้องกับเมืองและการตั้งถิ่นฐาน หมายถึงการลงทุนเพื่อทำให้ชุมชนและการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ทั้งในเขตเมืองและชนบทสามารถรับมือกับภาวะโลกรวนได้ มีมูลค่า 21,388.70 ล้านบาท หรือ 9.07%

ในระดับพื้นที่ พบการลงทุนในโครงการกลุ่มนี้มากที่สุดในกรุงเทพฯ และเมืองพัทยา โดยส่วนใหญ่เป็นโครงการของกระทรวงมหาดไทย

โครงการที่เกี่ยวข้องกับระบบนิเวศ หมายถึงการลงทุนที่เกี่ยวข้องกับระบบนิเวศบนบก น้ำจืด ชายฝั่ง และทะเล รวมถึงความหลากหลายทางชีวภาพ ทุนทางธรรมชาติ และบริการจากระบบนิเวศ เพื่อรับมือและปรับตัวต่อภาวะโลกรวน มีมูลค่า 10,205.19 ล้านบาท หรือ 4.33%

ในระดับจังหวัด พบการลงทุนในโครงการกลุ่มนี้มากที่สุดในสมุทรปราการและระยอง ซึ่งเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ติดทะเล โดยส่วนใหญ่เป็นโครงการของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

โครงการที่เกี่ยวข้องกับระบบสังคม หมายถึงการลงทุนในระบบและบริการที่เกี่ยวข้องกับความเป็นอยู่ ความปลอดภัย และความมั่นคงทางสังคม เพื่อเสริมความสามารถในการรับมือกับภาวะโลกรวน มีมูลค่า 7,149.26 ล้านบาท หรือ 3.03%

ในระดับจังหวัด พบการลงทุนในโครงการกลุ่มนี้มากที่สุดในเชียงใหม่และสมุทรปราการ โดยส่วนใหญ่เป็นโครงการของกระทรวงคมนาคม

โครงการที่เกี่ยวข้องกับโครงสร้างพื้นฐาน หมายถึงการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานที่ให้บริการที่จำเป็นต่อประชาชนและกิจกรรมทางเศรษฐกิจ เช่น ไฟฟ้า การขนส่ง และระบบสารสนเทศ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อรับมือและปรับตัวต่อภาวะโลกรวน มีมูลค่า 704.20 ล้านบาท หรือ 0.30%

ในระดับพื้นที่ พบการลงทุนในโครงการกลุ่มนี้มากที่สุดในกรุงเทพฯ โดยส่วนใหญ่เป็นโครงการของกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม

โครงการที่เกี่ยวข้องกับสาธารณสุข หมายถึงการลงทุนในระบบและบริการเพื่อคุ้มครองและส่งเสริมสุขภาพของประชาชน มีมูลค่า 524.10 ล้านบาท หรือ 0.22%

ในระดับจังหวัด พบการลงทุนในโครงการกลุ่มนี้มากที่สุดในเพชรบูรณ์และอุบลราชธานี โดยทั้งหมดเป็นโครงการของกระทรวงสาธารณสุข

โครงการที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมและพาณิชยกรรม หมายถึงการลงทุนที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมทางอุตสาหกรรม การผลิต และภาคบริการ เช่น การก่อสร้าง การผลิต เทคโนโลยีสารสนเทศ การท่องเที่ยว และบริการทางการเงิน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อรับมือกับภาวะโลกรวน มีมูลค่า 26.45 ล้านบาท หรือ 0.01%

ในระดับจังหวัด พบการลงทุนในโครงการกลุ่มนี้ในสุราษฎร์ธานี โดยเป็นโครงการของกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา และกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

ข้อมูลทั้งหมดสะท้อนให้เห็นว่า งบประมาณภาครัฐที่ถือเป็นการลงทุนเพื่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนกระจุกตัวอยู่ในโครงการที่เกี่ยวข้องกับการจัดการน้ำมากที่สุด เนื่องจากประเทศไทยเผชิญทั้งภัยแล้งและอุทกภัยเป็นประจำทุกปี อีกทั้งยังได้รับผลกระทบจากความแปรปรวนของสภาพอากาศ เช่น ปรากฏการณ์ลานีญา ซึ่งส่งผลให้ประเทศไทยมีฝนตกชุกและมีความเสี่ยงต่อการเกิดน้ำท่วมสูงขึ้น

อย่างไรก็ตาม เหตุการณ์น้ำท่วมใน อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา เมื่อปลาย พ.ศ. 2568 สะท้อนให้เห็นว่า เม็ดเงินลงทุนเพียงอย่างเดียวอาจไม่ใช่คำตอบของการปรับตัวที่มีประสิทธิภาพเสมอไป ขณะเดียวกัน โครงสร้างพื้นฐานสีเทา (gray infrastructure) ที่รองรับวัตถุประสงค์เพียงด้านเดียว (single-purpose infrastructure) เช่น อ่างเก็บน้ำหรือเขื่อน อาจจะกลายเป็น “การปรับตัวที่ก่อโทษ (maladaptation)” ที่ส่งผลลบต่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนมากกว่าเดิม

ประเทศไทยจึงจำเป็นต้องพิจารณาโครงสร้างพื้นฐานที่อิงธรรมชาติหรือโครงสร้างพื้นฐานสีเขียว (green infrastructure) ควบคู่กันไป รวมถึงประยุกต์ใช้แนวทางการแก้ปัญหาโดยอาศัยธรรมชาติเป็นฐาน (nature-based solutions) เพื่อรับมือกับความผันผวนของสภาพภูมิอากาศจากภาวะโลกรวน

ขณะเดียวกัน งบประมาณของโครงการที่ถือเป็นการลงทุนเพื่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนยังคงกระจุกตัวอยู่ในพื้นที่เมืองสำคัญของประเทศ โดยเฉพาะกรุงเทพฯ สมุทรปราการ เมืองพัทยา และระยอง พื้นที่เหล่านี้อาจมีความเสี่ยงและความเปราะบางสูง โดยเฉพาะต่อผลกระทบทางเศรษฐกิจและสังคมที่อาจเกิดขึ้นจากภาวะโลกรวน

แต่ละกระทรวงมีงบประมาณที่ถือเป็นการลงทุนเพื่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนมากน้อยเพียงใด

เมื่อนำข้อมูลการลงทุนเพื่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวน (climate adaptation finance) ของภาครัฐมาจำแนกเป็นรายกระทรวง พบว่า กระทรวงเกษตรและสหกรณ์มีงบประมาณสำหรับโครงการที่ถือเป็นการลงทุนเพื่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนมากที่สุด คิดเป็นมูลค่า 147,119.55 ล้านบาท หรือ 63.80%

โครงการส่วนใหญ่ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เกี่ยวข้องกับการจัดการน้ำและสุขาภิบาล มีมูลค่า 133,319.23 ล้านบาท ขณะที่โครงการด้านระบบนิเวศได้รับการจัดสรรงบประมาณน้อยที่สุด อยู่ที่ 2.60 ล้านบาท จากทั้งหมด 6 โครงการ

รองลงมาคือกระทรวงมหาดไทย มีงบประมาณ 34,917.37 ล้านบาท หรือ 15.14% โดยโครงการส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับเมืองและการตั้งถิ่นฐาน มีมูลค่า 18,631.30 ล้านบาท ตามด้วยการจัดการน้ำและสุขาภิบาล 15,633.65 ล้านบาท ส่วนโครงการด้านระบบนิเวศได้รับการจัดสรรงบประมาณน้อยที่สุด อยู่ที่ 9.20 ล้านบาท จากทั้งหมด 4 โครงการ

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมีงบประมาณ 34,072.86 ล้านบาท หรือ 14.78% โดยโครงการส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับอาหาร เกษตรกรรม และป่าไม้ มีมูลค่า 15,897.80 ล้านบาท ส่วนโครงการด้านเมืองและการตั้งถิ่นฐานได้รับการจัดสรรงบประมาณน้อยที่สุด อยู่ที่ 15.83 ล้านบาท จากทั้งหมด 5 โครงการ

กระทรวงคมนาคมมีงบประมาณ 10,288.17 ล้านบาท หรือ 4.46% โดยโครงการส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับการจัดการน้ำและสุขาภิบาล มีมูลค่า 4,695.88 ล้านบาท ส่วนโครงการด้านโครงสร้างพื้นฐานได้รับการจัดสรรงบประมาณน้อยที่สุด อยู่ที่ 13.25 ล้านบาท จากทั้งหมด 5 โครงการ

กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมมีงบประมาณ 1,508.62 ล้านบาท หรือ 0.65% โดยโครงการส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับระบบสังคม มีมูลค่า 999.68 ล้านบาท ส่วนที่เหลือเป็นโครงการด้านโครงสร้างพื้นฐาน มีมูลค่า 508.94 ล้านบาท

นอกจากนี้ ยังมีกระทรวงการคลัง กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงกลาโหม กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ สำนักนายกรัฐมนตรี และกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ซึ่งมีงบประมาณรวมกัน 2,683.16 ล้านบาท หรือ 1.16%

ข้อมูลดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า งบประมาณที่ถือเป็นการลงทุนเพื่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนกระจุกตัวอยู่ใน 3 กระทรวงหลัก ได้แก่ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงมหาดไทย และกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์และกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมต่างมีภารกิจที่เกี่ยวข้องกับทรัพยากรธรรมชาติ เกษตรกรรม และสิ่งแวดล้อมโดยตรง จึงมีโครงการและงบประมาณที่ถือเป็นการลงทุนเพื่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนในสัดส่วนสูง

ส่วนกระทรวงมหาดไทย ซึ่งกำกับดูแลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีงบประมาณที่เกี่ยวข้องกับการจัดการน้ำ โดยเฉพาะการป้องกันและแก้ไขปัญหาน้ำท่วม อยู่ในอันดับต้น ๆ ของหน่วยงานภาครัฐ งบประมาณส่วนหนึ่งถูกส่งผ่านไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั่วประเทศ จึงทำให้กระทรวงมหาดไทยเป็นอีกหนึ่งกระทรวงที่มีงบประมาณสำหรับการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนในระดับสูง

สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ Thailand Climate Finance Tracker 2026 โปรดดู: https://climatefinancethai.com/th/tracker-th/adaptation-th/

The post สำรวจการลงทุนเพื่อการปรับตัวต่อภาวะโลกรวน (climate adaptation finance) ในประเทศไทย  appeared first on Rocket Media Lab.