ในสถานการณ์โลกที่ร้อนระอุจากสงครามในตะวันออกกลางที่กำลังทำให้เศรษฐกิจชะลอตัว ข้างของแพงขึ้นจากวิกฤตพลังงานที่ส่งผลกระทบต่อต้นทุนต่างๆ เป็นที่น่าสนใจว่าในวันแรงงาน 1 พฤษภาคม ปี 2026 นี้ มีประเทศไหนบ้างที่ยังคงขึ้นค่าแรงขั้นต่ำ

Rocket Media Lab สำรวจข้อมูลค่าแรงขั้นต่ำทั่วโลกว่าในสถานการณ์เช่นนี้ ยังมีประเทศไหนบ้างที่ยังคงขึ้นค่าแรงขั้นต่ำในวันแรงงานปี 2026 นี้

จากการสำรวจการขึ้นค่าแรงขั้นต่ำใน 74 ประเทศ/ดินแดน โดยไม่นับรวมสวีเดน เดนมาร์ก อิตาลี ที่ไม่มีการกำหนดค่าแรงขั้นต่ำตามกฎหมายแต่ใช้ระบบการเจรจาต่อรองผ่านสหภาพแรงงานที่เข้มแข็ง พบว่า มี 31 ประเทศที่ปรับขึ้นค่าแรงอย่างสม่ำเสมอทั้งในปี 2025 และ 2026 มี 9 ประเทศที่ยังตรึงอัตราเดิมและไม่มีการปรับขึ้นค่าแรงขั้นต่ำในปีนี้ มี 7 ประเทศที่มีการปรับขึ้นค่าแรงขั้นต่ำเฉพาะในปี 2025 ที่ผ่าน และมี 3 ประเทศที่มีการประกาศปรับขึ้นเฉพาะในปี 2026  

(หมายเหตุ: การแปลงค่าเงินเป็นเงินบาทไทยใช้อัตราแลกเปลี่ยน ณ วันที่ 30 เมษายน 2569 โดย 1 ดอลลาร์สหรัฐ เท่ากับ 32.57 บาทไทย) 

ทวีปยุโรป ขึ้นค่าแรงขั้นต่ำเป็นประจำสม่ำเสมอที่สุด

ทวีปที่น่าสนใจที่สุดและมีการปรับขึ้นค่าแรงสม่ำเสมอคือทวีปยุโรป ซึ่งหลายประเทศได้พาเหรดกันปรับขึ้นค่าแรงขั้นต่ำเรียบร้อยแล้วตั้งแต่ต้นปี 2026 โดยขึ้นเป็นประจำในเดือนมกราคม เนื่องจากโดยมากประเทศในภูมิภาคนี้มักจะมีนโยบายปรับฐานรายได้ไปพร้อมๆ กันเพื่อรักษาสมดุลทางเศรษฐกิจของภูมิภาค กล่าวคือ หากทวีปยุโรปขึ้น ประเทศในทวีปยุโรปก็จะขึ้นให้สอดคล้องกัน 

จากการสำรวจพบว่ากลุ่มประเทศในยุโรปที่ขึ้นค่าแรงอย่างสม่ำเสมอทั้งปี 2025 และ 2026 ได้แก่สหราชอาณาจักรมีค่าแรงขั้นต่ำรายชั่วโมงอยู่ที่ 12.71 ปอนด์ หรือประมาณ 591 บาท เนเธอร์แลนด์มีค่าแรงขั้นต่ำรายชั่วโมงอยู่ที่ 14.71 ยูโร หรือประมาณ 581 บาท ไอร์แลนด์มีค่าแรงขั้นต่ำรายชั่วโมงอยู่ที่ 14.15 ยูโร หรือประมาณ 559 บาท เยอรมนีมีค่าแรงขั้นต่ำรายชั่วโมงอยู่ที่ 13.90 ยูโร หรือประมาณ 549 บาท ซึ่งของเยอรมนี ถือว่าเพิ่มขึ้นถึง 8.42% จากปีที่ผ่านมา และจะปรับเป็น 14.60 ยูโรในปี 2027 ฝรั่งเศสมีค่าแรงขั้นต่ำรายชั่วโมงอยู่ที่ 12.02 ยูโร หรือประมาณ 475 บาท

สโลวีเนียมีค่าแรงขั้นต่ำรายชั่วโมงอยู่ที่ 8.615 ยูโร หรือประมาณ 340 บาท สเปนมีค่าแรงขั้นต่ำรายชั่วโมงอยู่ที่ 7.63 ยูโร หรือประมาณ 301 บาท โปแลนด์มีค่าแรงขั้นต่ำรายชั่วโมงอยู่ที่ 31.40 ซวอตือ หรือประมาณ 288 บาท ลิทัวเนียมีค่าแรงขั้นต่ำรายชั่วโมงอยู่ที่ 7.20 ยูโร หรือประมาณ 284 บาท ไซปรัสมีค่าแรงขั้นต่ำรายชั่วโมงอยู่ที่ 6.80 ยูโร หรือประมาณ 268 บาท โครเอเชียมีค่าแรงขั้นต่ำรายชั่วโมงอยู่ที่ 6.56 ยูโร หรือประมาณ 259 บาท

ลัตเวียมีค่าแรงขั้นต่ำรายชั่วโมงอยู่ที่ 4.875 ยูโร หรือประมาณ 192 บาท ที่น่าสนใจในปีนี้คือ บัลแกเรียมีค่าแรงขั้นต่ำรายชั่วโมงอยู่ที่ 3.876 ยูโร หรือประมาณ 153 บาท ซึ่งบัลแกเรียเตรียมนำสกุลเงินยูโรมาใช้ในปี 2026 จึงปรับฐานใหม่เป็น 620.20 ยูโรต่อเดือน ทางด้านเซอร์เบียมีค่าแรงขั้นต่ำรายชั่วโมงอยู่ที่ 371 ดีนาร์ หรือประมาณ 126 บาท เบลารุสมีค่าแรงขั้นต่ำรายชั่วโมงอยู่ที่ 5.36 รูเบิล หรือประมาณ 60 บาท และยูเครนมีค่าแรงขั้นต่ำรายชั่วโมงอยู่ที่ 52 ฮรีฟเนีย หรือประมาณ 49 บาท

และประเทศที่ขึ้นค่าแรงเฉพาะปี 2026 ในยุโรป ได้แก่ แอลเบเนีย เป็นประเทศที่มีการขยับเฉพาะในปี 2026 โดยมีค่าแรงขั้นต่ำรายชั่วโมงอยู่ที่ 287.30 เลก หรือประมาณ 112 บาท

ส่วนประเทศที่ขึ้นค่าแรงเฉพาะปี 2025 ที่ผ่านมา คือลักเซมเบิร์ก โดยเป็นประเทศที่มีการอัปเดตล่าสุดตั้งแต่ปี 2025 แต่ก็ยังเป็นประเทศที่มีค่าแรงขั้นต่ำสูงที่สุดในยุโรป มีตัวเลขสูงถึงเดือนละ 2,704 ยูโร หรือตกอยู่ที่ประมาณ 15.63 ยูโรต่อชั่วโมงสำหรับแรงงานทั่วไป

ทวีปเอเชีย ขึ้นบ้างไม่ขึ้นบ้าง 

เมื่อหันมามองสถานการณ์ในทวีปเอเชีย ก็จะพบว่าประเทศในทวีปเอเชีย มีการขึ้นค่าแรงขั้นต่ำแบบกระจายตัวกว่ายุโรปมาก  

พบว่ากลุ่มประเทศที่ขึ้นค่าแรงอย่างสม่ำเสมอทั้งปี 2025 และ 2026 ได้แก่ ตุรกีที่ขึ้นค่าแรงขั้นต่ำแข่งกับอัตราเงินเฟ้อสูง จึงมีการปรับค่าแรงขั้นต่ำเพื่อสู้กับอัตราเงินเฟ้อด้วย โดยตุรกีเป็นหนึ่งในประเทศที่มีการเพิ่มขึ้นสูงสุด เพิ่มค่าแรงขั้นต่ำขึ้น 27% ขยับขึ้นไปแตะที่ระดับ 28,075 ลีราตุรกีต่อเดือน หรือประมาณ 20,193 บาท หรือ 175.46875 ลีราตุรกีต่อชั่วโมง หรือประมาณ 126 บาท นับตั้งแต่เริ่มต้นปี 2026

รองลงมาคือกลุ่มประเทศที่มีการปรับฐานรายได้รับปี 2026 เช่นเดียวกัน ได้แก่ เวียดนามที่ขยับขึ้นเป็น 33,187.5 ดองต่อชั่วโมง หรือประมาณ 41 บาท อิสราเอลที่ปรับเป็น 35.4 เชเกลต่อชั่วโมง หรือประมาณ 389 บาท 

และประเทศที่ขึ้นค่าแรงเฉพาะปี 2026 ได้แก่ อาเซอร์ไบจานที่เพิ่มเป็น 2.30 มานัตต่อชั่วโมง หรือประมาณ 44 บาท 

และยังพบว่า ประเทศที่ขึ้นค่าแรงเฉพาะปี 2025 ที่ผ่านมา คือมาเลเซียเป็นประเทศที่มีการเพิ่มค่าแรงเป็น 8.72 ริงกิตต่อชั่วโมง หรือประมาณ 72 บาท เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ปี 2025 ที่ผ่านมา และอุซเบกิสถานที่มีการปรับเป็น 7,943.75 ซอมต่อชั่วโมง หรือประมาณ 22 บาท ในเดือนตุลาคม 2025

ทวีปอเมริกาใต้ และพื้นที่อื่นๆ

ประเทศโคลอมเบีย เป็นหนึ่งในประเทศที่พบว่ามีการปรับขึ้นอย่างสม่ำเสมอทั้งปี 2025 และ 2026 ซึ่งเพิ่มสูงถึง 23% ทำให้ค่าแรงต่อเดือนพุ่งขึ้นไปอยู่ที่ 1,750,905 เปโซโคลอมเบีย หรือประมาณ 15,758 บาท โดยมีค่าแรงขั้นต่ำรายชั่วโมงอยู่ที่ 9,119.29 เปโซโคลอมเบีย หรือประมาณ 82 บาท

ทั้งนี้จากการสำรวจ พบว่ามีหลายประเทศที่ข้อมูลล่าสุดยังคงเป็นสถิติการปรับขึ้นในช่วงปี 2025 สาเหตุหลักเป็นเพราะการสำรวจข้อมูลรอบนี้ ถูกจัดทำขึ้นก่อนจะถึงช่วงวันแรงงานสากลในวันที่ 1 พฤษภาคม 2026 แต่โดยธรรมเนียมปฏิบัติทางการเมืองและกฎหมายแรงงาน หลายประเทศมักจะใช้ช่วงเวลาคาบเกี่ยวหรือหลังวันแรงงานเล็กน้อย ในการประกาศหรือเริ่มบังคับใช้อัตราค่าจ้างขั้นต่ำรอบใหม่ เช่น วันที่ 1 กรกฎาคม ของทุกปี 

ด้วยเหตุนี้ตัวเลขของบางประเทศจึงอาจจะยังไม่สะท้อนการอัปเดตของปีปัจจุบันอย่างสมบูรณ์แบบ เช่น ออสเตรเลีย ที่ตัวเลขล่าสุดคือ 24.95 ดอลลาร์ออสเตรเลียต่อชั่วโมง หรือประมาณ 528 บาท ซึ่งมีผลไปเมื่อเดือนกรกฎาคม 2025 หรือกรณีของประเทศอียิปต์ ที่มีกำหนดการขยับขึ้นค่าแรงเป็น 8,000 ปอนด์อียิปต์ ต่อเดือน หรือประมาณ 5,424 บาทต่อเดือน แต่ก็จะมีผลบังคับใช้จริงในเดือนกรกฎาคม 2026 

ส่วนประเทศไทย ยังไม่มีการประกาศว่าจะมีการขึ้นค่าแรงขั้นต่ำในวันแรงงาน 1 พฤษภาคม 2569 นี้

ดูข้อมูลได้ที่ https://rocketmedialab.co/database-may-minimumwage-2026

อ่านเพิ่มเติม 

• ค่าแรงขั้นต่ำไม่ได้ขึ้นทุกปี ส่องเหตุผล ปีไหนไม่ได้ขึ้น? ไม่ได้ขึ้นเพราะอะไร? – Rocket Media Lab https://rocketmedialab.co/minimumwage-2025/
• เศรษฐกิจพัง ค่าแรงยังขึ้นไหม? สำรวจการขึ้นค่าแรงขั้นต่ำทั่วโลกในปี 2024 – Rocket Media Lab  https://rocketmedialab.co/minimum-wage-2024/ 
• ปีใหม่ ค่าแรงใหม่ : ค่าแรงขั้นต่ำไทยยุติธรรมหรือไม่ ขึ้นยังไง ขึ้นช่วงไหน ทำไมขึ้นไม่เท่ากัน  – Rocket Media Lab  https://rocketmedialab.co/minimum-wage-2023/ 

The post ค่าแรงขั้นต่ำยังขึ้นไหมในภาวะเศรษฐกิจชะลอตัวจากสงคราม : สำรวจการขึ้นค่าแรงขั้นต่ำทั่วโลกในวันแรงงานปี 2026 appeared first on Rocket Media Lab.

สถานการณ์ท่องเที่ยวไทยในรอบ 10 ปี ยังไม่ฟื้นตัวกลับสู่จุดเดิม ตัวเลขนักท่องเที่ยวต่างชาติในปี 2568 ลดลงเหลือ 32.9 ล้านคน หายไปกว่า 2.5 ล้านคนเมื่อเทียบกับปีก่อนหน้าที่ 35.55 ล้านคน สวนทางกับที่เคยคาดการณ์ว่าจะเติบโตแตะระดับ 37.5 ล้านคน และยังสวนทางกับเป้าหมายที่ ททท. เคยตั้งไว้ว่าจะทำยอดให้ถึง 39 ล้านคน 

สถานการณ์เช่นนี้ทำให้เห็นว่าอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวไทยที่ยังน่าเป็นห่วง และอยู่ในภาวะการฟื้นตัวไม่ทั่วถึง ขณะที่ Financial Times ระบุว่า ประเทศไทยเป็นเหมือนคนป่วยแห่งเอเชีย โดยอธิบายว่า ประเทศที่เป็นเสือของอาเซียนในช่วง 5 ปีมานี้ กลับมีอัตราการเติบโตติดลบ ปัจจัยขับเคลื่อนสำคัญอย่างการบริโภค การผลิต และการท่องเที่ยวก็ล้วนอยู่ในช่วงขาลง และอาจยิ่งสะดุดขึ้นไปอีกจากไฟสงครามในตะวันออกกลาง 

ทำไมไทยถึงกังวลเมื่อนักท่องเที่ยวตะวันออกกลางลดลง: ส่องรายได้จากนักท่องเที่ยวกลุ่มตะวันออกกลาง

สถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯและอิหร่านที่ส่งผลกระทบเป็นวงกว้างในพื้นที่ตะวันออกกลาง รวมถึงการลดลงของจำนวนเที่ยวบินอย่างกะทันหัน กำลังกลายเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่อาจกระทบต่ออุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของไทยในช่วงเดือนเมษายน โดยเฉพาะความเสี่ยงที่จะสูญเสียรายได้มหาศาล เนื่องจากกลุ่มนักท่องเที่ยวจากตะวันออกกลางจัดเป็นกลุ่มที่มีกำลังซื้อสูงและมีการใช้จ่ายต่อหัวอยู่ในระดับต้นๆ เมื่อเทียบกับนักท่องเที่ยวจากภูมิภาคอื่น

ข้อมูลสถิติจากกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาในปี 2568 ชี้ให้เห็นว่า แม้จำนวนนักท่องเที่ยวจากตะวันออกกลางจะไม่หนาแน่นเท่ากับชาวจีนหรือมาเลเซีย แต่ยอดการใช้จ่ายต่อวันกลับสูงที่สุด ตัวอย่างที่เห็นได้คือกลุ่มนักท่องเที่ยวชาวโอมานที่มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 8,001.82 บาทต่อวัน และมีระยะเวลาพำนักเฉลี่ยยาวนานเกือบ 11 วัน ทำให้การเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวหนึ่งครั้งสามารถสร้างรายได้ให้ประเทศไทยสูงถึงประมาณ 87,699 บาทต่อคน

หากพิจารณารายได้เฉพาะในเดือนเมษายนจากฐานข้อมูลปี 2567 จะพบความสำคัญของตลาดนี้มากขึ้น โดยนักท่องเที่ยวจากซาอุดีอาระเบียเพียงประเทศเดียวสร้างรายได้ให้ไทยสูงถึง 17,812.53 ล้านบาท มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อทริปอยู่ที่ 78,134 บาท ตามมาด้วยสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ที่สร้างรายได้ 11,944.34 ล้านบาท และโอมานที่สร้างรายได้ 9,675.52 ล้านบาท นอกจากนี้ยังมีกลุ่มประเทศคูเวตและกาตาร์ที่มีการใช้จ่ายต่อทริปสูงเกือบ 1 แสนบาทต่อคน รวมถึงกลุ่มประเทศที่มีอัตราการเติบโตต่อเนื่องอย่างบาห์เรน จอร์แดน และอิรัก

การหายไปของนักท่องเที่ยวกลุ่มนี้จึงส่งผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจการท่องเที่ยวของไทยอย่างมีนัยสำคัญ ความเสี่ยงจากการสูญเสียเม็ดเงินจำนวนมากจากกลุ่มลูกค้าระดับบนเนื่องจากการหยุดชะงักของตลาดตะวันออกกลาง ถือเป็นความท้าทายเร่งด่วนที่ภาคส่วนที่เกี่ยวข้องต้องหามาตรการมารองรับและแก้ไขสถานการณ์อย่างทันท่วงที

ฮับตะวันออกกลางสะดุด ก็กระทบต่อนักท่องเที่ยวยุโรปเช่นกัน

นอกเหนือจากความกังวลในกลุ่มตลาดอาหรับแล้ว กลุ่มนักท่องเที่ยวยุโรปเป็นอีกกลุ่มที่ได้รับผลกระทบจนเดินทางเข้าประเทศไทยได้ยากขึ้น สถิตินักท่องเที่ยวยุโรปที่เดินทางเข้าไทยในเดือนเมษายน 2568 มีจำนวน 652,062 คน จัดเป็นกลุ่มนักท่องเที่ยวคุณภาพสูง เนื่องจากมีระยะเวลาพำนักเฉลี่ยยาวนานถึง 15.70 วัน และมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อวันอยู่ที่ 3,903.89 บาท การลดลงของเที่ยวบินและข้อจำกัดในการเดินทางครั้งนี้ จึงส่งผลกระทบโดยตรงต่อรายได้จากการท่องเที่ยวของประเทศไทยในภาพรวม

นักท่องเที่ยวตลาดยุโรปกว่า 1 ใน 3 จำเป็นต้องใช้การบินเชื่อมต่อผ่านศูนย์กลางในตะวันออกกลางเพื่อเดินทางมายังเอเชีย ข้อมูลจากสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย ระบุว่าเที่ยวบินจากตะวันออกกลางที่เคยเป็นจุดเชื่อมต่อสำคัญของชาวยุโรปโดยเฉพาะจากดูไบ ลดจำนวนลงอย่างมาก โดยสายการบินหลักอย่างเอมิเรตส์ที่เคยให้บริการถึงวันละ 7 เที่ยวบิน ปัจจุบันเหลือเพียงวันละ 2 เที่ยวบิน หรือหายไปมากกว่า 70%

ขณะเดียวกันพบว่ามีการยกเลิกเที่ยวบินของสายการบินเอมิเรตส์ กาตาร์ แอร์เวย์ส และอิทิฮัด แอร์เวย์ส ในตลาดยุโรปและตะวันออกกลางไปแล้วกว่า 292 เที่ยวบิน หรือคิดเป็น 18%  ไม่เพียงแค่นั้น ข้อมูลจากสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย CAAT  (กพท.) พบว่า ปัญหาการปิดน่านฟ้าตะวันออกกลางยังส่งผลกระทบทำให้ราคาตั๋วเครื่องบินเส้นทางต่างประเทศในสายการบินที่ยังสามารถทำการบินได้โดยเฉพาะเส้นทางไปยังแถบยุโรปปรับราคาเพิ่มขึ้นมากกว่าเท่าตัว หรือ 100% ซึ่งเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ทำให้นักท่องเที่ยวยุโรปแม้จะไม่ได้รับผลกระทบจากการสู้รบโดยตรงตัดสินใจเดินทางท่องเที่ยวไปต่างประเทศหรือประเทศไทยน้อยลง เยื่องด้วยค่าใช้จ่ายที่สูงขึ้น 

ซึ่งเมื่อนำตัวเลขนักท่องเที่ยวทั้งสองกลุ่มที่หายไปมาวิเคราะห์จะพบผลกระทบด้านรายได้ที่รุนแรง จากเดิมที่ไทยเคยมีรายได้จากนักท่องเที่ยวกลุ่มนี้รวมกันประมาณ 44,017.75 ล้านบาทในเดือนเมษายน ปี 2568 หากนักท่องเที่ยวหายไป 18% ตามรายงานในช่วงต้น จะเสียรายได้ไป 7,923.19 ล้านบาท หากหากหายไปเพิ่มมากขึ้น เช่น หายไป 30% จะเสียรายได้ไป 13,205.32 ล้านบาท และหากสถานการณ์ยืดเยื้อจนหายไป 50% จะเสียรายได้ไป 22,008.87 ล้านบาท

*หมายเหตุ ข้อมูลที่นำมาประกอบการวิเคราะห์นี้อ้างอิงจากตัวเลขคาดการณ์จำนวนนักท่องเที่ยวในเดือนเมษายน พ.ศ. 2568 เป็นหลัก ในส่วนของข้อมูลค่าใช้จ่ายต่อหัวนั้น เนื่องจากรายงานสถิติอย่างเป็นทางการของกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาสำหรับปี 2568 ยังไม่มีการเผยแพร่ออกมา จึงเลือกใช้ข้อมูลรายได้จากการท่องเที่ยวจากนักท่องเที่ยวต่างชาติของปี 2567 มาเป็นฐานในการคำนวณ โดยคำนวณผ่านสูตรการนำค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อวันมาคูณกับจำนวนวันพำนักเฉลี่ย เพื่อให้ได้ยอดประมาณการค่าใช้จ่ายรวมต่อคนต่อทริป

เมื่อปัจจัยสงครามและราคาพลังงานทำนักท่องเที่ยวจากมาเลเซียหายไปกว่า 17%

นอกเหนือจากตลาดนักท่องเที่ยวตะวันออกกลางและยุโรปที่ส่งผลต่อรายได้การท่องเที่ยวของไทยแล้ว มาเลเซียยังเป็นอีกหนึ่งตลาดสำคัญที่ไม่สามารถมองข้ามได้ เนื่องจากเป็นกลุ่มที่เดินทางเข้ามายังประเทศไทยเป็นอันดับหนึ่ง ในปี 2568 อย่างไรก็ตามเมื่อวันที่ 18 มีนาคม 2569 ที่ผ่านมา สถานกงสุลใหญ่มาเลเซียประจำจังหวัดสงขลาได้ออกคำแนะนำให้ชาวมาเลเซียพิจารณาเลื่อนการเดินทางเข้ามายังพื้นที่ภาคใต้ของไทยในช่วงวันหยุดเทศกาลซึ่งตรงกับช่วงสงกรานต์ปี 2569 โดยมีสาเหตุมาจากความกังวลเรื่องสภาวะน้ำมันขาดแคลนและราคาที่พุ่งสูงขึ้นจากผลกระทบของสงคราม

สถานการณ์ดังกล่าวสอดคล้องกับผลวิเคราะห์ของศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ ธนาคารไทยพาณิชย์ ที่ระบุว่าตลาดนักท่องเที่ยวมาเลเซียซึ่งเป็นฐานลูกค้าหลักที่มีสัดส่วนถึง 14% ได้ปรับตัวลดลงกว่า 17% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อนหน้า โดยมีปัจจัยมาจากความกังวลเรื่องน้ำท่วมในหาดใหญ่และวิกฤตขาดแคลนน้ำมัน 

คำแนะนำของกงสุลใหญ่มาเลเซียที่ระบุว่าหากไม่มีความจำเป็นเร่งด่วนควรเลื่อนการเดินทางออกไปก่อน ส่งผลกระทบโดยตรงต่อเมืองท่องเที่ยวชายแดนอย่างหาดใหญ่และสงขลา โดยข้อมูลเมื่อวันที่ 19 มีนาคม 2569 พบว่าบริเวณด่านพรมแดนเบตง จังหวัดยะลา มีแรงงานไทยและนักท่องเที่ยวชาวมาเลเซียเดินทางข้ามพรมแดนน้อยกว่าทุกปีในช่วงก่อนเทศกาลฮารีรอยอ

เมื่อพิจารณาตัวเลขสถิติเดือนเมษายนปี 2568 พบว่ามีนักท่องเที่ยวมาเลเซียเข้าไทยจำนวน 362,636 คน มีระยะเวลาพำนักเฉลี่ย 4.35 วัน และใช้จ่ายเฉลี่ย 4,870.46 บาทต่อวัน คิดเป็นรายได้เข้าประเทศประมาณ 7,682.98 ล้านบาทต่อเดือน 

หากนักท่องเที่ยวกลุ่มนี้ตัดสินใจไม่เดินทางเข้ามาจากปัจจัยด้านพลังงาน ประเทศไทยอาจต้องเผชิญกับการสูญเสียรายได้จากตลาดมาเลเซียในส่วนนี้ไปทั้งหมด โดยหากพิจารณาตามสัดส่วนการลดลงของรายได้รวมจากการท่องเที่ยวในกรณีที่นักท่องเที่ยวหายไปอย่างต่ำ 17% จะเสียรายได้ 1,306.11 ล้านบาท หากจำนวนนักท่องเที่ยวลดลง 30% จะเสียรายได้ 2,304.90 ล้านบาท และในกรณีที่สถานการณ์รุนแรงจนนักท่องเที่ยวหายไปกว่าครึ่งหนึ่ง จะส่งผลให้รายได้ในช่วงเดือนเมษายนจากตลาดมาเลเซีย จะเสียรายได้ถึง  3,841.49 ล้านบาท

หอการค้าไทยประเมินรายได้ท่องเที่ยวอาจหายไป 2 หมื่นล้าน หากสถานการณ์วิกฤตสงครามตะวันออกกลางยังไม่หยุด

แม้สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทยหรือกพท.จะระบุว่าเส้นทางบินระหว่างไทยและยุโรปยังคงสามารถเดินทางได้ตามปกติจากการปรับเส้นทางเพื่อเลี่ยงพื้นที่เสี่ยง โดยสายการบินต่างๆ อาทิ  บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) หรือ THAI, British Airways และ Lufthansa ได้มีการเพิ่มเที่ยวบินตรงในเส้นทางยุโรปและเอเชียเพื่อชดเชยเที่ยวบินที่หายไป แต่มาตรการดังกล่าวอาจยังไม่จูงใจนักท่องเที่ยวมากพอ

ปัจจัยหลักที่ส่งผลกระทบคือราคาตั๋วเครื่องบินที่ปรับตัวเพิ่มขึ้น 10-15% ตามการประกาศของสายการบินต่างๆ งเป็นผลโดยตรงจากการต้องบินอ้อมน่านฟ้าในเขตความขัดแย้ง ส่งผลให้ต้นทุนน้ำมันเชื้อเพลิงและค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานสูงขึ้น

นอกจากนี้ข้อมูลจากกพท.ยังระบุว่าเส้นทางต่างประเทศในกลุ่มที่ยังทำการบินได้ โดยเฉพาะแถบยุโรป มีการปรับราคาเพิ่มขึ้นมากกว่าเท่าตัวหรือ 100% ตัวอย่างเช่น เส้นทางกรุงเทพไปลอนดอนของการบินไทยที่ราคาตั๋วเที่ยวเดียวพุ่งสูงถึง 71,190 บาท หรือเส้นทางปักกิ่งไปลอนดอน ของแอร์ไชน่าที่ราคาตั๋วเที่ยวเดียวชั้นธุรกิจพุ่งสูงไปถึงกว่า 240,000 บาท

สถานการณ์ดังกล่าวยังสะท้อนผ่านข้อมูลของสมาคมโรงแรมไทยที่ระบุว่าสัปดาห์แรกของเดือนมีนาคม 2569 จำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติลดลงทันที 8.9% เมื่อเทียบกับสัปดาห์ก่อนหน้า โดยกลุ่มที่หายไปคือนักท่องเที่ยวจากยุโรปและตะวันออกกลางที่ต้องพึ่งพาจุดเชื่อมต่อการบินในพื้นที่ขัดแย้งอย่างดูไบ ซึ่งส่งผลกระทบต่อแหล่งท่องเที่ยวสำคัญอย่างภูเก็ตที่เน้นกลุ่มพำนักระยะยาวเป็นหลัก 

ขณะเดียวกันมหาวิทยาลัยหอการค้าไทยได้ประเมินมูลค่าความเสียหายเบื้องต้นไว้ว่า หากสถานการณ์ดังกล่าวยังคงยืดเยื้อต่อไปในช่วง 1 ถึง 3 เดือน ประเทศไทยอาจต้องเผชิญกับการสูญเสียรายได้จากการท่องเที่ยวรวมประมาณ 9,000 ถึง 20,000 ล้านบาท

จากราคาเครื่องบินที่สูงขึ้น จะทำให้ลดการเดินทางท่องเที่ยวเท่าไหร่ ไทยคาดว่าจะสูญเสียเท่าไหร่

อย่างไรก็ตาม สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) หรือ กพท.ระบุว่าเส้นทางบินไทย–ยุโรปยังเดินทางได้ โดยปรับเส้นทางเลี่ยงพื้นที่เสี่ยง บางเที่ยวบินอาจใช้เวลาเดินทางนานขึ้น และสายการบินต่างๆ เช่น บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) หรือ THAI, British Airways และ Lufthansa ได้เพิ่มเที่ยวบินตรงในเส้นทางยุโรป-เอเชียเพื่อชดเชยในส่วนดังกล่าวด้วย

แต่ก็อาจจะยังไม่จูงใจมากพอ เมื่อความต้องการในการเดินทางที่เพิ่มสูงขึ้นจากการสำรวจพบว่าราคาตั๋วเครื่องบินที่ปรับตัวเพิ่มขึ้น 10-15% ตามการประกาศของสายการบินต่างๆ รวมถึงการบินไทยในช่วงที่ผ่านมา ซึ่งเป็นผลกระทบโดยตรงจากการที่สายการบินต้องบินอ้อมน่านฟ้าในเขตความขัดแย้ง ส่งผลให้ต้นทุนน้ำมันเชื้อเพลิงและค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานสูงขึ้น 

เพราะตั๋วเครื่องบินราคาสูงขึ้น จากสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย CAAT  (กพท.) ระบุว่าเส้นทางต่างประเทศในสายการบินที่ยังสามารถทำการบินได้โดยเฉพาะเส้นทางไปยังแถบยุโรปปรับราคาเพิ่มขึ้นมากกว่าเท่าตัว หรือ 100% ตัวอย่างเช่น การบินไทย เส้นทางบิน กรุงเทพ-ลอนดอน ราคาตั๋วเที่ยวเดียว ราคาพุ่งไปถึง 71,190 บาท (2,265 ดอลลาร์สหรัฐ) แอร์ไชน่า Air China ปักกิ่ง-ลอนดอน ปกติตั๋วไป-กลับ ไม่ถึง 50,000 บาท แต่วันนี้ตั๋วเที่ยวเดียวชั้นธุรกิจ พุ่งไปถึง 240,000 กว่าบาท (50,490 หยวน) แล้ว

ทั้งนี้ พบข้อมูลจากสมาคมโรงแรมไทยที่ระบุว่าสัปดาห์แรกของเดือนมีนาคม 2569 จำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติลดลงทันที 8.9% เมื่อเทียบกับสัปดาห์ก่อนหน้า โดยนักท่องเที่ยวที่หายไปเป็นนักท่องเที่ยวจากยุโรปและตะวันออกกลางที่ต้องพึ่งพาจุดเชื่อมต่อการบินในพื้นที่ขัดแย้งอย่างดูไบ ทั้งนี้สมาคมโรงแรมไทยยังระบุว่าสถานการณ์นี้ส่งผลกระทบต่อแหล่งท่องเที่ยวสำคัญอย่างภูเก็ต ที่ยังต้องพึ่งพานักท่องเที่ยวที่มาพำนักในระยะยาว ซึ่งมหาวิทยาลัยหอการค้าไทยก็ประเมินมูลค่าความเสียหายไว้ว่าหากสถานการณ์ยืดเยื้อในช่วง 1 ถึง 3 เดือน ประเทศไทยอาจสูญเสียรายได้ทางการท่องเที่ยวประมาณ 9,000 ถึง 20,000 ล้านบาท

ดูข้อมูลได้ที่:  

https://rocketmedialab.co/database-us-iran-war-hits-songkran

The post สงครามสหรัฐฯ-อิหร่าน ทำให้เที่ยวบินลด ตั๋วเครื่องบินแพง นักท่องเที่ยวหลายชาติอาจไม่เข้าไทย เสี่ยงสูญเสียรายได้ในช่วงสงกรานต์อย่างน้อย 9.2 พันล้านบาท  appeared first on Rocket Media Lab.

นอกจากนี้เมื่อวันที่ 17 มีนาคม 2569 สราวุธ แก้วตาทิพย์ อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานออกมาให้ความเชื่อมั่นกับประชาชนว่าประเทศไทยมีน้ำมันสำรองเพียงพอต่อความต้องไม่น้อยกว่า 100 วัน ในขณะที่พิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ระบุว่าประเทศไทยมีน้ำเพียงพอเป็นเวลา 96 วัน พร้อมกล่าวเสริมว่าในวันพรุ่งนี้ (18 มีนาคม 2569) ราคาน้ำมันจะขยับขึ้น สร้างความแตกตื่นให้ประชาชนออกไปเต็มน้ำมันและกักตุนน้ำมัน ก่อนที่ราคาจะแพงขึ้น จนเกิดเป็นภาพที่มีรถต่อคิวรอเติมน้ำมัน และปั๊มหลายแห่งติดป้ายประกาศว่าน้ำมันหมด หลายปั๊มต้องออกโควตาจำกัดการเติมน้ำมัน และงดการเติมในถังแกลลอนเพื่อป้องกันการกักตุนน้ำมัน 

Rocket Media Lab ชวนสำรวจความหนาแน่นของปั๊มน้ำมันและปริมาณรถที่ใช้น้ำมันในแต่ละจังหวัดว่า จังหวัดไหนปั๊มเยอะ จังหวัดไหนมีรถที่ใช้น้ำมันน้อย

จากข้อมูลผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา 11 แห่งพระราชบัญญัติการค้าน้ำมันเชื้อเพลิง กรมธุรกิจพลังงาน กระทรวงพลังงาน พบว่าในปี 2568 ประเทศไทยมีปั๊มน้ำมันรวม 25,267 แห่ง โดยจังหวัดที่มีปั๊มน้ำมันมากที่สุด คือ นครราชสีมา โดยมีปั๊มน้ำมันทั้งหมด 1,074 แห่ง ตามมาด้วยเชียงใหม่ 922 แห่ง กรุงเทพฯ 774 แห่ง เพชรบูรณ์ 768 แห่ง และอุดรธานี 669 แห่ง ในขณะที่จังหวัดที่มีปั๊มน้ำมันน้อยที่สุด คือ จังหวัดระนอง จำนวน 36 แห่ง ตามมาด้วยนราธิวาส 43 แห่ง สตูล 50 แห่ง พังงา 60 แห่ง และยะลา 65 แห่ง

นอกจากนี้ จากข้อมูลสถิติรถจดทะเบียนสะสม จำแนกตามชนิดเชื้อเพลิง กรมขนส่งทางบก โดยเข้าถึงข้อมูล ณ วันที่ 17 มีนาคม 2569 โดยดูเฉพาะรถที่ใช้น้ำมันเป็นเชื้อเพลิง พบว่าประเทศไทย มีรถที่ใช้น้ำมันเป็นเชื้อเพลิง จำนวน 44,835,503 คัน โดยจังหวัดที่มีรถที่ใช้น้ำมันเป็นเชื้อเพลิงมากที่สุดคือ กรุงเทพฯ จำนวน 12,190,100 คัน ตามมาด้วยชลบุรี 1,841,140 คัน เชียงใหม่ 1,660,135 คัน นครราชสีมา 1,490,903 คัน และขอนแก่น 957,066 คัน ในขณะที่จังหวัดที่มีรถที่ใช้น้ำมันเป็นเชื้อเพลิงน้อยที่สุด คือ แม่ฮ่องสอน จำนวน 85,332 คัน ตามมาด้วยสมุทรสงคราม 89,136 คัน ระนอง 109,755 คัน พังงา 135,881 คัน และอำนาจเจริญ 136,471 คัน

หากนำข้อมูลสถิติรถจดทะเบียนสะสม และจำนวนปั๊มน้ำมันมาทำเป็นสัดส่วน เพื่อดูความหนาแน่นของรถที่ใช้น้ำมันต่อปั๊มน้ำมันพบว่า ประเทศไทยมีสัดส่วนความหนาแน่นของรถที่ใช้น้ำมันจำนวน 1,774.47 คัน ต่อปั๊มน้ำมัน 1 แห่ง หากแยกเป็นจังหวัด พบว่าจังหวัดที่มีสัดส่วนความหนาแน่นของรถที่ใช้น้ำมันต่อปั๊มน้ำมันน้อยที่สุด คือ สุโขทัย มีสัดส่วนความหนาแน่นของรถที่ใช้น้ำมัน 616.69 ต่อปั๊มน้ำมัน 1 แห่ง ตามมาด้วย เพชรบูรณ์ 646.77 คันต่อปั๊มน้ำมัน 1 แห่ง ปทุมธานี 652.75 คันต่อปั๊มน้ำมัน 1 แห่ง กาฬสินธุ์ 655.48 คัน และหนองบัวลำภู 669.60 คันต่อปั๊มน้ำมัน 1 แห่ง ในขณะที่จังหวัดที่มีสัดส่วนความหนาแน่นของรถที่ใช้น้ำมันต่อปั๊มน้ำมันมากที่สุด คือ กรุงเทพฯ มีสัดส่วนความหนาแน่นของรถที่ใช้น้ำมัน 15,749.48 ต่อปั๊มน้ำมัน 1 แห่ง ตามมาด้วยภูเก็ต 7,277.97 คันต่อปั๊มน้ำมัน 1 แห่ง นราธิวาส 6,814.67 คันต่อปั๊มน้ำมัน 1 แห่ง ยะลา 5,257.08 คันต่อปั๊มน้ำมัน 1 แห่ง และชลบุรี 4,534.83 คันต่อปั๊มน้ำมัน 1 แห่ง

นอกจากนี้ เมื่อดูแยกเฉพาะกลุ่มรถที่ใช้น้ำมันดีเซล ซึ่งตอนนี้เป็นเชื้อเพลิงที่ขาดแคลนในหลายพื้นที่ จะพบว่าจังหวัดที่มีจำนวนรถที่ใช้น้ำมันดีเซลมากที่สุด คือ  กรุงเทพฯ 3,340,766 คัน ตามมาด้วยนครราชสีมา 517,837 คัน ชลบุรี 436,361 คัน เชียงใหม่ 413,469 คัน และขอนแก่น 329,031 คัน ในขณะที่จังหวัดที่มีจำนวนรถที่ใช้น้ำมันดีเซลน้อยที่สุด คึอ แม่ฮ่องสอน 13,758 คัน ตามมาด้วยสมุทรสงคราม 23,752 คัน สตูล 26,434 คัน ระนอง 26,946 คัน และสมุทรสาคร 28,916 คัน

ที่มา

ข้อมูลผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา 11 แห่ง พระราชบัญญัติการค้าน้ำมันเชื้อเพลิง กรมธุรกิจพลังงาน กระทรวงพลังงาน เข้าถึง ณ วันที่ 17 มีนาคม 2569

สถิติรถจดทะเบียนสะสม จำแนกตามชนิดเชื้อเพลิง กรมขนส่งทางบก เข้าถึง ณ วันที่ 17 มีนาคม 2569

ดูข้อมูลได้ที่ https://rocketmedialab.co/database-gas-station/

The post สำรวจความหนาแน่นของปั๊มน้ำมันและปริมาณรถที่ใช้น้ำมันในแต่ละจังหวัด appeared first on Rocket Media Lab.

Rocket Media Lab ชวนสำรวจสถานการณ์การใช้พลังงานของไทยปี 2563 ซึ่งเป็นปีที่ประเทศไทยใช้มาตรการล็อคดาวน์อย่างเต็มรูปแบบ รวมไปถึงการ Work from Home จากการระบาดของโควิด-19 ว่าที่ผ่านมานั้นช่วยลดการใช้พลังงานได้แค่ไหน

สถานการณ์การใช้น้ำมันและไฟฟ้า ปี 63: การใช้พลังงานลดลงจริง แต่ไม่ใช่เพราะ Work from Home เพียงอย่างเดียว

นับตั้งแต่การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อ โควิด-19 ช่วงปลายปี 2562 การล็อคดาวน์หรือการปิดเมืองถือเป็นมาตรการหนึ่งที่ถูกใช้เพื่อป้องกันการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อโควิด-19 โดยเริ่มจากวันที่ 26 มีนาคม 2563 มีการประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินเพื่อควบคุมการระบาดของโควิด-19 และในวันที่ 3 เมษายน 2563 ก็มีการประกาศเคอร์ฟิวทั่วประเทศ ห้ามประชาชนออกนอกเคหสถานตั้งแต่เวลา 22.00 – 04.00 ถือเป็นการล็อคดาน์อย่างเต็มรูปแบบ และทำให้ธุรกิจเอกชน ราชการ รัฐวิสาหกิจ จำเป็นต้องนำนโยบาย Work from home มาปรับใช้

เมื่อพิจารณาจากข้อมูลการใช้น้ำมันเชื้อเพลิงในภาคขนส่งทางบก ปี 2563 จากสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน กระทรวงพลังงาน (สนพ.) พบว่า น้ำมันกลุ่มดีเซล มีสัดส่วนการใช้ลดลงจากปีก่อน 2.7% และน้ำมันกลุ่มเบนซิน มีสัดส่วนการใช้ลดลงเพียง 1.2% จากปีก่อน ในขณะที่ยอดการใช้เดือนพฤษภาคม 2563 มีแนวโน้มขยับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง หลังจากช่วงผ่อนคลายมาตรการล็อคดาวน์ ประกอบกับมาตรการกระตุ้นการท่องเที่ยวภายในประเทศ “เราเที่ยวด้วยกัน” และการเพิ่มวันหยุดพิเศษ ส่งผลให้การใช้รถยนต์ส่วนบุคคลซึ่งส่วนใหญ่ใช้น้ำมันกลุ่มเบนซินปรับตัวเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่โดยรวมแล้วในปี 2563 การใช้น้ำมันลดลง

ในส่วนของการใช้ไฟฟ้า แม้ว่าตัวเลขการใช้ไฟฟ้าลดลง 3.1% จากปีก่อน แต่การลดลงดังกล่าวไม่ได้เกิดขึ้นสม่ำเสมอในทุกภาคส่วน เมื่อจำแนกการใช้ไฟฟ้ารายสาขา พบว่าภาคอุตสาหกรรมมีสัดส่วนการใช้ไฟฟ้าลดลง 4.6% และภาคธุรกิจ ลดลงถึง 10.5% เนื่องจากการชะลอตัวลงของเศรษฐกิจทั้งของไทยและของโลก และจากการลดกำลังการผลิตสินค้าตามความต้องการใช้ทั้งภายในและภายนอกประเทศที่ลดลง ขณะที่การใช้ไฟฟ้าภาคครัวเรือนกลับเพิ่มขึ้น 7.4% ในปีเดียวกัน ส่วนหนึ่งเป็นผลจากสภาพอากาศที่ร้อนและแปรปรวน มีการใช้เครื่องปรับอากาศมากขึ้น รวมถึงผลของมาตรการ Work from Home ทำให้ประชาชนส่วนใหญ่ลดการเดินทางและทำงานที่บ้านมากขึ้น

จากข้อมูลจะเห็นว่าในช่วงปี 2563 ที่มีการล็อคดาวน์เข้มขึ้น และมีการใช้มาตรการ Work from Home อย่างแพร่หลาย แต่มาตรการนี้กลับไม่ได้ให้ผลด้านการประหยัดพลังงานอย่างที่หวัง แม้จะช่วยลดการเดินทางไปทำงาน แต่ตัวเลขการใช้น้ำมันก็ลดลงเพียง 1-2% เท่านั้น เมื่อเปรียบเทียบว่าในปี 2563 ที่มาตรการ Work from Home มีสภาพบังคับและต่อเนื่องยาวนานเกือบครึ่งปีเลยทีเดียว แต่ในกรณีปัจจุบันจะพบว่า มาตรการ Work from Home เพื่อลดการใช้พลังงานเป็นเพียงทางเลือกซึ่งปรับใช้กับภาครัฐเท่านั้นและยังมีระยะเวลาที่ยังไม่แน่นอน ดังนั้นการใช้น้ำมันจึงอาจจะไม่ได้ลดลงมากนัก 

ขณะที่หากพิจารณาในประเด็นการใช้ไฟฟ้า จะยิ่งพบว่าการใช้ไฟฟ้าในภาคครัวเรือนกลับพุ่งสูงขึ้นอย่างชัดเจน สะท้อนให้เห็นว่าการใช้มาตรการ Work from Home เป็นเพียงการย้ายตัวเลขการใช้ไฟจากสำนักงานไปเพิ่มที่บ้านเรือนแทน ดังนั้น การผลักดันมาตรการนี้เป็นมาตรการเร่งด่วนในปัจจุบัน เพื่อหวังว่าจะรับมือความเสี่ยงด้านพลังงาน ขณะที่โลกกำลังเผชิญความเสี่ยงจากความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่ยืดเยื้อ ส่งผลโดยตรงต่อราคาก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ซึ่งรวมอยู่ในต้นทุนก๊าซที่ไทยใช้ผลิตไฟฟ้า การผลักภาระให้ประชาชนกลับไปทำงานที่บ้านจึงเท่ากับเป็นการบังคับให้ประชาชนต้องแบกรับต้นทุนการผลิตไฟฟ้าที่กำลังปรับตัวสูงขึ้นตามราคาตลาดโลกผ่านบิลค่าไฟที่กำลังจะออกมา

การออกมาตรการ Work from Home เพียงอย่างเดียว หรือการขอความร่วมมือให้ถอดสูท ตั้งอุณหภูมิแอร์ 26 องศานั้น แม้จะเป็นมาตรการที่ดีแต่ยังไม่เพียงพอ และไม่ใช่คำตอบของการประหยัดพลังงานระดับชาติ มาตรการนี้เป็นการแก้ปัญหาแบบผลักภาระ แม้หน่วยงานภาครัฐอาจประหยัดงบได้จริง แต่ค่าครองชีพของประชาชนจะพุ่งสูงขึ้นจากบิลค่าไฟที่ควบคุมไม่ได้ในระดับครัวเรือน และตราบใดที่ประเทศไทยยังต้องนำเข้า LNG ในสัดส่วนที่สูงและผูกติดกับราคาตลาดโลกที่ผันผวน มาตรการประหยัดพลังงานแบบรายวันย่อมไม่สามารถลดภาระด้านพลังงานของประเทศในระยะยาวได้ การรณรงค์ให้ประหยัดพลังงานในขณะที่ยังไม่มีการปฏิรูปโครงสร้างราคาค่าไฟ หรือการส่งเสริมพลังงานทางเลือกในระดับครัวเรือนอย่างเป็นรูปธรรม เช่น โซลาร์รูฟท็อป ทำให้มาตรการ Work from Home เป็นเพียงการซื้อเวลาที่อาจสร้างผลข้างเคียงเป็นภาระค่าครองชีพที่หนักกว่าเดิม

The post Work from Home ทำให้การใช้ไฟฟ้าภาคครัวเรือนสูงขึ้น : พาย้อนสำรวจการใช้พลังงานในช่วงโควิด-19 ปี 2563 appeared first on Rocket Media Lab.

หมายเหตุ ข้อมูลจากรายงานข้อมูลสถิติการค้าระหว่างประเทศของไทย ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานปลัดกระทรวงพาณิชย์ โดยความร่วมมือจากกรมศุลกากร

ดาวน์โหลดข้อมูล ที่นี่

อ่าน 10 ประเทศที่ไทยนำเข้าวัตถุดิบตั้งต้นสำคัญมากที่สุด ในปี 2568

The post 10 ประเทศที่ไทยนำเข้าวัตถุดิบตั้งต้นสำคัญมากที่สุด ในปี 2568 [ข้อมูลดิบ] appeared first on Rocket Media Lab.

วิกฤตความขัดแย้งในตะวันออกกลาง และการปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นช่องแคบระหว่างอิหร่านและโอมาน ตั้งแต่ 2 มีนาคม 2026 อาจส่งผลกับเศรษฐกิจไทยมหาศาล เมื่อไทยนำเข้าสินค้าที่เป็นวัตถุดิบตั้งต้นสำคัญจากหลายประเทศในตะวันออกกลาง

1. ไทยนำเข้าน้ำมันจากไหนบ้าง

จากข้อมูลมูลค่าการนำเข้าน้ำมันดิบและน้ำมันสำเร็จรูป ในปี 2568 ของกระทรวงพาณิชย์ รวม 109,608  ล้านบาท เมื่อพิจารณาเฉพาะ 10 ประเทศแรกที่นำเข้ามากที่สุดพบว่า ไทยนำเข้าน้ำมันดิบและน้ำมันสำเร็จรูปจากตะวันออกกลางรวม 5 ประเทศ ได้แก่ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ซาอุดีอาระเบีย กาตาร์ คูเวต โอมาน รวม 62.96% ของการนำเข้าทั้งหมด นำเข้าจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์มากที่สุด 21.27% ของมูลค่าการนำเข้าน้ำมันดิบและน้ำมันสำเร็จรูปทั้งหมดของไทย มูลค่า 23,311.19 ล้านบาท อันดับ 2 ซาอุดีอาระเบีย 16.51% มูลค่า 18,098.52 ล้านบาท อันดับ 3 กาตาร์ 13.03% มูลค่า 14,277.12 ล้านบาท อันดับ 4 คูเวต 8.22% มูลค่า 9,011.61 ล้านบาท อันดับ 5 โอมาน 3.93% มูลค่า 4,304.91 ล้านบาท

ส่วนประเทศอื่นๆ ที่ไทยนำเข้าน้ำมันดิบและน้ำมันสำเร็จรูป ได้แก่ สิงคโปร์ 11.38% มูลค่า 12,475.09 ล้านบาท มาเลเซีย 8.55% มูลค่า 9,374.68 ล้านบาท เกาหลีใต้ 8.48% มูลค่า 9,300.10 ล้านบาท ญี่ปุ่น 2.54%  มูลค่า 2,779.43 ล้านบาท และสหรัฐอเมริกา 1.35%  มูลค่า 1,477.24 ล้านบาท

2. ไทยนำเข้า LNG จากไหนบ้าง

การนำเข้าก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ในปี 2568 รวมมูลค่า 203,435 ล้านบาท เมื่อพิจารณาเฉพาะ 10 ประเทศแรกที่นำเข้ามากที่สุดพบว่า ไทยนำเข้า LNG จากตะวันออกกลาง 2 ประเทศคือ กาตาร์และโอมาน  รวม 27.84% โดยนำเข้าจากกาตาร์มากที่สุด 21.1% ของการนำเข้า LNG ทั้งหมด มูลค่า 42,930.13 ล้านบาท โอมาน 6.74% มูลค่า 13,709.84 ล้านบาท

อีก 8 ประเทศที่ไทยนำเข้า LNG ได้แก่ ออสเตรเลีย 19.24% มูลค่า 39,148.82 ล้านบาท สหรัฐอเมริกา 14.46% มูลค่า 29,414.20 ล้านบาท มาเลเซีย 13.02% มูลค่า 26,478.97 ล้านบาท ไนจีเรีย 6.23% มูลค่า 12,678.88 ล้านบาท โมซัมบิก 6.13% มูลค่า 12,468.04 ล้านบาท บรูไน 2.28% มูลค่า 4,644.62 ล้านบาท แองโกลา 2.06% มูลค่า 4,191.11 ล้านบาท และแคเมอรูน 2.06% มูลค่า 4,187.01 ล้านบาท

3. ไทยนำเข้าปุ๋ยจากไหนบ้าง

จากข้อมูลมูลค่าการนำเข้าปุ๋ย ในปี 2568 ของกระทรวงพาณิชย์ รวม 95,619 ล้านบาท พบว่า จาก 10 ประเทศที่ไทยนำเข้าปุ๋ยมากที่สุด ไทยนำเข้าปุ๋ยจากตะวันออกกลางรวม 3 ประเทศ ได้แก่ ซาอุดีอาระเบีย โอมาน และกาตาร์ รวม 28.82% ของการนำเข้าปุ๋ยทั้งหมด โดยนำเข้าปุ๋ยจากซาอุดีอาระเบียมากที่สุด 18.94% ของมูลค่าการนำเข้าทั้งหมด มูลค่า 18,109.55 ล้านบาท โอมาน 5.60% มูลค่า 5,350.27 ล้านบาท และกาตาร์ 4.28% มูลค่า 4,096.81 ล้านบาท

ส่วนประเทศอื่นๆ ที่ไทยนำเข้าปุ๋ย ได้แก่ จีน 19.36% มูลค่า 18,512.27 ล้านบาท รัสเซีย 10.28% มูลค่า 9,834.33 ล้านบาท มาเลเซีย 6.21% มูลค่า 5,933.24 ล้านบาท เกาหลีใต้ 5.27% มูลค่า 5,039.52 ล้านบาท นอร์เวย์ 4.93% มูลค่า 4,714.53 ล้านบาท แคนาดา 4.58% มูลค่า 4,382.1 ล้านบาท และลาว 3.84% มูลค่า 3,668.56 ล้านบาท

หมายเหตุ: ข้อมูลจากศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานปลัดกระทรวงพาณิชย์

ดูข้อมูลที่ https://rocketmedialab.co/database-middleeastwar-import-cost/

The post 10 ประเทศที่ไทยนำเข้าวัตถุดิบตั้งต้นสำคัญมากที่สุด ในปี 2568 appeared first on Rocket Media Lab.

อ่าน DataDrivenPolicy เลือกตั้ง ’69 ปัญหาการท่องเที่ยว

ดาวน์โหลดข้อมูล ที่นี่

The post #DataDrivenPolicy เลือกตั้ง ’69 ปัญหาการท่องเที่ยว [ข้อมูลดิบ] appeared first on Rocket Media Lab.

พรรคการเมืองจะมีนโยบายอย่างไร เมื่อยุคทองของการท่องเที่ยวไทยผ่านพ้นไปแล้ว นักท่องเที่ยวต่างชาติปี 68 ลดลงเหลือ 32.9 ล้านคน ต่ำกว่าเป้า 6 ล้านคน

#DataDrivenPolicyคำถามนี้นักการเมืองต้องตอบ ชวนมาเปิดไพ่ เพื่อใช้ข้อมูลนำทาง กับไพ่ The World ท่องเที่ยว

การท่องเที่ยวเคยเป็นเครื่องยนต์หลักที่พาเศรษฐกิจไทยเดินหน้า แต่สถานการณ์ล่าสุดที่จำนวนนักท่องเที่ยวและรายได้จากการท่องเที่ยวลดลง กำลังตั้งคำถามใหญ่ว่า “ยุคทอง” ของท่องเที่ยวไทยอาจผ่านพ้นไปแล้ว เมื่อปี 2568 จำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติลดลงเหลือ 32.9 ล้านคน ต่ำกว่าเป้าหมายถึงราว 6 ล้านคน ท่ามกลางปัญหาความเชื่อมั่น ความปลอดภัย กำลังซื้อที่ถดถอย และพฤติกรรมการเดินทางที่เปลี่ยนไป พรรคการเมืองจะออกแบบนโยบายการท่องเที่ยวไทยใหม่อย่างไร ในโลกที่ความสำเร็จแบบเดิมอาจไม่กลับมาอีก

#เลือกตั้ง69 ครั้งนี้ พรรคการเมืองมาพร้อมนโยบายมากมายสารพัดและแตกต่างกันไป Rocket Media Lab ขอเชิญชวนนักการเมืองทุกพรรค รวมไปถึงประชาชนทุกคนทั้งผู้ที่มีสิทธิเลือกตั้ง หรือยังไม่มี มาร่วมกันคลี่ปมปัญหา 12 ประเด็นของประเทศไทยว่ามีอะไรซุกซ่อนอยู่บ้าง ผ่าน ‘ไพ่ทาโรต์’ ชุดพิเศษที่จัดทำขึ้น ที่จะมาพร้อมทั้งประเด็นปัญหา ชุดคำถามสำคัญที่จะพาเราไปหาทางออก และข้อมูลที่จะนำไปสู่การออกแบบนโยบายเพื่อแก้ปัญหานั้น 

พรรคการเมืองจะมีนโยบายอย่างไร เมื่อนักท่องเที่ยวเที่ยวมาไทยน้อยลง ชาวต่างชาติหาย 2.5 ล้านคนในปีเดียว

สถานการณ์ท่องเที่ยวไทยในรอบ 10 ปี ยังไม่ฟื้นตัวกลับสู่จุดเดิม ตัวเลขนักท่องเที่ยวต่างชาติในปี 2568 ลดลงเหลือ 32.9 ล้านคน หายไปกว่า 2.5 ล้านคนเมื่อเทียบกับปีก่อนหน้าที่ 35.55 ล้านคน สวนทางกับที่เคยคาดการณ์ว่าจะเติบโตแตะระดับ 37.5 ล้านคน และยังสวนทางกับเป้าหมายที่ ททท. เคยตั้งไว้ว่าจะทำยอดให้ถึง 39 ล้านคน 

สถานการณ์เช่นนี้ทำให้เห็นว่าอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวไทยที่ยังน่าเป็นห่วง และอยู่ในภาวะการฟื้นตัวไม่ทั่วถึง (Uneven Recovery) ขณะที่ Financial Times ระบุว่า ประเทศไทยเป็นเหมือนคนป่วยแห่งเอเชีย โดยอธิบายว่า ประเทศที่เป็นเสือของอาเซียนในช่วง 5 ปีมานี้ กลับมีอัตราการเติบโตติดลบ ปัจจัยขับเคลื่อนสำคัญอย่างการบริโภค การผลิต และการท่องเที่ยวก็ล้วนอยู่ในช่วงขาลง

สำหรับสถิตินักท่องเที่ยวในปี 2568 ยังมีประเด็นน่าจับตาว่า จำนวนนักท่องเที่ยวจีนลดลงถึง 34.2% เมื่อเทียบกับก่อนจะเกิดโควิดในปี 2562 ปัจจัยสำคัญมาจากวิกฤตความเชื่อมั่นด้านความปลอดภัย หลังไทยถูกจัดร่วงไปอยู่อันดับ 102 จาก 119 ประเทศในดัชนีชี้วัดการพัฒนาการเดินทางและการท่องเที่ยว (TTDI) ขณะที่นักท่องเที่ยวจากมาเลเซียเพิ่มขึ้นมาเป็นอันดับหนึ่งที่ 4.52 ล้านคน แม้ในช่วงปลายปี ตัวเลขจะชะลอลงจากเหตุน้ำท่วมภาคใต้ 

ในทางกลับกัน แนวโน้มการท่องเที่ยวของคนไทยกลับสวนทางอย่างชัดเจน โดยคนไทยเลือกไปเที่ยวต่างประเทศเพิ่มขึ้น เดือนตุลาคม 2568 คนไทยเดินทางไปญี่ปุ่นกว่า 6.8 แสนคน จากแรงหนุนด้านอัตราแลกเปลี่ยน และการเดินทางไปจีนก็เพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด จากมาตรการวีซ่าฟรี โดยเฉพาะเส้นทางสู่เมืองเฉิงตู มีนักท่องเที่ยวไทยเพิ่มขึ้นกว่า 223.63%

ด้านโครงสร้างรายได้และค่าใช้จ่ายในปี 2568 ภาคการท่องเที่ยวสร้างรายได้รวมประมาณ 1.53 ล้านล้านบาท ซึ่งลดลงจากปีก่อนหน้า แม้ภาครัฐจะพยายามแก้ปัญหาการกระจุกตัวของรายได้ผ่านมาตรการต่างๆ อาทิ สิทธิประโยชน์ทางภาษีสำหรับการท่องเที่ยวเมืองรองที่มีวงเงินลดหย่อนสูงสุด 20,000 บาท การผลักดันนโยบายซอฟต์พาวเวอร์ผ่านความร่วมมือหลากหลายรูปแบบ เช่น กระแสจากซีรีส์ The White Lotus Season 3 ที่มีนักแสดงอย่าง ลิซ่า-ลลิษา มโนบาล ร่วมแสดง 

อย่างไรก็ตาม นโยบายฟรีวีซ่าระหว่างไทย-จีน กลับส่งผลในทิศทางสวนทาง โดยเอื้อให้คนไทยเดินทางออกไปเที่ยวจีนมากกว่าดึงนักท่องเที่ยวจีนเข้ามาในประเทศ ขณะเดียวกัน ความไม่แน่นอนทางการเมืองจากการยุบสภาและสถานะรัฐบาลรักษาการในช่วงปลายปี ส่งผลให้การเบิกจ่ายงบประมาณภาครัฐชะลอตัว ซึ่งกลายเป็นโจทย์สำคัญที่พรรคการเมืองต้องเร่งแก้ไขเพื่อเรียกความเชื่อมั่นกลับคืนมา

พรรคการเมืองจะมีนโยบายอย่างไร เมื่อนักท่องเที่ยวใช้จ่ายเงินน้อยลง รายได้หายไป 3 แสนล้านบาทนับจากยุคก่อนโควิด

ภาพรวมรายได้จากการท่องเที่ยวยังฟื้นตัวไม่เท่าสู่ระดับก่อนโควิด แม้ในปี 2567 จะสร้างรายได้รวมราว 1.61 ล้านล้านบาท แต่ยังต่ำกว่าปี 2562 ซึ่งมีรายได้ถึง 1.91 ล้านล้านบาท ขณะเดียวกัน ค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อคนต่อวันของปี 2567 อยู่ที่ประมาณ 4,828 บาท แม้จะปรับตัวดีขึ้นจากช่วงวิกฤตการระบาด แต่ยังไม่สามารถกลับไปแตะระดับมากกว่า 5,000 บาทต่อวันได้ เช่นเดียวกับช่วงปี 2558-2562 สะท้อนว่า ตลาดนักท่องเที่ยวคุณภาพสูงและกำลังซื้อยังฟื้นกลับมาไม่เต็มที่

หากพิจารณานักท่องเที่ยวในมิติทั้งปริมาณและกำลังซื้อ พบว่า กลุ่มนักท่องเที่ยวจีนยังคงเป็นแชมป์ด้านรายได้รวมสูงสุด โดยในปี 2567 สร้างรายได้ถึงราว 3.6 แสนล้านบาท จากฐานจำนวนนักท่องเที่ยวที่มาก และพฤติกรรมการช้อปปิ้งที่โดดเด่น อย่างไรก็ตาม หากวัดกันที่ความคุ้มค่าหรือระดับการใช้จ่ายต่อวัน กลับพบว่า กลุ่มที่สร้างรายได้สูงที่สุดคือนักท่องเที่ยวจากตะวันออกกลาง เช่น โอมาน กาตาร์ และคูเวต รวมถึงฮ่องกง ซึ่งยอมจ่ายราคาสูงแลกกับที่พักหรูและบริการพรีเมียม ขณะที่นักท่องเที่ยวรัสเซียยังคงเป็นกลุ่มที่จ่ายสูงสุดต่อทริป เนื่องจากมีลักษณะการพำนักระยะยาว ส่งผลให้มูลค่าการใช้จ่ายรวมต่อการเดินทางหนึ่งครั้งอยู่ในระดับสูงอย่างต่อเนื่อง

ทั้งนี้ โครงสร้างการใช้จ่ายของนักท่องเที่ยวกว่า 75% ยังคงกระจุกตัวอยู่ที่ 3 หมวดหลัก ได้แก่ ค่าที่พัก คิดเป็น 34% ค่าอาหาร 21% และการช้อปปิ้ง 20% โดยในหมวดการช้อปปิ้ง นักท่องเที่ยวจีนเป็นกลุ่มที่ขับเคลื่อนรายได้สูงสุด คิดเป็นเกือบ 30% ของมูลค่าการใช้จ่ายด้านการช้อปปิ้งทั้งหมด

นอกจากนี้ ยังมีตลาดเฉพาะกลุ่มที่มีศักยภาพสูงและน่าจับตา คือ การท่องเที่ยวเชิงการแพทย์ หรือ  Medical Tourism ซึ่งได้รับความนิยมในกลุ่มนักท่องเที่ยวตะวันออกกลาง และหมวดความบันเทิง (Entertainment) ที่นักท่องเที่ยวจากฮ่องกงมีสัดส่วนการใช้จ่ายในหมวดนี้สูงเป็นพิเศษ 

พรรคการเมืองจะมีนโยบายอย่างไร เมื่อไทยยังพึ่งพิงนักท่องเที่ยวจีน แต่จีนมาไทยน้อยลงอย่างต่อเนื่อง จาก 11 ล้านคนยุคก่อนโควิด เหลือแค่ 4.47 ล้านคนในปี 2568

สัญญาณการชะลอตัวของนักท่องเที่ยวจีนเริ่มชัดเจนขึ้นในเชิงปริมาณ แม้ในปี 2567 จำนวนนักท่องเที่ยวจีนสะสมสูงถึง 6.73 ล้านคนจากแรงหนุนของมาตรการวีซ่าฟรี แต่ข้อมูลล่าสุดในปี 2568 พบว่า ตัวเลขลดลงเหลือ 4.47 ล้านคน ส่งผลให้นักท่องเที่ยวจีนร่วงลงมาอยู่อันดับ 2 รองจากมาเลเซีย ที่มีนักท่องเที่ยว 4.52 ล้านคน และขยับขึ้นมาเป็นอันดับ 1 แทน แสดงให้เห็นว่า จำนวนนักท่องเที่ยวจีนที่เดินทางเข้าไทยเริ่มลดลงจากช่วงฟื้นตัวหลังโควิด 

ด้านหนึ่งคือ จุดแข็งที่ยังพอหยุงรายได้คือ กำลังซื้อของนักท่องเที่ยวจีนยังอยู่ในระดับสูง โดยค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อวันในปี 2567 เพิ่มขึ้นเป็น 6,365 บาท จาก 5,198 บาทในปี 2566 อย่างไรก็ตาม จะพบปัจจัยกดดันสำคัญจากเศรษฐกิจจีน ที่ได้รับผลกระทบจากสงครามการค้า และกำลังซื้อของชนชั้นกลางชาวจีนที่ฟื้นตัวไม่เต็มที่ ทำให้กลุ่มนักท่องเที่ยวที่เดินทางมาไทยคัดกรองเหลือเพียงกลุ่มที่มีกำลังซื้อสูงที่ยังกล้าจับจ่าย ขณะที่นักท่องเที่ยวจีนกลุ่มเดิมบางส่วน เริ่มหายไป

นายกสมาคมไทยธุรกิจการท่องเที่ยว (ATTA) ประเมินว่า ประเทศไทยอาจจะผ่านยุคที่มีนักท่องเที่ยวจีนทะลุ 10 ล้านคนต่อไปไปแล้ว และหากไม่มีการปรับนโยบายอย่างจริงจัง แมัในอนาคตจะคาดหวังให้นักท่องเที่ยวจีนเข้ามาถึง 8 ล้านคนก็อาจจะเป็นไปได้ยาก

ภาพรวมนี้ชี้ว่า การท่องเที่ยวไทยไม่อาจพึ่งพิงนักท่องเที่ยวจีนเพียงตลาดเดียวได้อีกต่อไป การที่จีนเสียแชมป์ด้านปริมาณให้มาเลเซียเป็นสัญญาณเตือนว่า ไทยไม่สามารถพึ่งพิงจำนวนนักท่องเที่ยวจีนให้เติบโตตลอดไปได้ แต่นอกจากการรักษาฐานกลุ่มที่มีกำลังซื้อสูงไว้เพื่อพยุงรายได้รวมของประเทศ นโยบายการท่องเที่ยวควรวางแผนควบคู่ไปกับการกระจายความเสี่ยงไปยังตลาดอื่นและการยกระดับโครงสร้างการท่องเที่ยวในระยะยาว

พรรคการเมืองจะมีนโยบายอย่างไร เมื่อภาพลักษณ์ประเทศไทยไม่น่าเชื่อถือ ประเทศไทยไม่ปลอดภัย และไม่เป็นปลายทางของการท่องเที่ยวอีกต่อไป 

การท่องเที่ยวไทยเผชิญวิกฤตใหญ่หลายครั้งในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา เริ่มจาก “สึนามิ” ในปี 2547 ทำให้จำนวนนักท่องเที่ยวลดลงเกือบครึ่งหนึ่งในปีถัดมา รัฐบาลต้องขอความช่วยเหลือจากต่างประเทศ ออกมาตรการเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ และสร้างระบบเตือนภัยสึนามิแห่งชาติ

ต่อมาปี 2558 เกิดเหตุระเบิดที่ราชประสงค์ ทำให้ไทยสูญเสียนักท่องเที่ยว 1.33 ล้านคน คิดเป็นรายได้กว่า 64,300 ล้านบาท รัฐบาลขณะนั้นช่วยเหลือผู้ประสบเหตุทันที และสร้างความมั่นใจให้กลับคืนมา โดยใช้วิธีโปรโมทผ่านโฆษณาการท่องเที่ยวในต่างประเทศ

เหตุการณ์เรือฟีนิกซ์ล่มในปี 2561 เป็นบทเรียนที่สะท้อนว่า การพึ่งพานักท่องเที่ยวกลุ่มเดียวมากเกินไปมีความเสี่ยงสูง ในเหตุการณ์นี้มีผู้เสียชีวิต 47 ราย ส่วนใหญ่เป็นชาวจีน ส่งผลให้ยอดจองห้องพักในภูเก็ตถูกยกเลิกทันที 10-15% และนักท่องเที่ยวจีนลดลงต่อเนื่องกว่า 5 เดือน รัฐบาลได้แก้ปัญหาโดยมอบเงินเยียวยาให้ผู้สูญเสียรายละ 1 ล้านบาท และยกเว้นค่าธรรมเนียมวีซ่า เพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยว

ในปี 2566 เกิดเหตุกราดยิงที่ห้างสยามพารากอน มีผู้เสียชีวิตเป็นชาวต่างชาติ 2 ราย และบาดเจ็บ 5 ราย รัฐบาลตั้งศูนย์บัญชาการเพื่อจัดการสถานการณ์ โดยให้ความช่วยเหลือผู้ประสบเหตุอย่างรวดเร็ว ประสานงานกับสถานทูต และออกมาตรการควบคุมอาวุธ

อีกวิกฤตที่เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อเดือนมกราคมในปี 2568 เมื่อ “หวังซิง” นักแสดงชาวจีน ถูกแก๊งคอลเซ็นเตอร์ล่อลวงมาไทย ก่อนจะถูกลักพาตัวข้ามแดนไปยังเมียนมา เหตุการณ์นี้ทำลายภาพลักษณ์ที่ดี ทำให้ไทยถูกมองว่าเป็นประเทศทางผ่านของเครือข่ายอาชญากรรมข้ามชาติ และแม้ว่านักแสดงจะได้รับการช่วยเหลือในภายหลัง แต่ข่าวการลักพาตัวได้แพร่สะพัดบนโซเชียลมีเดีย และส่งผลต่อความเชื่อมั่นของนักท่องเที่ยวอย่างมาก 

ผลกระทบที่เกิดขึ้นทันทีจากเหตุการณ์นี้คือคอนเสิร์ตของนักร้องชาวฮ่องกง อีสัน ชาน (Eason Chan) ซึ่งมีกำหนดจัดขึ้นในวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2568 ถูกยกเลิก โดยผู้จัดงานให้เหตุผลว่ากังวลด้านความปลอดภัยของนักท่องเที่ยวชาวจีน ขณะที่เที่ยวบินเช่าเหมาลำจากจีนถูกยกเลิกถึง 40 เที่ยวบินก่อนถึงช่วงตรุษจีน 

วิกฤตนี้สร้างความเสียหายต่ออุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทย โดยเฉพาะตลาดจีนซึ่งอ่อนไหวต่อประเด็นความปลอดภัยสูง ทั้งนี้ จากสถิติของกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา พบว่าโครงสร้างตลาดท่องเที่ยวเกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ จากเดิมในปี 2567 จีนครองตลาดอันดับหนึ่งด้วยจำนวนนักท่องเที่ยว 6.73 ล้านคน ตามด้วยมาเลเซีย 4.95 ล้านคน แต่ในปี 2568 มาเลเซียขยับขึ้นเป็นอันดับหนึ่งที่ 4.5 ล้านคน ในขณะที่นักท่องเที่ยวจีนลดลงเหลือ 4.47 ล้านคน 

ตัวเลขที่ดิ่งลงอย่างรวดเร็ว ทำให้ส่วนแบ่งตลาดของนักท่องเที่ยวจีนลดจาก 28% เหลือเพียง 14% และบีบให้การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ต้องปรับลดเป้าหมายรายได้รวมของประเทศลง ยิ่งไปกว่านั้น วิกฤตนี้ยังเกิดขึ้นในช่วงที่เศรษฐกิจจีนชะลอตัว และพฤติกรรมของนักท่องเที่ยวคนรุ่นใหม่ที่เปลี่ยนไป ซึ่งหันมาสนใจเดินทางท่องเที่ยวด้วยตนเอง (FITs) และพึ่งพาข้อมูลจากโลกออนไลน์เป็นหลัก

นอกจากนี้ การเน้นเพิ่มจำนวนนักท่องเที่ยวสร้างปัญหาให้ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในแหล่งท่องเที่ยวชื่อดัง รายงานเดียวกับที่เคยชมเชยเรื่องความน่าดึงดูด กลับจัดให้ไทยเป็นประเทศที่ “ไม่สะอาดและมีมลพิษสูง” เป็นอันดับ 2 รองจากอินเดีย ซึ่งเป็นสัญญาณชัดเจนถึงปัญหาจากการมีนักท่องเที่ยวมากเกินไป ปัญหาขยะ น้ำเสีย และธรรมชาติเสื่อมโทรม เช่น ปะการังฟอกขาว กลายเป็นภัยคุกคามต่อแหล่งท่องเที่ยวของประเทศ

การท่องเที่ยวที่เติบโตเร็วยังสร้างปัญหาด้านความปลอดภัย ทั้งอาชญากรรม การหลอกลวง และอุบัติเหตุต่างๆ เมื่อคนเริ่มพูดถึงปัญหาเหล่านี้บ่อยขึ้น ในยุคที่ข่าวแพร่กระจายได้เร็วผ่านสื่อโซเชียลมีเดีย จึงส่งผลเสียต่อภาพลักษณ์และชื่อเสียงของประเทศ

วิกฤตต่างๆ สะท้อนว่าไทยแก้ปัญหาหลังเกิดเหตุได้ดี เช่น ให้เงินช่วยเหลือและสื่อสารได้เร็ว แต่ยังบกพร่องในเรื่องการป้องกัน วิธีส่วนใหญ่เน้นแค่สร้างภาพลักษณ์ให้ดีขึ้น โดยที่ยังไม่แก้ปัญหาตั้งแต่ต้นเหตุ เช่น ไม่บังคับใช้มาตรการความปลอดภัยอย่างจริงจัง ​​หลายพื้นที่ได้รับผลกระทบจากความเสื่อมโทรมทางสิ่งแวดล้อมอย่างรุนแรงอันเนื่องมาจากปริมาณนักท่องเที่ยวที่เกินขีดความสามารถในการรองรับ การวางผังเมืองในพื้นที่เสี่ยงยังมีปัญหา และยังคงละเลยการควบคุมธุรกิจผิดกฎหมาย

พรรคการเมืองจะมีนโยบายอย่างไร เมื่อคนไทยเองก็เที่ยวไทยน้อยลง รายได้จากการท่องเที่ยวในประเทศโตไม่ถึง 1%

สถานการณ์การท่องเที่ยวในปี 2568 จากรายงานเบื้องต้นของกองเศรษฐกิจการท่องเที่ยวและกีฬา กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา สะท้อนการฟื้นตัวที่ชะลอลงอย่างชัดเจน โดยมีผู้เยี่ยมเยือนหมุนเวียนรวม 357.1 ล้านคน เพิ่มขึ้นเพียง 1% จากปีก่อน ขณะที่จำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติลดลง 5.81% เหลือ 78.3 ล้านคน ส่งผลให้รายได้จากนักท่องเที่ยวต่างชาติลดลง 6.15% เหลือ 1.68 ล้านล้านบาท สถิตินี้ชี้ให้เห็นว่ามนต์ขลังการดึงดูดชาวต่างชาติเริ่มลดลงและส่งผลกระทบโดยตรงต่อรายได้รวมของประเทศที่ติดลบไป 2.18% เมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา

แม้รายได้จากการท่องเที่ยวของคนไทยจะเพิ่มขึ้นมาอยู่ที่ 1,172,197 ล้านบาท แต่กลับเผชิญภาวะ “สมองไหลทางการท่องเที่ยว” เมื่อคนไทยเลือกเดินทางไปต่างประเทศมากขึ้น โดยเฉพาะญี่ปุ่นและจีน จากปัจจัยด้านความคุ้มค่าของราคา ขณะที่ค่าครองชีพในเมืองท่องเที่ยวหลักอย่างภูเก็ตและสมุยปรับตัวสูงเกินจริง ปัญหาการกระจุกตัวของรายได้ยังคงรุนแรง โดยกรุงเทพมหานครครองสัดส่วนรายได้จากนักท่องเที่ยวไทยสูงถึง 276,501 ล้านบาท ทำให้นโยบายของพรรคการเมืองจำเป็นต้องเร่งสร้างความคุ้มค่าด้านราคา ควบคู่กับการยกระดับมาตรฐานบริการ เพื่อดึงดูดให้คนไทยกลับมาเที่ยวในประเทศและกระจายรายได้สู่เมืองรองมากขึ้น

สำหรับการรับมือในระยะถัดไป โจทย์สำคัญคือการกระจายความเสี่ยงจากภัยธรรมชาติ ซึ่งเคยส่งผลให้จำนวนนักท่องเที่ยวหายไป 55% ในช่วงปลายปีที่ผ่านมา พร้อมเร่งกู้ภาพลักษณ์ความปลอดภัยที่ร่วงไปสู่อันดับ 102 ของโลก เพื่อลบภาพจำเรื่องสแกมเมอร์และแก๊งคอลเซ็นเตอร์ ทั้งนี้ ททท. ตั้งเป้าหมายปี 2569 โดยหวังว่าจะมีนักท่องเที่ยวต่างชาติเข้าไทย 36.7 ล้านคน พร้อมกระตุ้นคนไทยให้เที่ยวภายในประเทศมากกว่า 205 ล้านคน/ครั้ง โดยคาดหวังรายได้รวมจากการท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นเป็น 2.78 ล้านล้านบาท หรือเติบโตราว 7% จากประมาณการรายได้รวม 2.6 ล้านล้านบาทในปี 2568

รัฐบาลทำอะไรไปแล้วบ้าง

1. มาตรการภาษีเพื่อกระตุ้นเมืองรอง 

เพื่อแก้ปัญหาการกระจุกตัวของการท่องเที่ยวในเมืองหลัก รัฐบาลอนุมัติมาตรการให้ บุคคลธรรมดา นำค่าใช้จ่ายด้าน ที่พักและร้านอาหาร มาหักลดหย่อนภาษีได้ ตามจริงไม่เกิน 20,000 บาท (แยกเป็น 10,000 บาทจากใบกำกับเต็มรูปแบบ และอีก 10,000 บาทสำหรับเอกสาร e-Tax Invoice) และหากเป็นการใช้จ่ายใน เมืองรอง 55 จังหวัด จะได้ ตัวคูณ 1.5 เท่า ทำให้เพดานหักลดหย่อน “ขยับได้สูงสุดถึง 30,000 บาท” ตามเงื่อนไขที่กำหนด

ขณะเดียวกัน สำหรับ นิติบุคคล ที่จัดอบรม/สัมมนาในประเทศ รัฐเปิดให้หักรายจ่ายได้ 2 เท่าในเมืองรอง และ 1.5 เท่าในพื้นที่อื่น เมื่อจ่ายให้ผู้ประกอบการที่จดทะเบียนและมีเอกสารภาษีถูกต้อง

2. นโยบายวีซ่าเสรี และใช้ “วีซ่า” เป็นเครื่องมือดึงกลุ่มใหม่

รัฐบาลเดินหน้าใช้มาตรการวีซ่าเพื่อดึงนักท่องเที่ยวและกลุ่มทำงานระยะยาว เช่น Destination Thailand Visa (DTV) ซึ่งเป็นวีซ่าแนว “workcation/remote work + soft power activities” โดยให้พำนักในไทยได้ ไม่เกิน 180 วันต่อครั้ง และเป็นวีซ่าแบบเข้าออกได้หลายครั้งเข้าออก (multiple entry)

อีกด้านหนึ่ง ไทย–จีนได้ลงนามและให้นโยบาย ยกเว้นวีซ่าระหว่างกัน มีผลบังคับใช้ 1 มีนาคม 2567 (โดยทั่วไปยกเว้นวีซ่าสำหรับการพำนักระยะสั้นตามเงื่อนไขที่ประกาศ)
หลังประกาศดีลยกเว้นวีซ่า มีรายงานคำกล่าวของโฆษกรัฐบาลไทยว่า “การค้นหาเที่ยวไทย” บนแพลตฟอร์มท่องเที่ยวจีนรายใหญ่ พุ่งขึ้นกว่า 90% ในช่วงแรกของการประกาศ

3. การใช้ Soft Power และอิทธิพลทางวัฒนธรรม

รัฐบาลได้ยกระดับ Soft Power จากแนวคิดนามธรรมสู่การปฏิบัติจริงผ่านแคมเปญการตลาดระดับโลก โดยอาศัยบุคคลที่มีอิทธิพล (Influencers) และคาแรคเตอร์ที่ได้รับความนิยม อาทิ  Lisa Blackpink ได้รับแต่งตั้งเป็น Amazing Thailand Ambassador โปรโมตผ้าไทยและแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม เช่น อยุธยา 21 เกิดกระแสการเดินทางตามรอยลิซ่าที่อยุธยา ยอดขายผ้าซิ่นพุ่งสูงขึ้น และยอดค้นหาที่พักในเกาะสมุยเพิ่มขึ้น 12% หลังมีข่าวการถ่ายทำซีรีส์ The White Lotus 

การโปรโมทโครงการ Labubu x TAT ความร่วมมือกับ Pop Mart โดยใช้คาแรคเตอร์ Labubu เป็นทูตการท่องเที่ยวภายใต้โครงการลาบูบู้เที่ยวไทยที่เน้นเจาะกลุ่ม Gen Z ชาวจีน สร้างการรับรู้ (Impressions) กว่า 500 ล้านครั้ง และกระตุ้นยอดขายแพ็กเกจทัวร์ได้กว่า 20,000 แพ็กเกจ 

4. Soft Power และอิทธิพลวัฒนธรรม: ใช้ “คนดัง–คอนเทนต์–ซีรีส์” ดันการตลาด

ภาครัฐ/ททท. เดินหน้าสื่อสารภาพลักษณ์โดยใช้อินฟลูเอนเซอร์และคาแรคเตอร์ที่ได้รับความนิยม เช่น เช่น ททท. เปิดตัว ลลิษา “ลิซ่า” มโนบาล เป็น Amazing Thailand Ambassador ภายใต้แคมเปญ “Feel All the Feelings” และจัดงานเปิดตัวที่วัดอรุณฯ ขณะเดียวกัน กระแสจากซีรีส์ The White Lotus Season 3 ที่ถ่ายทำในไทย ก็มีสื่อรายงานว่าช่วยกระตุ้นความสนใจต่อเกาะสมุย โดยเห็นได้จากยอดการค้นหาโรงแรมเพิ่มราว 12% 

นอกจากนี้ ททท. ร่วมมือกับ Pop Mart ทำแคมเปญใช้คาแรคเตอร์ Labubu เป็นทูตการท่องเที่ยวไทย เพื่อเข้าถึงฐานแฟนกลุ่ม Gen Z ในจีน และพัฒนาแพ็กเกจร่วมกับแพลตฟอร์มท่องเที่ยวจีน โดยตั้งเป้า สร้างการรับรู้ หรือดันยอด impressions ให้ได้ที่ 500 ล้านครั้ง และตั้งเป้ายอดขายแพ็กเกจทัวร์อย่างน้อย 20,000 แพ็กเกจ 

5. ครบรอบ 50 ปีสัมพันธ์ไทย–จีน: โครงการ Nihao Month และ KOL/FAM Trip

ททท. เดินหน้ารุกตลาดจีนผ่านโครงการ Nihao Month โดยแต่งตั้งนักแสดงจีน หลัวอวิ๋นซี (Luo Yunxi) เป็นทูตสัมพันธไมตรี เพื่อร่วมเฉลิมฉลองความสัมพันธ์ไทย–จีนครบรอบ 50 ปี ควบคู่กับการเชิญ KOL ชาวจีนกว่า 120 ราย จากพื้นที่สำคัญอย่างปักกิ่งและคุนหมิง มาร่วมประชาสัมพันธ์ภายใต้โครงการซอฟต์พาวเวอร์ และโปรโมทเส้นทางท่องเที่ยวเมืองรอง เช่น ระนองและจันทบุรี ผ่านแพลตฟอร์มหลักอย่าง Weibo และ Douyin พร้อมทั้งจัดแคมเปญส่วนลดสำหรับนักท่องเที่ยวจีนร่วมกับห้างสรรพสินค้าและพันธมิตรภาคเอกชน ซึ่งตั้งเป้าสร้างการรับรู้ราว 500 ล้านคน-ครั้ง และกระตุ้นจำนวนนักท่องเที่ยวจีนเดินทางเข้าไทยเพิ่มขึ้นประมาณ 250,000 คน

เห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วย: พรรคการเมืองของคุณจะรับนโยบายต่อไปนี้หรือไม่

1. พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการท่องเที่ยวแบบครบวงจร
   รัฐบาลควรลงทุนและยกระดับโครงสร้างพื้นฐานด้านการท่องเที่ยว ทั้งระบบขนส่งสาธารณะ การเชื่อมต่อระหว่างเมือง ระบบการชำระเงินที่สะดวกและปลอดภัย รวมถึงโครงสร้างดิจิทัล เพื่อเพิ่มความสะดวก ลดต้นทุน และยกระดับประสบการณ์ของนักท่องเที่ยว
2. ควบคุมราคาสินค้าและบริการจำเป็นในแหล่งท่องเที่ยว
   รัฐควรกำหนดมาตรการกำกับดูแลราคาสินค้าและบริการที่จำเป็นในพื้นที่ท่องเที่ยว เพื่อสร้างมาตรฐานการให้บริการที่เหมาะสมและเป็นธรรม เช่น ค่าไฟฟ้า ค่าโดยสารแท็กซี่ ค่าบริการแพลตฟอร์มการเดินทาง และค่าเข้าชมสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ
3. เร่งแก้ปัญหาความปลอดภัยในการท่องเที่ยวไทยอย่างเป็นระบบ
   รัฐบาลควรเร่งฟื้นฟูความเชื่อมั่นด้านความปลอดภัยของนักท่องเที่ยว ผ่านการบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจัง การจัดการปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติ สแกมเมอร์ และการคุ้มครองนักท่องเที่ยว เพื่อแก้ภาพลักษณ์เชิงลบที่กระทบต่อรายได้ประเทศ
4. อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและส่งเสริมการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน
   นโยบายท่องเที่ยวควรมุ่งเน้นการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ควบคู่กับการบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยวตามหลักความยั่งยืนและ ESG เพื่อรักษาศักยภาพการท่องเที่ยวในระยะยาว ไม่แลกการเติบโตระยะสั้นกับความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อม
5. พัฒนาสถานที่ท่องเที่ยวระดับ World Class สำหรับนักท่องเที่ยวกำลังซื้อสูง
   รัฐบาลควรผลักดันการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวและประสบการณ์ระดับ World Class เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวกลุ่มกำลังซื้อสูง (High-spending tourists) เพิ่มรายได้ต่อหัว และลดการพึ่งพิงการเติบโตจากปริมาณนักท่องเที่ยวเพียงอย่างเดียว

ข้อมูลดิบ : https://rocketmedialab.co/database-datadrivenpolicy-election69-tourism/

The post #DataDrivenPolicy เลือกตั้ง ’69 ปัญหาการท่องเที่ยว appeared first on Rocket Media Lab.

#DataDrivenPolicyคำถามนี้นักการเมืองต้องตอบ ชวนมาเปิดไพ่ เพื่อใช้ข้อมูลนำทาง กับไพ่ Judgement ค่าแรงขั้นต่ำ

#เลือกตั้ง69 ครั้งนี้ พรรคการเมืองมาพร้อมนโยบายมากมายสารพัดและแตกต่างกันไป Rocket Media Lab ขอเชิญชวนนักการเมืองทุกพรรค รวมไปถึงประชาชนทุกคนทั้งผู้ที่มีสิทธิเลือกตั้ง หรือยังไม่มี มาร่วมกันคลี่ปมปัญหา 12 ประเด็นของประเทศไทยว่ามีอะไรซุกซ่อนอยู่บ้าง ผ่าน ‘ไพ่ทาโรต์’ ชุดพิเศษที่จัดทำขึ้น ที่จะมาพร้อมทั้งประเด็นปัญหา ชุดคำถามสำคัญที่จะพาเราไปหาทางออก และข้อมูลที่จะนำไปสู่การออกแบบนโยบายเพื่อแก้ปัญหานั้น 

จะแก้ปัญหาอย่างไร เมื่อค่าแรงขั้นต่ำไม่ได้ขึ้นทุกปี แม้ราคาสินค้าค่าครองชีพจะขยับขึ้น  

ประเทศไทยมีการนำแนวคิดเรื่องค่าแรงขั้นต่ำมาใช้ครั้งแรกเมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2516 ในสมัยรัฐบาลจอมพลถนอม กิตติขจร โดยนำร่องในพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑลซึ่งเป็นเขตอุตสาหกรรม จนกระทั่งถึงรัฐบาลนายอนุทิน ชาญวีรกูล ประเทศไทยมีการปรับขึ้นค่าแรงมาแล้วทั้งหมด 50 ครั้ง แบ่งเป็นการขึ้นแบบรายจังหวัด 21 ครั้ง และขึ้นพร้อมกันทั่วประเทศ 29 ครั้ง 

แต่ประเทศไทยไม่ได้ปรับค่าแรงขั้นต่ำขึ้นทุกปี แม้ราคาข้าวของจะขยับตัวขึ้นทุกปีก็ตาม โดยเฉพาะช่วงหลังปี 2539 ที่เริ่มเปลี่ยนจากการขึ้นเกือบทุกปีมาเป็นการเว้นช่วงนานขึ้น อย่างการขึ้นในปี 2541 ในยุค ชวลิต ยงใจยุทธ หากนั้นก็เว้นไปถึง 2 ปี ถึงจะขึ้นอีกครั้งในปี 2544 ในยุคชวน หลีกภัย ซึ่งก็เว้นไปอีก 3 ปี ถึงจะขึ้นอีกในปี 2548 ในยุคทักษิณ ชินวัตร

เช่นเดียวกันกับการขึ้นค่าแรงขั้นต่ำทั้งประเทศในปี 2556 ยุคยิ่งลักษณ์ ชินวัตร จากนั้นเว้นไปอีก 3 ปี ในช่วงการรัฐประหารถึงจะมีการขึ้นอีกครั้งในปี 2560 ในยุคประยุทธ์ จันทร์โอชา แต่หลังจากมีการเลือกตั้งแล้วในปี 2562 ค่าแรงขั้นต่ำก็ยังไม่ขึ้นทุกปี แต่เป็นการขึ้นปีเว้นปี โดยขึ้นในปี 2563 2565 และ 2567 แม้ว่าราคาค่าครองชีพจะเขยิบขึ้นทุกปีก็ตาม 

จะแก้ปัญหาอย่างไร เมื่อปีที่ GDP เพิ่ม แต่ใช่ว่าค่าแรงขั้นต่ำจะเพิ่มตาม

ทุกครั้งที่จะมีการปรับค่าแรงขั้นต่ำขึ้น ข้อโต้แย้งเรื่องการขึ้นค่าแรงมักวนเวียนอยู่กับสภาพเศรษฐกิจที่ยังคงไม่เติบโต ความกังวลของภาคเอกชนเรื่องต้นทุนจะพุ่งสูงขึ้น หรือหากขึ้นค่าแรงแล้วอาจทำให้นักลงทุนย้ายฐานผลิตหนี แต่เมื่อนำข้อมูลการขึ้นค่าแรงขั้นต่ำในแต่ละปี และตัวเลขผลิตภัณฑ์มวลรวมประชาชาติต่อหัว หรือ GDP ต่อหัว มาเปรียบเทียบกันก็จะพบว่า แม้ในปีที่ GDP เติบโต แต่ค่าแรงก็กลับไม่ขึ้นตาม 

เช่น ในช่วงปี 2544 จนถึงช่วงปี 2551 ที่ตัวเลข GDP ต่อหัวนั้นเติบโตสูงขึ้นเรื่อยๆ แต่เมื่อหันกลับมาดูค่าแรงขั้นต่ำกลับพบว่าไม่ได้เติบโตตามการเติบโตของเศรษฐกิจเลยแม้แต่น้อย เช่นเดียวกันกับในช่วงปี 2558 จนถึงปี 2563 ที่ที่ตัวเลข GDP ต่อหัวนั้นเติบโตสูงขึ้นเรื่อยๆ แต่ค่าแรงขั้นต่ำนั้นกลับเติบโตอย่างเชื่องช้า จนดูเหมือนว่าแทบจะไม่มีการเปลี่ยนแปลง 

นอกจากนั้น ข้อกังวลเรื่องค่าแรงที่สูงขึ้น จะทำให้เจ้าของกิจการต้องแบกรับต้นทุนเพิ่มมากขึ้นนั้น พบว่าในปี 2557 หลังนโยบายค่าแรง 300 บาทมีผลบังคับใช้ทั่วประเทศ แม้จะมีปัจจัยลบทางการเมืองหรือข้อถกเถียงทางการเมือง แต่จะพบว่า GDP ต่อหัวกลับสูงถึง 608 บาท และอัตราเงินเฟ้ออยู่ในระดับต่ำเพียงร้อยละ 1.9 ข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ยังยืนยันว่าการลงทุนจากต่างประเทศไม่ได้ลดลง แต่กลับเพิ่มขึ้นเป็น 1.6 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ สิ่งนี้เหล่านี้ชี้ให้เห็นว่าการเติบโตของ GDP ไม่ได้ส่งผลให้ค่าแรงปรับขึ้นตามกลไกที่ควรจะเป็น แม้ตัวเลขเศรษฐกิจจะดีขึ้นแต่ค่าแรงกลับถูกแช่แข็งหรือปรับขึ้นเพียงเล็กน้อยเท่านั้น

จะแก้ปัญหาอย่างไร เมื่อค่าแรงขั้นต่ำไม่เท่ากัน แต่ราคาข้าวของเท่ากัน

ค่าแรงขั้นต่ำที่ไม่เท่ากันในแต่ละจังหวัด มีจุดเริ่มต้นจากการกำหนดนโยบายของรัฐที่ไม่ทั่วถึง ตั้งแต่การประท้วงปี 2517 ที่ทำให้มีการขึ้นค่าแรงเป็น 20 บาทเฉพาะในกรุงเทพฯ และปริมณฑล ต่อมาเมื่อรัฐบาลมุ่งเน้นพัฒนาพื้นที่เศรษฐกิจเฉพาะจุด เช่น โครงการพัฒนาพื้นที่บริเวณชายฝั่งทะเลตะวันออก หรือ Eastern Seaboard Development Program ในปี 2524 ก็ส่งผลให้ค่าแรงในภาคตะวันออกอย่างชลบุรีและระยองพุ่งสูงขึ้นเทียบเท่าเมืองหลวง หรือนโยบายส่งเสริมการท่องเที่ยว (Visit Thai) ในช่วงปี 2530-2534 ที่ดันให้ภูเก็ตกลายเป็นจังหวัดที่มีค่าแรงสูงเป็นอันดับต้นๆ ของประเทศ ซึ่งจะเห็นว่าค่าแรงขั้นต่ำสูงๆ ขึ้นมักกระจุกตัวอยู่แค่ในพื้นที่อุตสาหกรรมและท่องเที่ยวตามการชี้เป้าของภาครัฐ ในขณะที่จังหวัดอื่นถูกทิ้งไว้ข้างหลังแม้ราคาสินค้าจะขยับขึ้นเท่ากันทั่วประเทศ

กลไกที่ทำให้ค่าแรงไม่สะท้อนค่าครองชีพจริงคือสูตรคำนวณที่เริ่มใช้มาตั้งแต่ปี 2560 ซึ่งรศ.ดร.กิริยา กุลกลการ นักวิชาการมองว่ามีความไม่เป็นธรรมหลายจุด เช่น การกำหนดตัวถ่วงน้ำหนัก 0.32 คูณกับผลิตภาพแรงงาน หมายความว่าหากแรงงานเก่งขึ้น 10% จะได้รับการขึ้นค่าแรงเพียง 3.2% เท่านั้น นอกจากนี้ยังมีการปรับเปลี่ยนวิธีคิดฐานเงินเฟ้อในช่วงการเจรจา โดยเลือกใช้ค่าเฉลี่ยย้อนหลัง 5 ปี (ซึ่งรวมช่วงเงินเฟ้อต่ำตอนโควิด) แทนที่จะใช้ตัวเลขปีล่าสุด ทำให้ตัวเลขค่าแรงที่ปรับขึ้นออกมาต่ำกว่าความเป็นจริงและไม่เพียงพอต่อการดำรงชีพ เมื่อเทียบกับราคาสินค้าที่พุ่งสูงขึ้นในปัจจุบัน

จากข้อมูลล่าสุดในยุครัฐบาลเศรษฐาถึงแพทองธาร พบว่าจังหวัดชายแดนใต้อย่างนราธิวาส ปัตตานี ยะลา มีค่าแรงขั้นต่ำเกาะกลุ่มอยู่ที่ระดับ 330-337 บาท ซึ่งเป็นฐานที่ต่ำที่สุด ในขณะที่พื้นที่เศรษฐกิจพิเศษและท่องเที่ยวอย่างภูเก็ต ชลบุรี ระยอง หรือกิจการโรงแรมระดับ 4 ดาวขึ้นไปในบางพื้นที่ ได้รับการนำร่องปรับขึ้นเป็น 400 บาท ความต่างของรายได้ ทำให้เห็นว่าในความเป็นจริงค่าจ้างขั้นต่ำยังคงสวนทางกันอยู่ แม้ข้อเท็จจริงที่ว่าราคาสินค้าอุปโภคบริโภคในร้านสะดวกซื้อหรือตลาดแทบจะราคาเท่ากันทั่วประเทศ แต่ค่าแรงขั้นต่ำกลับไม่เท่ากัน 

จะแก้ปัญหาอย่างไร เมื่อการขึ้นค่าแรงแต่ละปีถูกสกัดด้วยระบบไตรภาคีที่ไม่สมดุล

การจะขึ้นค่าแรงขั้นต่ำได้ อยู่ที่คณะกรรมการไตรภาคีจำนวน 15 คน ซึ่งประกอบด้วยตัวแทนฝ่ายรัฐ นายจ้าง และลูกจ้าง ฝ่ายละ 5 คน ตามกฎหมายคุ้มครองแรงงานซึ่งมีอำนาจเด็ดขาดในการเคาะตัวเลขโดยยึดสูตรคำนวณปี 2560 ที่นำตัวแปรเศรษฐกิจมาเป็นเกณฑ์ แต่กลไกนี้กลับกลายเป็นกับดักเพราะความไม่สมดุลของอำนาจต่อรอง รศ.ดร.กิริยา กุลกลการ ชี้ว่าฝ่ายนายจ้างมีความได้เปรียบสูงเนื่องจากไม่มีกฎหมายกำหนดวาระการดำรงตำแหน่ง “บอร์ดค่าจ้างไม่ได้มีการกำหนดวาระของตัวแทน เช่น ฝั่งนายจ้างบางคนสามารถที่จะเป็นบอร์ดฝั่งนายจ้างแบบ 5-7 ปีเลย มันไม่มีการกำหนดว่าเป็นบอร์ดได้กี่ปี ต้องเว้นวรรคกี่ปี สมมติว่าฝั่งนายจ้างจะส่งคนนี้เป็นตัวแทน ซึ่งเป็นคนที่เก่งในการเจรจา เขาก็จะส่งคนนี้มาเป็นบอร์ดตลอด มันเลยมีโอกาสที่จะเกิดการผูกขาด” ส่งผลให้การเจรจามักจบลงที่ความล่าช้าหรือตัวเลขที่ไม่สะท้อนค่าครองชีพจริง

ความขัดแย้งในระบบเห็นได้ชัดจากความพยายามดันค่าแรง 400 บาทในการประชุมคณะกรรมการค่าจ้างชุดที่ 22 ครั้งที่ 1/2568 ที่ถูกสกัดด้วยปัญหาเทคนิคอย่างองค์ประชุมไม่ครบและแรงต้านจากคณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน  (กกร.) ซึ่งประกอบด้วย สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย และสมาคมธนาคารไทย ที่คัดค้านการขึ้นเท่ากันทั่วประเทศ จนนำมาสู่การแก้ปัญหาด้วยการออกประกาศแบ่งเป็น 2 ระยะ คือฉบับที่ 13 มีผล 1 มกราคม 2568 ปรับค่าแรงทั่วประเทศเป็น 337 ถึง 400 บาท โดยพื้นที่ได้ 400 บาทมีเพียงชลบุรี ระยอง ฉะเชิงเทรา ภูเก็ต และอำเภอเกาะสมุย ส่วนฉบับที่ 14 จะมีผล 1 กรกฎาคม 2568 โดยเพิ่มกรุงเทพมหานครเข้าสู่เกณฑ์ 400 บาท จากเดิม 372 บาท 

แนวทางการแก้ปัญหาที่ภาครัฐเลือกใช้คือการอาศัยช่องว่างทางกฎหมายกำหนดค่าจ้างเฉพาะกิจการเพื่อลดแรงต้าน โดยในฉบับที่ 14 ได้กำหนดให้ธุรกิจโรงแรมระดับ 2-4 ดาวและสถานบริการทั่วประเทศต้องจ่ายค่าแรงขั้นต่ำ 400 บาท เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตแรงงานในภาคท่องเที่ยวที่กำลังเติบโต แต่การแก้ไขปัญหาที่ต้นตออย่างการปฏิรูปโครงสร้างไตรภาคีโดยกระจายอำนาจให้แต่ละจังหวัดมีอิสระในการกำหนดค่าแรงตามสภาพเศรษฐกิจจริงตามพื้นที่ยังคงจำเป็น โดยนักวิชาการชี้ว่าคล้ายโมเดลสหรัฐอเมริกา เพื่อให้เกิดการแข่งขันและหลุดพ้นจากสูตรคำนวณส่วนกลางที่แข็งตัวจนเกินไป

รัฐทำอะไรไปแล้วบ้าง

1. นำร่องขึ้นค่าแรง 400 บาทในพื้นที่เศรษฐกิจ

รัฐบาลพยายามแก้ปัญหาช่องว่างรายได้โดยนำร่องขึ้นค่าแรง 400 บาทในพื้นที่เศรษฐกิจและการท่องเที่ยว ในจังหวัดภูเก็ต ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง และเกาะสมุย จ.สุราษฎร์ธานี มีผลบังคับใช้ 1 ม.ค.2568 พร้อมทั้งพยายามปรับปรุงสูตรคำนวณไตรภาคีเพื่อผลักดันเป้าหมายค่าแรง 400 บาททั่วประเทศ แต่ยังติดขัดในขั้นตอนการเจรจาทำให้ค่าแรงล่าสุดยังคงเหลื่อมล้ำอยู่ในช่วง 330 ถึง 370 บาท

2. แก้สูตร/ปรับสูตรการคำนวณขึ้นค่าแรงขั้นต่ำ 

รัฐบาลได้ปรับปรุงกลไกการกำหนดค่าแรงผ่านคณะกรรมการไตรภาคี 15 คน โดยเริ่มใช้สูตรคำนวณใหม่ในปี 2560 ที่นำตัวเลขเศรษฐกิจและเงินเฟ้อมาเป็นฐาน แต่ยังพบปัญหาความไม่สมดุลของสูตรที่กำหนดตัวถ่วงน้ำหนักผลิตภาพแรงงานไว้เพียง 0.32 ทำให้ค่าแรงขยับขึ้นได้น้อยกว่าความเป็นจริง รวมถึงมีการปรับเปลี่ยนวิธีคิดเงินเฟ้อเป็นค่าเฉลี่ยย้อนหลัง 5 ปี ส่งผลให้ตัวเลขค่าแรงถูกกดต่ำลง ท่ามกลางโครงสร้างคณะกรรมการที่ขาดการกำหนดวาระดำรงตำแหน่งที่ชัดเจน ทำให้ฝ่ายลูกจ้างเสียเปรียบในการต่อรอง

เห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วย: พรรคการเมืองของคุณจะรับนโยบายต่อไปนี้หรือไม่

1. แก้ไขระบบไตรภาคี
2. ปรับสูตรคำนวณค่าแรงขั้นต่ำ 
3. ปรับค่าแรงขั้นต่ำให้ขึ้นทุกปี 
4. ปรับค่าแรงขั้นต่ำให้ขึ้นเท่ากันทั่วประเทศ 

ข้อมูลดิบ https://rocketmedialab.co/database-minimum-wage-2023/ 

The post #DataDrivenPolicy เลือกตั้ง ’69 ปัญหาค่าแรงขั้นต่ำ appeared first on Rocket Media Lab.

#DataDrivenPolicyคำถามนี้นักการเมืองต้องตอบ ชวนมาเปิดไพ่ เพื่อใช้ข้อมูลนำทาง กับไพ่ Two of Cups – ปัญหาการแข่งขันของอุตสาหกรรม

#เลือกตั้ง69 ครั้งนี้ พรรคการเมืองมาพร้อมนโยบายมากมายสารพัดและแตกต่างกันไป Rocket Media Lab ขอเชิญชวนนักการเมืองทุกพรรค รวมไปถึงประชาชนทุกคนทั้งผู้ที่มีสิทธิเลือกตั้ง หรือยังไม่มี มาร่วมกันคลี่ปมปัญหา 12 ประเด็นของประเทศไทยว่ามีอะไรซุกซ่อนอยู่บ้าง ผ่าน ‘ไพ่ทาโรต์’ ชุดพิเศษที่จัดทำขึ้น ที่จะมาพร้อมทั้งประเด็นปัญหา ชุดคำถามสำคัญที่จะพาเราไปหาทางออก และข้อมูลที่จะนำไปสู่การออกแบบนโยบายเพื่อแก้ปัญหานั้น 

1. จะแก้ปัญหาอย่างไร เมื่อศักยภาพการแข่งขันของไทยลดลง

ศักยภาพการแข่งขันของไทยกำลังถดถอยอย่างต่อเนื่อง สะท้อนจากการจัดอันดับขีดความสามารถในการแข่งขันของสถาบัน IMD (International Institute for Management Development) ปี 2568 ที่ไทยร่วงลงมาอยู่อันดับ 30 จาก 69 เขตเศรษฐกิจ ลดลง 5 อันดับจากปีก่อน โดยจุดอ่อนสำคัญคือ ประสิทธิภาพของภาครัฐ (Government Efficiency) ซึ่งตกไปอยู่อันดับที่ 32 และ โครงสร้างพื้นฐาน (Infrastructure) ที่ร่วงลงไปถึงอันดับที่ 47 สะท้อนว่าระบบราชการและโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยีของไทยยังไม่สามารถปรับตัวให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมยุคใหม่ได้

ในขณะที่ประเทศเพื่อนบ้านอย่างมาเลเซีย ซึ่งขยับขึ้นมาอยู่อันดับที่ 23 แซงหน้าไทยไปแล้ว และเวียดนามกำลังเร่งพัฒนาอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูงและดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศอย่างจริงจัง แต่ไทยกลับเผชิญข้อจำกัดเชิงโครงสร้างที่ฉุดรั้งศักยภาพการแข่งขันในระยะยาว

ภาพเศรษฐกิจโดยรวมยิ่งตอกย้ำปัญหานี้ ในปีที่ผ่านมา GDP ไทยขยายตัวราวร้อยละ 2  ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยเมื่อเทียบกับประเทศในภูมิภาค สะท้อนแรงขับเคลื่อนทางเศรษฐกิจที่อ่อนแรง ทั้งจากภาคการผลิต การส่งออก และอุปสงค์ภายในประเทศ ขณะที่ในภาคอุตสาหกรรม ดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรม (MPI) เดือนพฤศจิกายน 2568 หดตัวร้อยละ 4.24 เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า และอัตราการใช้กำลังการผลิตลดลงต่ำกว่าร้อยละ 60 ซึ่งต่ำกว่าเกณฑ์ปกติที่ควรอยู่ที่ร้อยละ 70–80 อย่างมาก

อีกปัจจัยสำคัญคือ สถานการณ์ค่าเงินบาท ที่แข็งค่าเมื่อเทียบกับคู่แข่งในภูมิภาค ส่งผลโดยตรงต่อความสามารถในการแข่งขันของภาคส่งออก โดยเฉพาะอุตสาหกรรมที่พึ่งพาตลาดต่างประเทศเป็นหลัก ต้นทุนที่สูงขึ้นเมื่อแปลงเป็นสกุลเงินต่างประเทศทำให้ผู้ส่งออกไทยเสียเปรียบ ทั้งต่อเวียดนาม มาเลเซีย และประเทศคู่แข่งรายใหม่ในห่วงโซ่อุตสาหกรรมโลก

ภายใต้ข้อจำกัดเหล่านี้ สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทยคาดการณ์ว่า GDP ปี 2569 จะขยายตัวได้เพียงร้อยละ 1.6–2.0 เท่านั้น หากไม่มีการปรับโครงสร้างเชิงนโยบายอย่างจริงจัง ทั้งด้านประสิทธิภาพภาครัฐ โครงสร้างพื้นฐาน และยุทธศาสตร์อุตสาหกรรมใหม่ เศรษฐกิจไทยอาจติดอยู่ในภาวะเติบโตต่ำต่อเนื่อง และสูญเสียความสามารถในการแข่งขันมากขึ้นในระยะยาว

2. จะแก้ปัญหาอย่างไร เมื่อโรงงานทยอยปิดตัว และเกิดหนี้เสียในภาคยานยนต์

ภาคยานยนต์เป็นอุตสาหกรรมที่มีส่วนสำคัญในการสร้างการเติบโตของ GDP ไทย ในปี 2566 การเติบโตของภาคยานยนต์มีสัดส่วนประมาณ 2.0% ของ GDP รวม และ 8.2% ของ GDP ภาคอุตสาหกรรม และประเทศไทยเองก็เป็นฐานการผลิตสำคัญ เป็นผู้ผลิตและส่งออกรถยนต์และชิ้นส่วนรายใหญ่ในภูมิภาค

แต่อุตสาหกรรมยานยนต์กำลังเจอวิกฤตซ้อนวิกฤต โดยยอดผลิตรถยนต์รวม 11 เดือนแรกของปี 2568 อยู่ที่ 1,341,714 คัน ลดลงร้อยละ 1.64 และยอดผลิตเพื่อการส่งออกลดลงถึงร้อยละ 8.39 (เหลือ 862,886 คัน) สถานการณ์ในกลุ่มผู้ผลิต “รถกระบะ” รุนแรงที่สุด โดยยอดการผลิตลดลงติดต่อกันถึง 30 เดือน หายไปกว่า 200,000 คัน และสถิติเฉพาะ 10 เดือนแรกของปี 2568 ยอดผลิตรถกระบะ 1 ตัน ลดลงถึงร้อยละ 44.09  

วิกฤตนี้ส่งผลให้ค่ายรถยนต์ญี่ปุ่นต้องปรับโครงสร้างครั้งใหญ่ในปี 2568 ได้แก่ ซูซูกิ (Suzuki) ประกาศปิดโรงงานที่ระยองและเลิกจ้างคนงานกว่า 800 คน, ฮอนด้า (Honda) ยุบรวมการผลิตจากอยุธยาไปปราจีนบุรีเพื่อลดกำลังการผลิตลงร้อยละ 50, และ ซูบารุ (Subaru) ยุติการผลิตในไทย ในขณะที่ยอดผลิตรถยนต์ไฟฟ้า (EV) เดือนพฤศจิกายน 2568 พุ่งสูงขึ้นร้อยละ 1,974 ตามเงื่อนไขบังคับผลิตชดเชย (EV 3.0) แต่กระบวนการผลิตส่วนใหญ่นำเข้าชิ้นส่วนจากจีนมาประกอบ ทำให้มูลค่าเพิ่มในประเทศต่ำมาก  

3. จะแก้ปัญหาอย่างไร เมื่อไทยเป็นแค่ทางผ่านในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์

ประเทศไทยกำลังเสี่ยงตกขบวนในการแข่งขันเซมิคอนดักเตอร์ของอาเซียน เพราะยังติดอยู่ในบทบาทกลางน้ำ–ปลายน้ำที่มูลค่าเพิ่มต่ำ ขณะที่ประเทศคู่แข่งเร่งยกระดับทั้งเงินลงทุนและกำลังคนอย่างเป็นระบบ

ก่อนหน้านี้ สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) เคยระบุเป้าหมายระยะยาวว่า ไทยต้องการดึงดูดเม็ดเงินลงทุนในเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์รวม 79,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2050 และย้ำว่า “สินค้าไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์” คิดเป็นราวร้อยละ 25 ของการส่งออกทั้งหมดของไทย ซึ่งสะท้อนว่า ไทยพึ่งพาห่วงโซ่นี้สูงมาก อย่างไรก็ตาม ในสภาพความเป็นจริง ประเทศไทยมีบทบาทในอุตสาหกรรมแค่ขั้นประกอบและทดสอบ ซึ่งมีมูลค่าเพิ่มต่ำ ต่างจากประเทศเพื่อนบ้านที่ให้ความสำคัญกับงานที่สร้างมูลค่าเพิ่มสูงกว่า เช่น การออกแบบชิป และการทำแพกเกจจิ้งขั้นสูง ทั้งนี้ เพราะไทยไม่ได้ลงทุนในการสร้างบุคลากรที่มีทักษะ ทำให้ไม่สามารถรองรับความต้องการของตลาดได้

ไทยกำลังสูญเสียโอกาสเหล่านี้ให้กับประเทศเพื่อนบ้าน เป้าหมายการลงทุนของไทยเป็นเป้าหมายระยะยาว ยังไม่เห็นยุทธศาสตร์ที่จับต้องได้ หากเทียบกับเวียดนาม ที่วางยุทธศาสตร์การเติบโตมากกว่า 25,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปีภายในปี 2030 และให้แตะ 100,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2050 เตรียมดึงดูดโครงการลงทุนขนาดใหญ่จากบริษัทชั้นนำ อาทิ Nvidia และ Samsung เร่งผลิตวิศวกรด้านออกแบบชิป กว่า 6,000 คน และตั้งเป้าเพิ่มเป็น 50,000 คนในปี 2030 ส่วนมาเลเซีย ถือว่ามีฐานการลงทุนและเครือข่ายอุตสาหกรรมที่ใหญ่ในภูมิภาค และครองตลาดงานทดสอบและงานแพกเกจจิ้งขั้นสูง โดยครองตลาดด้านนี้ถึงร้อยละ 13 ของโลก 

อย่างไรก็ดี ที่ประชุมคณะกรรมการนโยบายอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูงแห่งชาติ (บอร์ดเซมิคอนดักเตอร์) ในคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) เพิ่งประกาศแผนยุทธศาสตร์ที่เพิ่งจัดทำเสร็จสิ้น โดยจะผลักดันให้เกิด “ชิปเมดอินไทยแลนด์” (Made-in-Thailand Chips) ตั้งเป้าดึงดูดเงินลงทุนกว่า 2.5 ล้านล้านบาท ในช่วง 25 ปีข้างหน้า (ค.ศ. 2026 – 2050) พัฒนาบุคลากรในอุตสาหกรรมได้มากกว่า 230,000 คน โดยหวังจะยกระดับประเทศไทยให้เป็นผู้นำอุตสาหกรรมในภูมิภาค โดยในระยะ 5 ปีแรก จะมุ่งเน้นต่อยอดกลุ่มผลิตภัณฑ์ที่ไทยมีจุดแข็ง เช่น กิจการประกอบและทดสอบชิป (Outsourced Semiconductor Assembly and Test: OSAT) การออกแบบชิป (IC Design) และกลุ่มผลิตภัณฑ์อิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง รวมถึงการผลักดันให้เกิดการลงทุนในกิจการผลิตชิปต้นน้ำ (Wafer Fabrication) ในประเทศไทย อย่างไรก็ดี ความท้าทายคือ ประเทศไทยดึงดูดการลงทุนและแข่งกับประเทศเพื่อนบ้านได้ด้วยจุดแข็งใด

4. จะแก้ปัญหาอย่างไร เมื่อไทยเจอพายุสินค้าสินล้นทะลักจากจีน กระทบหลายภาคอุตสาหกรรม

ในช่วง 8 เดือนแรกของปี 2567 ไทยนำเข้าสินค้าจากจีนถึง 51,624.55 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ขยายตัวราวร้อยละ 10.34 เมื่อเทียบปีที่ก่อนหน้า และมีสัดส่วนสูงที่สุดเมื่อเทียบกับคู่ค้ารายอื่น 

หมวดหมู่ของสินค้าที่การนำเข้าขยายตัว ได้แก่ 

1. เครื่องจักรไฟฟ้าและส่วนประกอบ ขยายตัว 22.13% มูลค่า 6,891.30 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
2. เครื่องจักรกลและส่วนประกอบ ขยายตัว 17.42% มูลค่า 5,149.49 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
3. เคมีภัณฑ์ ขยายตัว 1.85% มูลค่า 4,127.94 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
4. เครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้าน ขยายตัว 3.31% มูลค่า 3,678.80 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
5. เครื่องคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์ และส่วนประกอบ ขยายตัว 13.48% มูลค่า 3,021.99 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
6. เหล็ก เหล็กกล้า ขยายตัว 1.50% มูลค่า 2,681.02 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
7. สินแร่โลหะอื่นๆ เศษโลหะ และผลิตภัณฑ์ ขยายตัว12.10% มูลค่า 2,265.75 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
8. ผลิตภัณฑทำจากพลาสติก ขยายตัว 12.14% มูลค่า 1,641.18 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

1. ผลิตภัณฑ์โลหะ ขยายตัว 10.01% มูลค่า 1,780.39 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
2. แฝงวงจรไฟฟ้า ขยายตัว 15.60% มูลค่า 1,599.88 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

*ข้อมูลเดือนมกราคม-สิงหาคม 2567 จาก สำนักสถิติการค้าไทย สำนักงานปลัดกระทรวงพาณิชย์ 

ในภาพรวม ภาคอุตสาหกรรมที่ได้รับผลกระทบรุนแรงมากคือ เครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งสินค้าจีนราคาถูกเข้ามาตีตลาดผู้ผลิตไทยโดยตรง ส่งผลให้ผู้ประกอบการขนาดเล็ก–กลางในห่วงโซ่อุปทานเผชิญการแข่งขันด้านราคาอย่างหนัก โดยเฉพาะเครื่องใช้ในบ้านที่เคยเป็นฐานการผลิตและส่งออกสำคัญของไทย 

นอกจากนี้ อุตสาหกรรมโลหะและผลิตภัณฑ์โลหะ, อุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์จากพลาสติก และภาคค้าปลีก ก็เผชิญปัญหาสินค้าจีนกำหนดราคาต่ำกว่าตลาด และทำลายห้วงโซ่อุปทาน ที่ส่งผลต่อความอยู่รอดของธุรกิจ และระดับการจ้างงาน และความสามารถแข่งขันของอุตสาหกรรมไทยโดยรวม

5. จะแก้ปัญหาอย่างไร เมื่อไทยตกเป็นเป้าสินค้าสวมสิทธิ์ และทุนจีนเทา

แพลตฟอร์มออนไลน์ของจีนที่เข้ามาตีตลาดในไทย และตั้งราคาสินค้าต่ำกว่าตลาดถึง 50-70% ทำให้ยอดขายธุรกิจ SME ของผู้ประกอบการไทยลดลงอย่างหนัก นอกจากนี้ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) ยังตรวจพบความเสี่ยงในนิติบุคคลกว่า 46,918 ราย ว่าอาจเป็นเครือข่ายนอมินีในธุรกิจคลังสินค้าและโลจิสติกส์ ซึ่งมูสร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจลค่ากว่า 1.5 หมื่นล้านบาท 

สถานการณ์นี้ทำให้ไทยเสี่ยงได้รับผลกระทบจากมาตรการภาษีต่างตอบแทนของสหรัฐอเมริกา ที่ได้กำหนดอัตราภาษีร้อยละ 19 กับสินค้าไทยบางรายการ โดยอ้างเหตุผลเรื่องการสวมสิทธิ์สินค้าประเภทเหล็กและโซลาร์เซลล์ นอกจากนี้สหภาพยุโรปได้กำหนดอัตราภาษีนำเข้าสินค้าเซรามิกจากไทยสูงถึงร้อยละ 79 จากกรณีการสวมสิทธิ์แหล่งกำเนิดสินค้า

รัฐทำอะไรไปแล้วบ้าง

• มาตรการภาษีและบังคับใช้กฎหมาย

กรมศุลกากรเริ่มจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) อัตรา 7% สำหรับสินค้านำเข้าที่มีมูลค่าต่ำกว่า 1,500 บาท อย่างเคร่งครัด เพื่อแก้ไขปัญหาความได้เปรียบทางราคาของสินค้าจากต่างประเทศที่เข้าสู่ตลาดผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์

กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) บูรณาการความร่วมมือกับกองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง (CIB) ปฏิบัติการตรวจสอบและกวาดล้างเครือข่ายนอมินีข้ามชาติ โดยเจ้าหน้าที่ชุดปฏิบัติการเข้าทลายเครือข่ายทุนต่างชาติในพื้นที่จังหวัดระยองและชลบุรี ซึ่งลักลอบประกอบธุรกิจอสังหาริมทรัพย์มูลค่ากว่า 2,000 ล้านบาท  

กรมพัฒนาธุรกิจการค้ายกระดับเกณฑ์การตรวจสอบนอมินี รวมทั้งได้ตรวจสอบนิติบุคคลกลุ่มเสี่ยงในธุรกิจเป้าหมาย จำนวน 46,918 ราย และพบผู้กระทำผิดจำนวน 852 ราย พร้อมทั้งประกาศใช้กฎระเบียบใหม่ (มีผล 1 มกราคม 2569) เพื่อบังคับให้ผู้เกี่ยวข้องแสดงตัวตน และนายทะเบียนจะเพิกถอนใบอนุญาตผู้ทำบัญชีทันทีหากตรวจพบการสนับสนุนการถือหุ้นแทนคนต่างด้าว  

• มาตรการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมยานยนต์

คณะกรรมการนโยบายยานยนต์ไฟฟ้าแห่งชาติ (บอร์ดอีวี) กำหนดให้ผู้ผลิตรถยนต์ต้องดำเนินการผลิตรถยนต์ไฟฟ้าชดเชยการนำเข้าในอัตราส่วน 1 ต่อ 1.5 เริ่มตั้งแต่ปี 2568 ส่งผลให้ปริมาณการผลิตภายในประเทศปรับตัวสูงขึ้นตามเป้าหมาย  

บอร์ดอีวีเจรจากับผู้ผลิตรถยนต์จากประเทศจีนเพื่อผลักดันการใช้ชิ้นส่วนภายในประเทศในสัดส่วนที่สูงขึ้น มุ่งเน้นการแก้ปัญหารายได้ของผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ไทย  

• มาตรการส่งเสริมอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์

นายกรัฐมนตรี แพทองธาร ชินวัตร ลงนามจัดตั้งและทำหน้าที่ประธาน “คณะกรรมการนโยบายเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ก้าวหน้าแห่งชาติ” เพื่อกำกับดูแลทิศทางนโยบาย ขณะที่กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ดำเนินการผลักดันแผนพัฒนาบุคลากร จำนวน 80,000 คน ภายใน 5 ปี เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุน  

สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) กำหนดมาตรการส่งเสริมการลงทุนชุดใหม่ เพื่อดึงดูดผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูงให้เข้ามาตั้งฐานผลิตในประเทศ  

นอกจากนี้ คณะกรรมการนโยบายอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูงแห่งชาติ (บอร์ดเซมิคอนดักเตอร์) จัดทำ ร่างยุทธศาสตร์การพัฒนาอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูงแห่งชาติ กำหนดทิศทางการพัฒนาอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง ผลักดันให้เกิด “ชิปเมดอินไทยแลนด์” (Made-in-Thailand Chips) โดยตั้งเป้าดึงดูดเงินลงทุนกว่า 2.5 ล้านล้านบาท ในช่วง 25 ปีข้างหน้า ตั้งแต่ 69 – 93 (ค.ศ. 2026 – 2050) พัฒนาบุคลากรในอุตสาหกรรม 230,000 คน และทำให้เกิดระบบนิเวศอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ครบวงจร เพื่อให้ไทยเป็นผู้นำอุตสาหกรรมในภูมิภาค

• มาตรการปกป้องทางการค้า

กระทรวงพาณิชย์เปิดการไต่สวนสินค้าเหล็กนำเข้าจากประเทศจีนจำนวน 10 ราย ที่มีพฤติการณ์หลบเลี่ยงมาตรการตอบโต้การทุ่มตลาด เพื่อแสดงความจริงใจในการแก้ไขปัญหาต่อประเทศคู่ค้าและลดแรงกดดันทางการค้าจากสหรัฐอเมริกา  

• มาตรการด้านปิโตรเคมีและโครงสร้างพื้นฐาน

กระทรวงอุตสาหกรรมแก้ไขกฎระเบียบผังเมืองและหลักเกณฑ์การประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) เพื่ออำนวยความสะดวกให้โรงงานปิโตรเคมีปรับเปลี่ยนเครื่องจักรสู่เทคโนโลยีคาร์บอนต่ำ  

การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (กนอ.) พัฒนาระบบราง ลงนามสัญญาจ้างภาคเอกชนเพื่อดำเนินโครงการเชื่อมต่อระบบรางรถไฟเข้าสู่ท่าเรืออุตสาหกรรมมาบตาพุดระยะที่ 3 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อลดต้นทุนโลจิสติกส์ให้กับผู้ประกอบการ  

• มาตรการช่วยเหลือธุรกิจเอสเอ็มอี 

สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.) จัดสรรงบประมาณเร่งด่วนเข้าสู่กองทุนพลิกฟื้นเอสเอ็มอี (SME Recovery Fund) เพื่อสนับสนุนสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำให้กับกลุ่มเสี่ยงเพื่อนำไปใช้ปรับปรุงประสิทธิภาพการผลิต  

ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ประกาศขยายระยะเวลามาตรการพักชำระหนี้สำหรับผู้ประกอบการ SME ในกลุ่มอุตสาหกรรมเปราะบาง ออกไปอีก 1 ปี โดยเฉพาะกลุ่มยานยนต์และชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อบรรเทาภาระทางการเงิน  

เห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วย: พรรคการเมืองของคุณจะรับนโยบายต่อไปนี้หรือไม่

(ข้อเสนอเหล่านี้รวบรวมจากภาคส่วนต่างๆ ในสังคม)

1. ทบทวนอัตราภาษีนำเข้าในสินค้าที่กระทบผู้ผลิตในประเทศ
รัฐบาลต้องประกาศใช้มาตรการป้องกันสินค้านำเข้าในกลุ่มที่เสี่ยงต่อเสถียรภาพผู้ผลิตภายในประเทศ เช่น กำหนดอัตราภาษีนำเข้า 30-50% สำหรับเหล็ก สิ่งทอ พลาสติก 

2. จัดตั้งกองทุนเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยี  

ให้ภาครัฐจัดตั้งกองทุนวงเงิน 20,000 ล้านบาท เพื่อสนับสนุนผู้ประกอบการ SME ในการเปลี่ยนผ่านอุตสาหกรรม เช่น กลุ่มยานยนต์สันดาป (ICE) ให้สามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุน เพื่อจัดซื้อเครื่องจักรและปรับเปลี่ยนเทคโนโลยีการผลิตไปสู่อุตสาหกรรมอื่น เช่น ยานยนต์ไฟฟ้า เครื่องมือแพทย์  

3. กำหนดสัดส่วนชิ้นส่วนยานยนต์ไฟฟ้าที่ต้องใช้สินค้าของไทย

สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ควรปรับปรุงเงื่อนไขบัตรส่งเสริมการลงทุน โดยกำหนดให้ผู้ผลิตยานยนต์ไฟฟ้าต้องใช้วัตถุดิบและชิ้นส่วนจากผู้ผลิต Tier 2–3 ในประเทศอย่างน้อยร้อยละ 40 ภายในปี 2570 และยกเลิกการนับขั้นตอนการประกอบแบตเตอรี่เพียงอย่างเดียวเป็นชิ้นส่วนในประเทศ เพื่อรักษาความมั่นคงของห่วงโซ่อุปทาน  

4. ออกมาตรการค้ำประกันสินเชื่อยานยนต์พาณิชย์  

บรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อม (บสย.) ควรดำเนินการค้ำประกันสินเชื่อเต็มจำนวน (100%) ให้แก่ SME และเกษตรกรในการเช่าซื้อรถกระบะเชิงพาณิชย์ เพื่อลดความเสี่ยงให้แก่สถาบันการเงินและกระตุ้นยอดจำหน่ายรถกระบะเพื่อการพาณิชย์  

5. ปฏิรูปโครงสร้างภาษีแพลตฟอร์ม  

กรมสรรพากรควรจัดเก็บภาษีธุรกรรมและภาษีมูลค่าเพิ่มในอัตราที่เหมาะสมจากแพลตฟอร์มต่างชาติที่ไม่มีนิติบุคคลในประเทศไทย (เช่น Temu หรือ TikTok Shop) เพื่อสร้างความเท่าเทียมทางการแข่งขัน (Level Playing Field) ให้แก่ผู้ประกอบการค้าปลีกในประเทศ

6. ใช้เงินภาษีของรัฐสร้างแพลตฟอร์มดิจิทัลสู้กับเอกชน

ให้ภาครัฐลงมาเป็นผู้เล่นในตลาด ด้วยการลงทุนสร้างแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซของตัวเองแข่งขันกับแพลตฟอร์มต่างชาติ

7. บูรณาการฐานข้อมูลเพื่อปราบนอมินี  

หน่วยงานรัฐควรนำระบบปัญญาประดิษฐ์มาใช้เชื่อมโยงฐานข้อมูลระหว่างกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กรมสรรพากร กรมที่ดิน และธนาคารแห่งประเทศไทย เพื่อตรวจสอบเส้นทางการเงินและดำเนินการยึดทรัพย์สินทันทีเมื่อตรวจพบพฤติการณ์การถือครองธุรกิจแทนคนต่างด้าว รวมถึงให้ประชาชนมีส่วนร่วมรายงานด้วย

8. ฟื้นฟูกองเรือพาณิชย์แห่งชาติ เพื่อปฏิรูประบบโลจิสติกส์ไทย

รัฐบาลควรสนับสนุนการจัดตั้งและพัฒนากองเรือพาณิชย์แห่งชาติ เพื่อลดต้นทุนโลจิสติกส์ ลดการพึ่งพาบริษัทเดินเรือต่างชาติ และลดการขาดดุลบัญชีเดินสะพัดในหมวดค่าระวางเรือ

9. ปรับโครงสร้างราคาพลังงาน  

รัฐควรปรับโครงสร้างราคาพลังงานและลดการผูกขาดในกิจการไฟฟ้า เพื่อควบคุมอัตราค่าไฟฟ้าสำหรับภาคอุตสาหกรรมไม่ให้เกิน 3.80 บาทต่อหน่วย ซึ่งจะช่วยยกระดับความสามารถในการแข่งขันด้านต้นทุนการผลิตเทียบกับประเทศคู่แข่งอย่างเวียดนาม  

10. ออกมาตรการดึงดูดบุคลากรทักษะสูงจากต่างประเทศ  

รัฐบาลควรออกวีซ่าระยะยาว (Long-term Visa) 10 ปี และลดอัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเหลือร้อยละ 17 ให้แก่วิศวกรและผู้เชี่ยวชาญด้านเซมิคอนดักเตอร์จากต่างประเทศ เพื่อแก้ไขปัญหาการขาดแคลนบุคลากรเร่งด่วนในระหว่างการพัฒนากำลังคนภายในประเทศ  

11. แก้ไขกฎหมายผังเมืองในเขตอีอีซี 

หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรแก้ไขกฎหมายผังเมืองและการใช้ประโยชน์ที่ดินในพื้นที่ EEC ให้มีความยืดหยุ่นและสอดคล้องกับความต้องการของอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูง เพื่อขจัดอุปสรรคในการตั้งโรงงานของนักลงทุนต่างชาติ  

12. วางยุทธศาสตร์เจรจาการค้า  

รัฐบาลควรดำเนินนโยบายการทูตเศรษฐกิจเชิงรุกเพื่อเจรจาต่อรองเรื่องกำแพงภาษี โดยเสนอเงื่อนไขความร่วมมือด้านเทคโนโลยีหรือยุทโธปกรณ์ แลกเปลี่ยนกับการยกเว้นภาษีนำเข้าสินค้าไทย และผลักดันให้ไทยเป็นฐานการผลิต  

13. จัดตั้งโครงการ Co-payment  

ภาครัฐควรดำเนินมาตรการสนับสนุนงบประมาณร้อยละ 50 (Co-payment) ให้แก่ผู้ประกอบการ SME สำหรับการลงทุนติดตั้งระบบหุ่นยนต์และระบบอัตโนมัติ (Automation) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและลดต้นทุนแรงงาน

14. แก้ไขกฎหมายการแข่งขันทางการค้า
กำจัดจุดอ่อนในกฎหมายการแข่งขันทางการค้าของไทย ให้มีมาตรการตอบโต้และลงโทษการทุ่มตลาด เพิ่มงบประมาณและเพิ่มอำนาจ ให้คณะกรรมการแข่งขันทางการค้า มีอำนาจสั่งและปรับทางปกครองได้เอง โดยปรับให้มีขั้นตอนกระบวนการพิจารณาที่ชัดเจน เป็นธรรม และเปิดเผยข้อมูลการตัดสินใจอย่างโปร่งใส

แหล่งข้อมูล

1. ข้อมูลสถิติ (IMD, MPI, GDP)

• From Government Policy to Business Acumen: Strategizing for Competitiveness in a Fragmented World – Link
• Thailand’s industrial output turns downward in November Link
• Thailand drops five places in global competitiveness rankings Link
• Thailand drops five places in IMD World Competitiveness Ranking Link
• Scandinavia and Southeast Asia top the IMD World Competitiveness Ranking – Scandasia: Link
• FTI warns of ‘perfect storm’ as 2026 GDP growth seen at 1.6–2.0% – Nation Thailand: Link
• Thailand’s Economy at a Crossroads: Private Sector Warns of Tough 2026 – Link
• Thai economy’s competitiveness is declining, central bank warns – Link

2. อุตสาหกรรมยานยนต์

• Thailand: Factory closures in manufacturing sector likely to worsen – Business & Human Rights Centre: Link
• Car production suffers sharp downturn – Bangkok Post: Link
• Thai Auto Industry Pins 2026 Hopes on Exports as Uncertainty Clouds 2025 – Khaosod English: Link
• Thai EV Production Skyrockets by 1,974% as Offset Deadlines Loom – Nation Thailand: Link
• Thai autoworkers face mass layoffs – WSWS: Link
• Automobile Industry Outlook 2025-2027 – Krungsri Research: Link
• The Thai Automotive Industry in Troubled Transition – ISEAS: Link

3. อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ 

• Vietnam shifts up semiconductor value chain as global chip makers seek “China+1” – The Investor: Link
• Thailand: An Emerging Force in the Semiconductor Supply Chain – 3D InCites: Link
• ASEAN economies move up the global chip value chain – VIR: Link
• Thailand targets investments worth $79 billion in semiconductors and electronics sectors by 2050 – Link
• Southeast Asia Semiconductor 2025-2026 – Link 
• How Vietnam, Malaysia, and Singapore Are Shaping ASEAN’s Semiconductor Supply Chain Potential – Link

4. ปิโตรเคมีและผลกระทบจากจีน 

• สถานการณ์สินค้านำเข้าจากจีน และมาตรการรับมือปัญหาการทุ่มตลาด – Link 

5. สินค้าสวมสิทธิ์

• Thai consumers, entrepreneurs up in arms against e-commerce platform Temu Link
• Thailand joins other Asia nations in battle against cheap Chinese imports Link
• Thai nominees crackdown targets 27,000 juristic persons Link
• DSI raided 11 shops… discovering over 20,000 items of counterfeit goods – DSI: Link
• DSI Nabs China Railway Exec in Nominee Case Link
• Thailand starts circumvention investigation on Chinese GI Link
• US and Thailand Agree to Framework Agreement on Reciprocal Trade Link

6. ข้อเสนอภาคเอกชน

• Thai chamber of commerce submits ‘White Paper 2025’ Link
• Negative Income Tax (NIT): A New Chapter in Thailand’s Welfare Policy  Link
• Pheu Thai Party’s Identity Crisis – FULCRUM: Link

The post #DataDrivenPolicy เลือกตั้ง ’69 ปัญหาการแข่งขันของอุตสาหกรรม appeared first on Rocket Media Lab.