• ตั้งแต่วันที่ 2 ส.ค. มีโผ ครม. ออกมาไม่ต่ำกว่า 19 แบบ โดยโผวันที่ 3 ส.ค. เริ่มมีรายชื่อที่ตรงกับรายชื่อ ครม. เป็นครั้งแรก คือ พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง รมว.ยุติธรรม และ นพ.ชลน่าน ศรีแก้ว รมว.สาธารณสุข 
• กระทรวงพลังงาน เป็นกระทรวงที่ รทสช. ปักธงไว้อย่างเหนียวแน่น โดยโผตั้งแต่วันที่ 10 ส.ค. ถูกวางเป็นโควต้าของพรรครวมไทยสร้างชาติมาตลอด แม้ว่าจะมีชื่อของเพื่อไทยกลับเข้ามาในโผ 2 ครั้ง แต่สุดท้ายเก้าอี้นี้ก็เป็นของคนจาก รทสช.
• กระทรวงทรัพยากรฯ มีการเปลี่ยนตัวมากที่สุด จาก วราวุธ ศิลปอาชา เป็นพัชรวาท วงษ์สุวรรณ เป็น วราวุธ ศิลปอาชา เป็น สันติ พร้อมพัฒน์ กลับมาเป็น วราวุธ ศิลปอาชา ย้ายไปที่พัชรวาท วงษ์สุวรรณ กระโดดไปที่ พิพัฒน์ รัชกิจประการ สุดท้ายก็เป็นพัชรวาท วงษ์สุวรรณ จาก พปชร.
• บุคคลที่อยู่ในโผนานที่สุด คือทวี สอดส่อง อยู่ในโผตั้งแต่วันที่ 3 ส.ค. และไม่เคยถูกขยับตำแหน่งอีกเลย จนวันโปรดเกล้าฯ ครม. ส่วนที่พลิกโผในช่วงท้ายสุด คือ พิมพ์ภัทรา วิชัยกุล ที่มีชื่อในโผวันที่ 28 ส.ค. เป็น รมช.พาณิชย์ แต่พอวันที่ 29 ส.ค. กลับถูกย้ายมาที่ รมว.อุตสาหกรรม และจบลงที่ตำแหน่งนี้
• สุทิน คลังแสง และ นพ.ชลน่าน ศรีแก้ว มีชื่อในโผในตำแหน่งต่างๆ มากที่สุด โดย สุทิน คลังแสง มีชื่อเป็น รมว.กลาโหม, รมต.สำนักนายกฯ, รมว.ศึกษา, รมว.วัฒนธรรม ก่อนจะมาจบที่ รมว.กลาโหม ขณะที่ นพ.ชลน่าน ศรีแก้ว มีชื่อเป็น รมว.มหาดไทย, รมว.สาธารณสุข, รองนายกฯ, รมว.ศึกษา ก่อนจะจบที่ รมว.สาธารณสุข
• โผวันที่ 18 ส.ค. เป็นครั้งแรกที่มีชื่อรัฐมนตรีครบทุกตำแหน่ง เทียบกับรายชื่อ ครม. วันโปรดเกล้าฯ จะพบว่า มีผู้ที่ชื่อตรงกันเพียง 6 ตำแหน่งจาก 36 ตำแหน่ง ประกอบด้วย นายกฯ, รองนายกฯ 2 คน คือ พล.ต.อ พัชรวาท วงษ์สุวรรณ และอนุทิน ชาญวีรกูล รมว.ต่างประเทศ คือ ปานปรีย์ พหิทธานุกร, รมว.ยุติธรรม คือ พ.ต.อ. ทวี สอดส่อง, รมช.มหาดไทย คือ ทรงศักดิ์ ทองศรี และ รมช.เกษตร คือ ไชยา พรหมา

จากรายชื่อ ครม. ที่ได้รับการโปรดเกล้าฯ ชื่อที่หายไปจากโผครั้งล่าสุด มี 2 คน คือ พิชิต ชื่นบาน ทนายความตระกูลชินวัตร ที่มีชื่อโผล่ในโค้งสุดท้ายในตำแหน่งรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ซึ่งต่อมาเจ้าตัวออกมาประกาศขอไม่รับตำแหน่งใดๆ และไผ่ ลิกค์ ที่มีชื่อในโผมาตลอด ทั้งในตำแหน่ง รมช.มหาดไทย รมช.คมนาคม และ รมช.พาณิชย์ 

Rocket Media Lab ชวนสำรวจข้อมูลจากโผ ครม. ที่ถูกรายงานในสื่อนับตั้งแต่วันที่ 2 ส.ค. 66 ที่พรรคเพื่อไทยแถลงขอถอนตัวจากการร่วมมือ MOU 8 พรรค เพื่อเดินหน้าจัดตั้งรัฐบาลพรรคร่วมใหม่ โดยจะเสนอชื่อ เศรษฐา ทวีสิน เป็นนายกฯ สู่ผลสุดท้าย ณ วันที่ 2 ก.ย. 66 ซึ่งมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ ว่าใครนอนมา ใครยังอยู่แต่เปลี่ยนกระทรวง หรือใครบ้างที่หลุดโผ

ไทม์ไลน์โผ ครม. ทั้ง 19 โผ

โผ ครม. ที่มีเพื่อไทยเป็นแกนนำปรากฏให้เห็นโผแรกในวันที่ 2 ส.ค. 66 โดยสื่อแรกที่เริ่มรายงานเรื่องนี้คือ ฐานเศรษฐกิจและเนชั่นออนไลน์ ซึ่งรายงานตรงกันว่า นอกจากตำแหน่งนายกฯ จะเป็นเศรษฐา ทวีสิน แคนดิเดตนายกฯ พรรคเพื่อไทย ลำดับที่ 2 แล้ว เพื่อไทยจะคุมอีก 4 กระทรวง ประกอบด้วย นพ.ชลน่าน ศรีแก้ว รมว.มหาดไทย, แพทองธาร ชินวัตร รมว.ต่างประเทศ, คนนอก ชื่อ “อ.” เป็น รมว.คลัง, ประเสริฐ จันทรรวงทอง รมว.คมนาคม และ จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รมว.พลังงาน  โดยที่โควต้ารัฐมนตรีขึ้นอยู่กับจำนวน ส.ส. ที่เข้าร่วมรัฐบาล และการต่อรองระหว่างพรรคเพื่อไทย และพรรคที่ร่วมรัฐบาลด้วย

ก่อนที่วันถัดมา (3 ส.ค. 66) จะมีโผ ครม. จากเดลินิวส์ที่เริ่มปรากฏชื่อของรัฐมนตรีจากเพื่อไทยเพิ่มเติม ได้แก่ พวงเพ็ชร ชุนละเอียด รมว.วัฒนธรรม, ภูมิธรรม เวชยชัย หรือ สมศักดิ์ เทพสุทิน รมว.เกษตร, ส่วนชลน่าน ศรีแก้ว ที่เดิมมีชื่ออยู่กระทรวงมหาดไทย ถูกเปลี่ยนมาเป็น รมว.สาธารณสุข คู่กับอีกตัวเลือกคือ นพ.พรหมินทร์ เลิศสุริย์เดช และมีชื่อของเศรษฐา ทวีสิน ว่าที่นายกรัฐมนตรีนั่งควบ รมว.ต่างประเทศ แทนชื่อของแพทองธาร ชินวัตร ส่วน รมว.คลัง โควต้าพรรคเพื่อไทย ที่เดิมมีรายงานว่าเป็นคนนอก ปรากฏเพียงชื่อ “อ” นั้น ในโผวันที่ 3 ส.ค. นี้เป็นชื่อ อาทิตย์ นันทวิทยา ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บมจ.เอสซีบี เอกซ์ (SCBX) และเพิ่มโควต้าเพื่อไทย ในเก้าอี้ รมว.กลาโหม แต่ไม่ปรากฏชื่อว่าเป็นใคร นอกจากนี้ยังปรากฏโควต้าของพรรคอื่นๆ โดยมีการระบุถึงเงื่อนไขใหม่คือ พรรคการเมืองที่มาร่วมรัฐบาลและเป็นรัฐมนตรีปัจจุบัน (ในรัฐบาลประยุทธ์) จะไม่ได้ดูแลกระทรวงเดิม (ต่อมา 14 ส.ค.66 ภูมิธรรม เวชยชัย รองหัวหน้าพรรคเพื่อไทย ปฏิเสธว่าไม่มีหลักเกณฑ์เรื่องกระทรวงเดิม) เช่น ภูมิใจไทย มีการระบุว่า แกนนำพรรคต้องการกระทรวงเดิมทั้งกระทรวงสาธารณสุข และกระทรวงคมนาคม แต่จะไม่ได้กระทรวงเดิม โดยคาดว่าจะเป็นกระทรวงมหาดไทย และกระทรวงพาณิชย์ ไผ่ ลิกค์ จากพลังประชารัฐ ในตำแหน่ง รมช.เกษตร ขณะที่ พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง พรรคประชาชาติ ถูกระบุว่าจะนั่งตำแหน่ง รมว.ยุติธรรม ทั้งนี้ข่าวโผชิ้นนี้ มีการระบุว่า เสียงพรรคร่วมที่รวบรวมได้ จะมีเสียงที่มาจาก “งูเห่าจากพรรคประชาธิปัตย์” ด้วย

สอดคล้องกับโผถัดมา (10 ส.ค.66) จาก The Better ที่ปรากฏชื่อคนจากพรรคประชาธิปัตย์ โดยระบุว่า ในโควต้าของพรรคประชาธิปัตย์ จะมีการเจรจาขอตำแหน่ง รมว.เกษตรฯ ให้กับเดชอิศม์ ขาวทอง โดยเก้าอี้นี้เดิมเป็นโควต้าของเพื่อไทยที่อยู่ระหว่างหาผู้ที่เหมาะสม ขณะเดียวกันในโผนี้ นอกจากชื่อ ทวี สอดส่อง ที่มีอยู่แต่เดิมในโผข้างต้นแล้ว เริ่มปรากฏชื่อคนจากพรรคพลังประชารัฐอย่าง พล.ต.อ พัชรวาท วงษ์สุวรรณ ในตำแหน่งรองนายกฯ และ รมว.กลาโหม (เดิมเป็นโควต้าเพื่อไทย), ไผ่ ลิกค์ รมช.มหาดไทย, ร.อ.ธรรมนัส พรหมเผ่า รมว.แรงงาน, ตรีนุช เทียนทอง ในตำแหน่ง รมว.ศึกษาธิการ พรรครวมไทยสร้างชาติมีชื่อของ สุพัฒนพงษ์ พันธ์มีเชาว์ รมว.พลังงาน พรรคชาติไทยพัฒนาเป็น วราวุธ ศิลปอาชา รมว.ทรัพยากรฯ นอกจากนี้ยังปรากฏโควต้าพรรค แต่ยังไม่ระบุชื่อบุคคล โดยเก้าอี้ รมว.ดิจิทัล เป็นของรวมไทยสร้างชาติ ส่วน รมว.สาธารณสุข และ รมว.ท่องเที่ยวฯ  เป็นของภูมิใจไทย ทั้งนี้ มีข้อมูลเพิ่มเติมว่า แพทองธาร ชินวัตร จะไม่รับตำแหน่งใดๆ ในรัฐบาล โดยจะทำหน้าที่บริหารพรรคจัดการในพรรค นอกจากนี้ยังปรากฏชื่อ พล.ต.อ.เสรีพิศุทธิ์ เตมียเวส หัวหน้าพรรคเสรีรวมไทย ว่าจะได้โควต้าประธานคณะกรรมการ ป.ป.ช. ของสภาผู้แทนราษฎร

วันถัดมา (11 ส.ค.) ยังคงมีโผ ครม. ออกมาต่อเนื่อง โผที่รวบรวมได้ มี 3 โผ โผแรก ปรากฏในกรุงเทพธุรกิจ ปรากฏชื่อ พวงเพ็ชร ชุนละเอียด จากเพื่อไทย เป็น รมต.สำนักนายกฯ ส่วน รมว.กลาโหม และรมว.คลัง ระบุว่าเป็นคนนอกแต่เป็นโควต้าของพรรคเพื่อไทย นอกจากนี้ยังปรากฏชื่อ ปานปรีย์ พหิทธานุกร จากเพื่อไทยเป็น รมว.ต่างประเทศ เพิ่มขึ้นมาอีกด้วย และยังมีเก้าอี้ที่เปลี่ยนหน้าไป เช่น วราวุธ ศิลปอาชา เป็นรมว.ท่องเที่ยว ซึ่งพรรคภูมิใจไทยก็ต้องการเก้าอี้นี้ ชลน่าน ศรีแก้ว ย้ายไปนั่ง รมว.ศึกษา, พล.ต.อ.พัชรวาท วงษ์สุวรรณ ชื่อมาโผล่ รมว.ทรัพยากรฯ ขณะที่มีเก้าอี้ที่มีหลายพรรคต้องการ เช่น รมว.เกษตร มีชื่อของ ร.อ.ธรรมนัส พรหมเผ่า จากพลังประชารัฐ, สมศักดิ์ เทพสุทิน จากเพื่อไทย และพรรคภูมิใจไทย รมว.พลังงาน มีชื่อของจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ จากเพื่อไทย และพรรครวมไทยสร้างชาติ รมว.คมนาคม มีชื่อของ ประเสริฐ จันทรรวงทอง และ สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ จากเพื่อไทย และพรรคภูมิใจไทย นอกจากนี้ มีรายงานว่า พรรคภูมิใจไทยยังต้องการ รมว.สาธารณสุขด้วย 

โผนี้สุดท้ายมีชื่อที่ตรงกับรายชื่อ ครม. 4 ชื่อ คือ พวงเพ็ชร ชุนละเอียด รมต.สำนักนายกฯ, ปานปรีย์ พหิทธานุกร รมว.ต่างประเทศ, พล.ต.อ.พัชรวาท วงษ์สุวรรณ รมว.ทรัพยากรฯ, ร.อ.ธรรมนัส พรหมเผ่า รมว.เกษตร 

ส่วนโผที่สอง ปรากฏในเว็บพีพีทีวี ชื่อของวราวุธ ศิลปอาชา กลับมาอยู่ที่ รมว.ทรัพยากรฯ ตรีนุชกลับมานั่ง รมว.ศึกษา ส่วนเก้าอี้ที่ก่อนหน้านี้มีแคนดิเดตหลายพรรคเหลือเพียงพรรคเดียว เช่น รมว.ท่องเที่ยว เป็นของพรรคภูมิใจไทย รมว.เกษตร เป็นของพรรคเพื่อไทย แต่ยังไม่ได้ระบุตัวบุคคล ในขณะที่เก้าอี้ที่มีการระบุตัวบุคคลในโผนี้คือ สุพัฒนพงษ์ พันธ์มีเชาว์ จากรวมไทยสร้างชาติ นั่ง รมว.พลังงาน และ ประเสริฐ จันทรรวงทอง จากพรรคเพื่อไทย นั่ง รมว.คมนาคม ส่วน รมว.ดิจิทัลฯ ยังเป็นของคนจากพรรครวมไทยสร้างชาติ โดยปรากฏชื่อ อนุชา นาคาศัย โผนี้มีความน่าสนใจคือ แม้จะไม่อ้างแหล่งข่าวแต่มีการรายงานอ้างแหล่งข่าวเพื่อยืนยันความถูกต้องของโผว่า “…ยังไม่มีใครออกมายืนยัน โผคณะรัฐมนตรีอันนี้ แต่แหล่งข่าวบอกกับพีพีทีวีว่าหลายตำแหน่ง ณ ตอนนี้มีแนวโน้มสูงเป็นไปตามนี้” อย่างไรก็ตาม ในข่าวเดียวกันมีการรายงานถึงคำให้สัมภาษณ์ของ ภูมิธรรม เวชยชัย รองหัวหน้าพรรคเพื่อไทย ซึ่งออกมาปฏิเสธโผ ครม. ด้วยว่า ยังไม่ได้มีการคุยกันเรื่องนี้ มีแค่กลุ่มนักวิเคราะห์ที่ไปพูดกันเท่านั้น 

โผที่สาม ปรากฏในมติชนออนไลน์ เป็นโผแรกที่ รมว.ดิจิทัลเปลี่ยนจากพรรครวมไทยสร้างชาติ มาเป็นคนของพรรคเพื่อไทย แต่ยังไม่ปรากฏชื่อบุคคล ข้อสังเกตที่น่าสนใจก็คือ รมว.ดิจิทัลจากโผที่สามของวันที่ 11 ส.ค.66 นี้ ไม่เปลี่ยนเป็นพรรคอื่นอีกเลย ขณะที่ รมว.ทรัพยากรฯ ยังเป็นตัวเลือกระหว่างพรรคชาติไทยพัฒนาและ สันติ พร้อมพัฒน์ จากพรรคพลังประชารัฐ รมว.พลังงาน ยังไม่ลงตัวระหว่างพรรคเพื่อไทย และ ณอคุณ สิทธิพงศ์ จากพรรครวมไทยสร้างชาติ ส่วน รมช.มหาดไทย เปลี่ยนจาก ไผ่ ลิกค์ เป็น ร.อ.ธรรมนัส พรหมเผ่า จากพรรคเดียวกัน 

ทั้งนี้มีข้อสังเกตว่า โผตั้งแต่วันที่ 11 ส.ค. ไม่ปรากฏชื่อของประชาธิปัตย์อีกเลย

โผวันที่ 18 ส.ค.66 มี 3 โผเช่นเดียวกัน โผหนึ่งจากมติชนออนไลน์ มีรายละเอียดชื่อและตำแหน่งไม่มาก แต่ปรากฏชื่อบุคคลในตำแหน่งใหม่ เช่น รมว.คลัง ที่เคยมีชื่อ อาทิตย์ นันทวิทยา โควต้าจากพรรคเพื่อไทยอยู่แล้ว มีการเพิ่มชื่อ ประสงค์ พูนธเนศ อดีตปลัดกระทรวงการคลังเข้ามา รมว.เกษตรฯ มีชื่อ อนุทิน ชาญวีรกูล หัวหน้าพรรคภูมิใจไทย กับ พล.ต.อ.เพิ่มพูน ชิดชอบ จากพรรคภูมิใจไทย ส่วน รมว.พลังงาน มี 2 ชื่อ คือ ณอคุณ สิทธิพงศ์ อดีตปลัดกระทรวงพลังงาน กับ ผยง ศรีวณิช กรรมการผู้จัดการใหญ่ ธนาคารกรุงไทย 

อีกสองโผ เป็นการรายงานในลักษณะภาพเอกสารหลุดทั้งสองชิ้น โดยเอกสารมีหน้าตาแบบตาราง excel ฉบับแรก คมชัดลึกระบุว่า เป็นเอกสารที่ถูกเผยแพร่มาสู่สื่อมวลชน มีรายละเอียดทั้งตำแหน่ง ชื่อ-นามสกุล และพรรค ของ ครม. 36 ตำแหน่ง แบ่งเป็นเพื่อไทย 16 เก้าอี้, ภูมิใจไทย 8 เก้าอี้, พลังประชารัฐ 6 เก้าอี้, รวมไทยสร้างชาติ 4 เก้าอี้, เสรีรวมไทย 1 เก้าอี้, ชาติไทยพัฒนา 1 เก้าอี้, ประชาชาติ 1 เก้าอี้ โดยถือเป็นครั้งแรกที่ปรากฏชื่อ แพทองธาร ชินวัตร เป็นรองนายกฯ และ รมว.คลัง  

ขณะที่อีกฉบับ ฐานเศรษฐกิจ รายงานว่าเป็น “เอกสารหลุดออกมาจากพรรคเพื่อไทย (พท.)” มีเพียงข้อมูลตำแหน่งและพรรค 37 ตำแหน่ง (รองนายกฯ 5 เก้าอี้นับเป็น 1 ตำแหน่ง) ประกอบด้วย เพื่อไทย 19 เก้าอี้, ภูมิใจไทย 9 เก้าอี้, พลังประชารัฐ 5 เก้าอี้, รวมไทยสร้างชาติ 5 เก้าอี้, ชาติไทยพัฒนา 1 เก้าอี้, ประชาชาติ 1 เก้าอี้ 

ความคล้ายคลึงของ 2 โผนี้คือ มีการระบุรายละเอียดตำแหน่ง รมช.เพิ่มขึ้นมา จากเดิมที่โผก่อนหน้ามีระบุโควต้าเพียง รมช.มหาดไทย ในโผวันที่ 18 ส.ค. ฉบับแรก มี รมช.เกษตร, รมช.ดิจิทัล, รมช.คมนาคม, รมช.พาณิชย์, รมช.แรงงาน, รมช.ศึกษา และรมช.สาธารณสุข เพิ่มขึ้นมา ขณะที่โผ ฉบับที่ 2 คล้ายกัน ยกเว้น รมช.แรงงาน ที่ไม่มีระบุไว้

ความแตกต่างของเอกสารหลุดสองฉบับนี้ นอกจากจำนวนเก้าอี้ที่แต่ละพรรคได้มากน้อยต่างกันก็คือ ฉบับแรก มีโควต้าของพรรคเสรีรวมไทย ในตำแหน่ง รมช.มหาดไทย ขณะที่ในเวอร์ชั่นที่สอง ไม่มีชื่อของพรรคเสรีรวมไทย อย่างไรก็ตาม จากโผที่รวบรวมได้ มีชื่อของพรรคเสรีรวมไทยปรากฏอยู่จนถึงวันที่ 18 ส.ค. ก่อนจะหายไปจากโผ ครม. แม้ว่า ที่สุดแล้วในวันโหวตนายกฯ พรรคเสรีรวมไทยจะร่วมโหวตให้กับเศรษฐาก็ตาม

โผถัดมา (19 ส.ค.) มติชนระบุว่าเป็น “รายงานข่าวจากเพื่อไทย” โดยมีที่นั่งที่เปลี่ยนไป เช่น อนุทิน ชาญวีรกูล รมว.เกษตร, สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ มีชื่อกลับมาเป็น รมว.คมนาคม ขณะที่ประเสริฐ จันทรรวงทองที่มีชื่อเป็น รมว.คมนาคมมาตลอด ไปนั่งเก้าอี้ รมว.ดิจิทัล และไม่เคยหลุดโผตำแหน่งนี้อีกเลย ส่วน พล.ต.อ.พัชรวาท วงษ์สุวรรณ เป็น รมว.ทรัพยากรฯ ขณะที่ ปรากฏชื่อ วราวุธ ศิลปอาชา ในตำแหน่ง รมว.พาณิชย์ครั้งแรก 

โผ ครม. ถัดมาคือ โผ ครม. ใน ข่าวสด วันที่ 22 ส.ค.66 ซึ่งตรงกับวันโหวตนายกฯ รอบที่ 3 เป็นครั้งแรกที่ รมว.กลาโหม ปรากฏชื่อ สุทิน คลังแสง และชื่อเศรษฐา ทวีสิน นั่งควบ รมว.คลัง และปรากฏชื่อ พีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค เป็นครั้งแรกในตำแหน่งรมว.พลังงาน  ส่วน รมว.ดิจิทัล ยังเป็น ประเสริฐ จันทรวงทอง รมว.ทรัพยากรฯ เป็นชื่อ พล.ต.อ.พัชรวาท วงษ์สุวรรณ รมว.ยุติธรรม ยังเป็นทวี สอดส่อง ทั้งนี้ ตำแหน่งหลักข้างต้นตรงกับรายชื่อ ครม.ที่ได้รับการโปรดเกล้าฯ 

โผ 23 ส.ค.66 เป็นโผที่ไทยรัฐออนไลน์ รายงานว่าเป็นโผที่ถูกเผยแพร่ในโซเชียลมีเดีย ชื่อของ สุทิน คลังแสง ถูกย้ายมานั่ง รมต.สำนักนายกฯ ส่วน อนุทิน ชาญวีรกูล มาอยู่ รมว.คมนาคม นอกจากนี้ ยังปรากฏชื่อคนและตำแหน่งใหม่ เช่น กิตติรัตน์ ณ ระนอง จากพรรคเพื่อไทย ในตำแหน่งรมว.คลัง, นลินี ทวีสิน จากพรรคเพื่อไทย เป็น รมว.ต่างประเทศ, ไชยชนก ชิดชอบ จากพรรคภูมิใจไทย เป็นรมว.ท่องเที่ยว, กิตติ ลิ่มสกุล จากพรรคเพื่อไทย เป็น รมว.อุดมศึกษา, สรอรรถ กลิ่นประทุม จากพรรคภูมิใจไทย เป็น รมว.เกษตร, พิพัฒน์ รัชกิจประการ จากพรรคภูมิใจไทย นั่ง รมว.ทรัพยากรฯ และ วราวุธ ศิลปอาชา จากพรรคชาติไทยพัฒนา มาอยู่ รมว.พัฒนาสังคมฯ ซึ่งกรณีวราวุธ สุดท้ายตรงกับรายชื่อ ครม.

นอกจากนี้ โผนี้ยังเป็นโผเดียวจาก 19 โผที่ปรากฏชื่อโฆษกสำนักนายกฯ โดยมี 3 ชื่อด้วยกัน คือ ดนุพร ปุณณกันต์, จิราพร สินธุไพร และ ขัตติยา สวัสดิผล อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 7 ก.ย. ไทยรัฐและไทยโพสต์รายงานตรงกันว่า กรณีที่ เศรษฐา ทวีสิน นายกฯ และ รมว.คลัง ระบุชื่อโฆษกประจำสำนักนายกฯ ลงตัวแล้วคือ นายสัตวแพทย์ชัย วัชรงค์ สมาชิกพรรคที่มีส่วนร่วมในการร่างนโยบายด้านการเกษตร 

โผวันที่ 24 ส.ค. มีสองโผ โผหนึ่งจากข่าวสดออนไลน์ พวงเพ็ชร ชุนละเอียด ที่เคยมีชื่อเป็น รมต.สำนักนายกฯ ในช่วงแรกๆ ก่อนที่จะถูกเปลี่ยนเป็นชื่ออื่น มีชื่อกลับมาอยู่ในโผ ครม.อีกครั้ง โดยถูกระบุว่า อาจจะเป็นรมว.วัฒนธรรม หรือ รมว.พัฒนาสังคมฯ นอกจากนี้ ปรากฏชื่อ ม.ล.ชโยทิต กฤดากร จากพรรครวมไทยสร้างชาติ นั่ง รมว.อุตสาหกรรม เป็นครั้งแรก จากเดิมที่ในโผวันที่ 23 ส.ค. ปรากฏชื่อเป็น รมช.พาณิชย์ ขณะที่อีกโผจากโพสต์ทูเดย์ มีข้อมูลที่สุดท้ายแล้วตรงกับรายชื่อ ครม. คือ พวงเพ็ชร ชุนละเอียด รมต.สำนักนายกฯ ร.อ.ธรรมนัส พรหมเผ่า นั่ง รมว.เกษตร และอนุทิน ชาญวีรกุล นั่ง รมว.มหาดไทย  

วันที่ 26 ส.ค. มีโผสามแบบ (ไทยพีบีเอส1,ไทยพีบีเอส2, เดอะรีพอร์ตเตอร์) รายชื่อและตำแหน่งรัฐมนตรีเริ่มลงตัว โดยแต่ละโผมีชื่อคล้ายๆ กัน ส่วนชื่อที่ต่างกัน เช่น ในช่วงเช้า ปรากฏชื่อของ ร.อ.ธรรมนัส มีชื่ออยู่ระหว่าง รมว.เกษตร และ รมว.แรงงาน ก่อนที่การรายงานในช่วงค่ำ ชื่อของธรรมนัสจะอยู่ที่ รมว.เกษตร ส่วน รมว.แรงงานเป็น พิพัฒน์ รัชกิจประการ, เก้าอี้ รมว.ศึกษาธิการ จาก สุทิน คลังแสง ในช่วงค่ำกลายเป็น พล.ต.อ.เพิ่มพูน ชิดชอบ, ศุภมาส อิสรภักดี จาก รมช.สาธารณสุข กลายเป็น รมช.พาณิชย์, ส่วน สุรศักดิ์ พันธ์เจริญวรกุล รมช.เกษตร ถูกย้ายไป รมช.ศึกษา ในตอนค่ำ ขณะที่ตำแหน่ง รมว.ต่างประเทศ ถูกเปลี่ยนหน้าไปมา จาก จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ ในช่วงเช้า ช่วงค่ำเป็น ปานปรีย์ พหิทธานุกร ซึ่งจะควบเก้าอี้รองนายกฯ ด้วย แต่พอเกือบ 22:00 น. ในตำแหน่ง รมว.ต่างประเทศและรองนายกฯ ก็มีชื่อของ แพทองธาร ชินวัตร ที่เคยมีชื่ออยู่ในโผตั้งแต่ช่วงแรกๆ กลับเข้ามาในโผอีกครั้ง 

โผวันที่ 28 ส.ค. จากไทยรัฐออนไลน์ ตำแหน่ง รมว.ต่างประเทศ เป็นปานปรีย์ พหิทธานุกร, ชื่อของ ศุภมาส อิศรภักดี ย้ายมาอยู่ที่ รมว.อุดมศึกษา, พิพัฒน์ รัชกิจประการ เป็น รมว.แรงงาน และ เสริมศักดิ์ พงษ์พานิช นั่ง รมว.วัฒนธรรม ซึ่งตรงกับรายชื่อ ครม. นอกจากนี้ ปรากฏยังชื่อ พิชชารัตน์ เลาหพงศ์ชนะ นั่ง รมว.อุตสาหกรรม ครั้งแรกอีกด้วย

และหากดูที่ตำแหน่ง รมช. จะพบว่า โผ 28 ส.ค. เป็นวันที่รายชื่อกลุ่มนี้เริ่มลงตัว โดยมีถึง 12 ชื่อที่ตรงกับรายชื่อ ครม. ที่ได้รับการแต่งตั้งจริงในวันที่ 2 ก.ย. ส่วนรายชื่อที่ต่างไปคือ มนพร เจริญศรี ซึ่งเดิมเคยมีชื่ออยู่ในโผอยู่แล้ว แต่โผวันที่ 28 ส.ค. ชื่อหลุดไปและกลับเข้ามาใหม่ในวันที่ 2 ก.ย., ไผ่ ลิกค์ ที่อยู่ที่ รมช.พาณิชย์ แต่สุดท้ายหลุดจากโผไป และ พิมพ์ภัทรา วิชัยกุล ที่เดิมชื่ออยู่ที่ รมช.มหาดไทย แต่สุดท้ายคือ รมว.อุตสาหกรรม

วันที่ 29 ส.ค. เพจสรยุทธ สุทัศนะจินดา กรรมกรข่าว ระบุว่า ชื่อต่างๆ เริ่มนิ่ง มีชื่อใหม่เข้ามา 2 ชื่อคือ  พิชิต ชื่นบาน โควต้าพรรคเพื่อไทย ในตำแหน่ง รมต.สำนักนายกฯ และ พิมพ์ภัทรา วิชัยกุล รมว.อุตสาหกรรม โควต้าของพรรครวมไทยสร้างชาติ

ก่อนที่สุดท้าย รายชื่อในวันที่ 2 ก.ย. ในพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ มีรายนามดังนี้

นายกรัฐมนตรี และ รมว.คลัง –  เศรษฐา ทวีสิน

รองนายกฯ – พล.ต.อ.พัชรวาท วงษ์สุวรรณ, ภูมิธรรม เวชยชัย,  สมศักดิ์ เทพสุทิน, ปานปรีย์ พหิทธานุกร, อนุทิน ชาญวีรกูล, พีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค

รมต.สำนักนายกฯ – พวงเพ็ชร ชุนละเอียด

รมว.กลาโหม – สุทิน คลังแสง

รมว.ต่างประเทศ – ปานปรีย์ พหิทธานุกร

รมว.ท่องเที่ยว – สุดาวรรณ หวังศุภกิจโกศล

รมว.พัฒนาสังคม – วราวุธ ศิลปอาชา

รมว.อุดมศึกษา – ศุภมาส อิศรภักดี

รมว.เกษตร – ร.อ.ธรรมนัส พรหมเผ่า  

รมว.คมนาคม – สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ

รมว.ดิจิทัล – ประเสริฐ จันทรรวงทอง

รมว.ทรัพยากร – พล.ต.อ.พัชรวาท วงษ์สุวรรณ

รมว.พลังงาน – พีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค

รมว.พาณิชย์ – ภูมิธรรม เวชยชัย

รมว.มหาดไทย – อนุทิน ชาญวีรกูล

รมว.ยุติธรรม – พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง

รมว.แรงงาน – พิพัฒน์ รัชกิจประการ

รมว.วัฒนธรรม – เสริมศักดิ์ พงษ์พานิช

รมว.ศึกษา – พล.ต.อ.เพิ่มพูน ชิดชอบ

รมว.สาธารณสุข – นพ.ชลน่าน ศรีแก้ว

รมว.อุตสาหกรรม –  พิมพ์ภัทรา วิชัยกุล

รมช.คลัง –  กฤษฎา จีนะวิจารณะ, จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์

รมช.ต่างประเทศ – จักรพงษ์ แสงมณี

รมช.เกษตร – อนุชา นาคาศัย, ไชยา พรหมา

รมช.คมนาคม – สุรพงษ์ ปิยะโชติ, มนพร เจริญศรี

รมช.พาณิชย์ – นภินทร ศรีสรรพางค์

รมช.มหาดไทย – ทรงศักดิ์ ทองศรี, ชาดา ไทยเศรษฐ์, เกรียง กัลป์ตินันท์

รมช.ศึกษา – สุรศักดิ์ พันธ์เจริญวรกุล

รมช.สาธารณสุข – สันติ พร้อมพัฒน์

โผ ครม.ใกล้เคียงความจริงแค่ไหน?

นับตั้งแต่วันที่ 2 ส.ค. 66 ซึ่งเป็นวันที่พรรคเพื่อไทยถอนตัวจากการร่วมมือ MOU 8 พรรค เพื่อเดินหน้าจัดตั้งรัฐบาลโดยเสนอ เศรษฐา ทวีสิน เป็นนายกฯ มีโผ ครม. ออกมาไม่ต่ำกว่า 19 แบบ โดยโผวันที่ 3 ส.ค. เริ่มมีรายชื่อที่ตรงกับรายชื่อ ครม. เป็นครั้งแรก คือ พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง ในตำแหน่ง รมว.ยุติธรรม และ นพ.ชลน่าน ศรีแก้ว รมว.สาธารณสุข 

โผ ครม. ในแต่ละครั้งอาจจะไม่ใช่การโยนหินถามทาง แต่เป็นการทำให้เห็นว่าการเปลี่ยนแปลงรายชื่อของแต่ละโผ เป็นการต่อรองอำนาจของพรรคร่วมรัฐบาล โดยดูได้จากความเปลี่ยนแปลงหลายมุมมอง ดังนี้ 

ในโผแรก มีรายงานว่า กระทรวงที่พรรคเพื่อไทยปักธงไว้ คือ กระทรวงการคลัง กระทรวงการต่างประเทศ กระทรวงคมนาคม กระทรวงพลังงาน และกระทรวงมหาดไทย โดยวางตัวบุคคลไว้แล้ว อย่างไรก็ตาม เมื่อเริ่มมีการจับขั้วพรรคร่วมรัฐบาล โควต้าของกระทรวงเหล่านี้ก็เริ่มเปลี่ยนเป็นพรรคอื่น โดยสุดท้ายเมื่อรายชื่อ ครม.ออกมา ปรากฏว่า จากกระทรวงที่มีการรายงานในโผแรก 5 กระทรวง พรรคเพื่อไทย ได้มา 3 กระทรวงคือ กระทรวงการคลัง กระทรวงการต่างประเทศ กระทรวงคมนาคม โดยที่ชื่อบุคคลไม่ตรงกับที่วางไว้ ขณะที่กระทรวงพลังงานเป็นของพรรครวมไทยสร้างชาติ และกระทรวงมหาดไทยกลายเป็นของพรรคภูมิใจไทย อย่างไรก็ตาม ชื่อของคนเพื่อไทยที่ถูกวางไว้แต่แรก 3 คน ยังปรากฏว่ามีตำแหน่งใน ครม. ได้แก่ ประเสริฐ จันทรรวงทอง นั่ง รมว.ดิจิทัล, นพ.ชลน่าน นั่ง รมว.สาธารณสุข และ จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ ได้นั่ง รมช.คลัง 

ทั้งนี้ พบว่า นับจากวันที่เริ่มมีพรรคร่วมรัฐบาลเข้ามาในโผ ครม. กระทรวงพลังงานเป็นกระทรวงที่พรรครวมไทยสร้างชาติปักธงไว้อย่างเหนียวแน่น โดยโผตั้งแต่วันที่ 10 ส.ค. ถูกวางเป็นโควต้าของพรรครวมไทยสร้างชาติมาตลอด แม้ว่าจะมีชื่อพรรคเพื่อไทย หรือจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ กลับเข้ามาในโผ 2 ครั้ง แต่สุดท้ายเก้าอี้นี้ก็เป็นของคนจากพรรครวมไทยสร้างชาติ

ส่วนกระทรวงทรัพยากรฯ มีการเปลี่ยนโผเจ้ากระทรวงมากที่สุด โดยมีชื่อบุคคลจากพรรคชาติไทยพัฒนา พรรคพลังประชารัฐ พรรคเพื่อไทย และพรรคภูมิใจไทย สลับกันเข้ามาในโผ โดยถูกเปลี่ยนจาก วราวุธ ศิลปอาชา เป็น พล.ต.อ.พัชรวาท วงษ์สุวรรณ เปลี่ยนเป็น วราวุธ ศิลปอาชา กลายเป็น สันติ พร้อมพัฒน์ กลับมาที่ วราวุธ ศิลปอาชา กลับไปที่ พล.ต.อ.พัชรวาท วงษ์สุวรรณ ไปที่ พิพัฒน์ รัชกิจประการ ก่อนที่สุดท้ายเก้าอี้ รมว.ทรัพยากรฯ จะเป็นของ พล.ต.อ.พัชรวาท วงษ์สุวรรณ จากพรรคพลังประชารัฐ

ทั้งนี้ ชื่อบุคคลที่อยู่ในโผนานที่สุด คือ พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง ที่อยู่ในโผ ตั้งแต่วันที่ 3 ส.ค. และไม่เคยถูกขยับตำแหน่งอีกเลยจนวันโปรดเกล้าฯ ครม. ส่วนที่พลิกโผในช่วงท้ายสุด คือ พิมพ์ภัทรา วิชัยกุล ที่มีชื่อในโผวันที่ 28 ส.ค. เป็น รมช.พาณิชย์ แต่พอวันที่ 29 กลับถูกย้ายมาที่ รมว.อุตสาหกรรม และจบลงที่ตำแหน่งนี้ 

หากลองสำรวจว่า รัฐมนตรีคนใดมีชื่อในโผในตำแหน่งต่างๆ มากที่สุด พบว่า คนสำคัญจากพรรคเพื่อไทย 2 คน คือ สุทิน คลังแสง และ นพ.ชลน่าน ศรีแก้ว ถูกขยับไปมาในจำนวนครั้งเท่าๆ กัน โดย สุทิน คลังแสง มีชื่อใน รมว.กลาโหม, รมต.สำนักนายกฯ, รมว.ศึกษา, รมว.วัฒนธรรม ก่อนจะมาจบที่ รมว.กลาโหม ขณะที่ นพ.ชลน่าน  มีชื่อเป็น รมว.มหาดไทย, รมว.สาธารณสุข, รองนายกฯ, รมว.ศึกษา ก่อนจะจบที่ รมว.สาธารณสุข 

ส่วนคนจากพรรคร่วมที่มีชื่ออยู่ในตำแหน่งต่างๆ ของโผ ครม. มากที่สุด คือ อนุทิน ชาญวีรกูล จากพรรคภูมิใจไทย ที่มีชื่อเป็น รองนายกฯ, รมว.สาธารณสุข, รมว.เกษตร, รมว.คมนาคม และจบที่ รมว.มหาดไทย พ่วงรองนายกฯ ตามมาด้วย วราวุธ ศิลปอาชา จากพรรคชาติไทยพัฒนา ที่มีชื่อนั่งเก้าอี้ รมว.ท่องเที่ยว, รมว.ทรัพยากร, รมว.พาณิชย์ จบที่ รมว.พัฒนาสังคม และ ร.อ.ธรรมนัส พรหมเผ่า จากพลังประชารัฐ มีชื่อในโผเริ่มที่ รมว.เกษตร, รมว.แรงงาน, รมช.มหาดไทย ก่อนจะจบที่ รมว.เกษตร 

การรายงานโผ ครม. รอบนี้ ส่วนใหญ่สื่อไม่ได้ระบุแหล่งข่าว โดยมีสื่อที่ลงรายละเอียดแหล่งข่าว 2 แห่งคือ ฐานเศรษฐกิจ ในวันที่ 18 ส.ค. ใช้ว่า “เอกสารหลุดออกมาจากพรรคเพื่อไทย (พท.)” และมติชนออนไลน์ วันที่ 19 ส.ค. ใช้ว่า “รายงานข่าวจากเพื่อไทย” 

โดยรายชื่อในเอกสารหลุดวันที่ 18 ที่ตรงกันกับรายชื่อ ครม. ที่ได้รับโปรดเกล้าฯ คือ รองนายกฯ ซึ่งระบุว่าจะมีพรรคเพื่อไทย 3 คน, พรรคพลังประชารัฐ, พรรคภูมิใจไทย, พรรครวมไทยสร้างชาติ อย่างละ 1 คน รัฐมนตรีจากพรรคเพื่อไทย คือ รมว.คลัง รมว.ต่างประเทศ รมว.คมนาคม รมว.ดิจิทัล รมว.สาธารณสุข ส่วน รมว.พลังงาน จะมาจากพรรครวมไทยสร้างชาติ และรมว.ยุติธรรม จะเป็นพรรคประชาชาติ 

หากดูโผวันที่ 18 ส.ค. ซึ่งเป็นครั้งแรกที่มีชื่อรัฐมนตรีครบทุกตำแหน่ง เทียบกับรายชื่อ ครม. วันโปรดเกล้าฯ จะพบว่า มีผู้ที่ชื่อตรงกันเพียง 6 ตำแหน่งจาก 36 ตำแหน่ง ประกอบด้วย นายกฯ, รองนายกฯ 2 คน คือ พล.ต.อ พัชรวาท วงษ์สุวรรณ อนุทิน ชาญวีรกุล รมว.ต่างประเทศ ปานปรีย์ พหิทธานุกร, รมว.ยุติธรรม พ.ต.อ. ทวี สอดส่อง, รมช.มหาดไทย คือ ทรงศักดิ์ ทองศรี และ รมช.เกษตร คือ ไชยา พรหมา

ขณะที่โผ วันที่ 19 ส.ค. รายชื่อที่ตรงกับรายชื่อ ครม. คือ รองนายกฯ เป็น พล.ต.อ.พัชรวาท วงษ์สุวรรณ, ภูมิธรรม เวชยชัย , อนุทิน ชาญวีรกูล รมว.คมนาคม เป็น สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ, รมว.ดิจิทัล เป็น ประเสริฐ จันทรรวงทอง, รมว.ทรัพยากร เป็น พล.ต.อ.พัชรวาท วงษ์สุวรรณ และ รมว.ยุติธรรม เป็น พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง

The post จากโผ ครม. สู่ ผล ครม. : สำรวจพลังต่อรองผ่าน 19 โผ ครม. ที่ปรากฏในสื่อ appeared first on Rocket Media Lab.

ดาวน์โหลดที่นี่

รายงาน จากโผ ครม. สู่ ผล ครม. : สำรวจพลังต่อรองผ่าน 19 โผ ครม. ที่ปรากฏในสื่อ

The post 19 โผ ครม. เศรษฐา 1 ที่ปรากฏในสื่อ [ข้อมูลดิบ] appeared first on Rocket Media Lab.

• รัฐมนตรีใน ครม. เศรษฐา 1 มาจากการเป็น สส. ทั้งสองแบบทั้งแบ่งเขตและบัญชีรายชื่อในสัดส่วนใกล้เคียงกัน อันเป็นผลมาจากรัฐธรรมนูญปี 2560 ที่กำหนดไว้ว่ารัฐมนตรีไม่จำเป็นต้องลาออกจากการเป็น สส. 
• ในขณะที่รัฐธรรมนูญปี 2540 กำหนดไว้ว่ารัฐมนตรีจะต้องลาออกจากการเป็น สส. จนทำให้คณะรัฐมนตรีจากการเลือกตั้งในปี 2544 ซึ่งเป็นการเลือกตั้งที่ใช้รัฐธรรมนูญปี 2540 เป็นครั้งแรกนั้นมาจาก สส. แบบบัญชีรายชื่อมากที่สุด เพื่อไม่ให้เกิดการเลือกตั้งซ่อม และสูญเสียเก้าอี้ สส. ในสภา 
• ครม. เศรษฐา 1 มีรัฐมนตรีที่ไม่เคยลงสมัคร สส. เลยทั้ง 6 คน หรือจะเรียกว่ารัฐมนตรีคนนอกก็ได้ ส่วนมากมักจะเกิดขึ้นกับกระทรวงที่ต้องใช้ผู้ที่มีความเชี่ยวชาญเป็นพิเศษ หรือ ‘เทคโนแครต’ มาทำหน้าที่รัฐมนตรี โดยเฉพาะกระทรวงการคลังหรือกระทรวงพาณิชย์ ซึ่งเป็นกระทรวงที่ใช้รัฐมนตรีคนนอกมากที่สุดในการจัดตั้ง ครม. ที่ผ่านๆ มาด้วย
• มีรัฐมนตรีที่ลงสมัคร สส. ในการเลือกตั้งปี 2566 แต่ไม่ได้รับการเลือกตั้ง 3 คน ซึ่ง 2 ใน 3 คน ที่ได้ตำแหน่งรัฐมนตรีจากพรรคเพื่อไทยนั้นลงสมัครในแบบบัญชีรายชื่อลำดับที่ท้ายๆ คือ จักรพงษ์ แสงมณี เป็นกรรมการบริหารพรรคเพื่อไทย ในปี 2561 และ พวงเพ็ชร ชุนละเอียด นั้นพบว่าเป็นอดีตกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทย 
• ครม. เศรษฐา 1 ทั้ง 34 คน มีถึง 15 คนที่เคยย้ายพรรคมาก่อน และมีรัฐมนตรีที่เคยทำงานในตำแหน่งรัฐมนตรีมาก่อนจำนวน 14 คน 

หลังจากมีการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ ทั้ง 34 คน ในรัฐบาลของนายเศรษฐา ทวีสิน เป็นนายกรัฐมนตรี ตามมาด้วยกระแสวิพากษ์วิจารณ์ ทั้งในประเด็นเรื่องจำนวนโควต้ารัฐมนตรีที่พรรคต่างๆ ได้ไปในแต่ละกระทรวง ความเหมาะสม ความเชี่ยวชาญต่างๆ ของรัฐมนตรีในแต่ละตำแหน่ง ฯลฯ Rocket Media Lab ชวนสำรวจประวัติทางการเมืองของรัฐมนตรีในรัฐบาลเศรษฐา 1 โดยอาศัยฐานข้อมูลประวัตินักการเมืองจากโครงการ Demo Thailand เพื่อดูว่ารัฐมนตรีคนไหนเคยย้ายพรรคมาจากพรรคไหนบ้าง เคยลงสมัคร สส. มาแล้วกี่ครั้ง ได้เป็น สส. มาแล้วกี่สมัย หรือใครที่ไม่เคยเป็น สส. เลยแต่ได้ตำแหน่งรัฐมนตรี

จากข้อมูลคณะรัฐมนตรีทั้งหมด 34 คน ที่ได้รับการการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง สามารถแยกประเภทรัฐมนตรีออกเป็น 5 ประเภท คือ 

1. รัฐมนตรีจาก สส.บัญชีรายชื่อ 12 คน
2. รัฐมนตรี จาก สส.แบ่งเขต 10 คน 
3. รัฐมนตรีที่ไม่เคยสมัคร สส. 6 คน 
4. รัฐมนตรีที่เคยสมัคร สส. แต่ไม่สมัคร ปี 2566 3 คน 
5. รัฐมนตรีที่สมัคร สส. ปี 2566 แต่ไม่ได้รับเลือกตั้ง 3 คน

และเมื่อพิจารณารัฐมนตรีในแบบที่ 1 ที่มาจากการเป็น สส. แบบบัญชีรายชื่อ 12 คน จะพบว่ามาจากพรรคเพื่อไทย 6 คน ได้แก่ เกรียง กัลป์ตินันท์ รมช.มหาดไทย, ภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.พาณิชย์, สมศักดิ์ เทพสุทิน รองนายกรัฐมนตรี, สุดาวรรณ หวังศุภกิจโกศล รมว.ท่องเที่ยว, สุทิน คลังแสง รมว.กลาโหม และ สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รมว.คมนาคม

พรรคภูมิใจไทย 2 คน คือ อนุทิน ชาญวีรกูล รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.มหาดไทย, ทรงศักดิ์ ทองศรี รมช.มหาดไทย

พรรครวมไทยสร้างชาติ 1 คน คือ พีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค รองนายกรัฐมนตรี และ รมว. พลังงาน 

พรรคพลังประชารัฐ 1 คน คือ สันติ พร้อมพัฒน์ รมช.สาธารณสุข 

พรรคชาติไทยพัฒนา 1 คน คือ วราวุธ ศิลปอาชา รมว.พัฒนาสังคม

พรรคประชาชาติ 1 คน คือ ทวี สอดส่อง รมว. ยุติธรรม 

ส่วนในแบบที่ 2 รัฐมนตรี ที่มาจากการเป็น สส. แบบแบ่งเขต 10 คน จะพบว่ามาจากพรรคเพื่อไทย 5 คน ได้แก่ จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รมช.คลัง, ชลน่าน ศรีแก้ว รมว. สาธารณสุข, ไชยา พรหมา รมช. เกษตรฯ, ประเสริฐ จันทรรวงทอง รมว. ดิจิทัลฯ, มนพร เจริญศรี รมช. คมนาคม

พรรคภูมิใจไทย 2 คน ได้แก่ ชาดา ไทยเศรษฐ์ รมช. มหาดไทย, สุรศักดิ์ พันธ์เจริญวรกุล รมช. ศึกษาธิการ

พรรครวมไทยสร้างชาติ 2 คน ได้แก่ พิมพ์ภัทรา วิชัยกุล รมว. อุตสาหกรรม, อนุชา นาคาศัย รมช. เกษตรฯ 

พรรคพลังประชารัฐ 1 คน ได้แก่ ธรรมนัส พรหมเผ่า รมว. เกษตรฯ 

แบบที่ 3 รัฐมนตรีที่ไม่เคยลงสมัคร สส. 6 คน จะพบว่ามาจากพรรคเพื่อไทย 2 คน ได้แก่ เศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี และ รมว. คลัง, เสริมศักดิ์ พงษ์พานิช รมว. วัฒนธรรม 

พรรคภูมิใจไทย 2 คน ได้แก่ พิพัฒน์ รัชกิจประการ รมว. แรงงาน, เพิ่มพูน ชิดชอบ รมว. ศึกษาธิการ 

พรรคพลังประชารัฐ 1 คน ได้แก่ พัชรวาท วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.ทรัพยากรธรรมชาติ

พรรครวมไทยสร้างชาติ 1 คน ได้แก่ กฤษฎา จีนะวิจารณะ รมช.คลัง

แบบที่ 4 รัฐมนตรีที่เคยลงสมัคร สส. แต่ในการเลือกตั้งปี 2566 ไม่ได้ลงสมัคร 3 คน จะพบว่ามาจากพรรคเพื่อไทย 2 คน ได้แก่ นภินทร ศรีสรรพางค์ รมช.พาณิชย์ ซึ่งเป็นอดีต สส. บัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย ปี 2554, สุรพงษ์ ปิยะโชติ รมช.คมนาคม ซึ่งเป็นอดีต สส. แบบแบ่งเขต พรรคเพื่อไทย ปี 2554

พรรคชาติไทยพัฒนา 1 คน ได้แก่ ปานปรีย์ พหิทธานุกร รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.ต่างประเทศ ซึ่งเป็นอดีต สส. บัญชีรายชื่อพรรคชาติไทย ปี 2544

และแบบที่ 5 รัฐมนตรีที่ลงสมัคร สส. ในการเลือกตั้งปี 2566 ไม่ว่าแบบใด แต่ไม่ได้รับการเลือกตั้ง 3 คน จะพบว่ามาจากพรรคเพื่อไทย 2 คน คือ จักรพงษ์ แสงมณี รมช. ต่างประเทศ ซึ่งเป็นผู้สมัครแบบบัญชีรายชื่อลำดับที่ 92 ของพรรคเพื่อไทย และพวงเพ็ชร ชุนละเอียด รมต. สำนักนายกฯ ซึ่งเป็นผู้สมัครแบบบัญชีรายชื่อลำดับที่ 98 ของพรรคเพื่อไทย 

พรรคภูมิใจไทย 1 คน ได้แก่ ศุภมาส อิศรภักดี รมว.อุดมศึกษา ซึ่งเป็นผู้สมัครแบบบัญชีรายชื่อลำดับที่ 10 ของพรรคภูมิใจไทย 

ความน่าสนใจเมื่อเราแยกประเภทของคณะรัฐมนตรีก็คือ ในส่วนของแบบที่ 1 และแบบที่ 2 ซึ่งเป็นรัฐมนตรีที่มาจากการเป็น สส. ทั้งสองแบบ ซึ่งมีสัดส่วนใกล้เคียงกัน อันเป็นผลมาจากรัฐธรรมนูญปี 2560 ที่กำหนดไว้ว่ารัฐมนตรีไม่จำเป็นต้องลาออกจากการเป็น สส. ซึ่งแตกต่างจากรัฐธรรมนูญในปี 2540 ที่กำหนดไว้ว่ารัฐมนตรีจะต้องลาออกจากการเป็น สส. จนทำให้คณะรัฐมนตรีจากการเลือกตั้งในปี 2544 ซึ่งเป็นการเลือกตั้งที่ใช้รัฐธรรมนูญปี 40 เป็นครั้งแรกนั้นมาจาก สส. แบบบัญชีรายชื่อมากที่สุด (อันจะกล่าวถึงในส่วนถัดไป) เพื่อไม่ให้เกิดการเลือกตั้งซ่อม และอาจเสียเก้าอี้ในสภา หากรัฐมนตรีมาจาก สส. แบบแบ่งเขต 

และในส่วนที่ 3 ก็จะพบความน่าสนใจว่า รัฐมนตรีที่ไม่เคยลงสมัคร สส. เลยทั้ง 6 คน หรือจะเรียกว่ารัฐมนตรีคนนอกก็ได้ ส่วนมากมักจะเกิดขึ้นกับกระทรวงที่ต้องใช้ผู้ที่มีความเชี่ยวชาญเป็นพิเศษ หรือ ‘เทคโนแครต’ มาทำหน้าที่รัฐมนตรี โดยเฉพาะกระทรวงการคลังหรือกระทรวงพาณิชย์ ซึ่งเป็นกระทรวงที่ใช้รัฐมนตรีคนนอกมากที่สุดในการจัดตั้ง ครม. ที่ผ่านๆ มาด้วย

ส่วนในคณะรัฐมนตรี เศรษฐา 1 ครั้งนี้ ก็ยังพบว่ามีการใช้รัฐมนตรีคนนอกจากกระทรวงการคลังดังเช่นในหลายๆ ครั้ง ทั้งเศรษฐา ทวีสินเอง ซึ่งเป็นนักธุรกิจที่ประสบความสำเร็จ ในขณะที่กฤษฎา จีนะวิจารณะ รมช.คลัง แม้ไม่เคยลงสมัครรับเลือกตั้ง แต่ก็เคยเป็นอดีตปลัดกระทรวงการคลังมาก่อน สำหรับเสริมศักดิ์ พงษ์พานิช รมว. วัฒนธรรม เคยเป็นอดีต รมช. ศึกษาธิการ ในรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร มาก่อน ส่วนพิพัฒน์ รัชกิจประการ รมว. แรงงาน ก็เคยเป็นอดีต รมว.ท่องเที่ยว ในรัฐบาลประยุทธ์ 2562 

ในส่วนที่ไม่เคยทำงานทางการเมืองโดยตรงมีเพียงเพิ่มพูน ชิดชอบ รมว. ศึกษาธิการ ซึ่งเคยเป็นอดีตผู้ช่วย ผบ.ตร. และอดีตที่ปรึกษาพิเศษตำรวจมาก่อน รวมทั้งเป็นน้องชายของเนวิน และเป็นพี่ชายของศักดิ์สยาม ชิดชอบ และพัชรวาท วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.ทรัพยากรธรรมชาติ เคยเป็นอดีต ผบ.ตร. และที่สำคัญคือเป็นน้องชายพล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ 

นอกจากนี้ ยังจะเห็นว่ามีการให้ตำแหน่งรัฐมนตรีกับผู้ที่เคยลงสมัคร สส. แต่ในการเลือกตั้งปี 2566 ไม่ได้ลงสมัครอีก 3 คน และผู้ที่ลงสมัคร สส. ในการเลือกตั้งปี 2566 แต่ไม่ได้รับการเลือกตั้ง 3 คน ซึ่ง 2 ใน 3 คน ที่ได้ตำแหน่งรัฐมนตรีจากพรรคเพื่อไทยนั้นลงสมัครในแบบบัญชีรายชื่อลำดับที่ท้ายๆ เลยทีเดียว โดยจากข้อมูลพบว่า จักรพงษ์ แสงมณี เป็นกรรมการบริหารพรรคเพื่อไทย ในปี 2561 และได้รับมอบหมายให้ติดตามดูแล เศรษฐา ทวีสิน อย่างใกล้ชิดตั้งแต่ช่วงหาเสียง ส่วนพวงเพ็ชร ชุนละเอียด นั้นพบว่าเป็นอดีตกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทย มีความใกล้ชิดกับครอบครัวชินวัตร เป็นผู้ที่ไปดูแลทักษิณ และยิ่งลักษณ์ ชินวัตร เมื่อครั้งต้องลี้ภัยไปอาศัยในต่างประเทศ โดยในการเลือกตั้งปี 2566 เป็นผู้สมัครสส. แบบบัญชีรายชื่อ ลำดับที่ 98

นอกจากนี้ เมื่อพิจารณาเรื่องการย้ายพรรค จะพบว่าคณะรัฐมนตรีทั้ง 34 คน มีถึง 15 คนที่เคยย้ายพรรคมาก่อน และที่น่าสนใจมากไปกว่านั้นก็คือ จำนวนมากเคยอยู่พรรคไทยรักไทย/พลังประชาชน/เพื่อไทย มาก่อน เช่น ศุภมาส อิศรภักดี รมว.อุดมศึกษา จากพรรคภูมิใจไทย ก็เคยเป็น สส. แบบแบ่งเขตของพรรคไทยรักไทยในปี 2544 มาก่อน หรือ อนุชา นาคาศัย รมช.เกษตร จากพรรครวมไทยสร้างชาติ ก็เคยเป็น สส. แบบบัญชีรายชื่อของพรรคไทยรักไทยในปี 2544 มาก่อน หรือสันติ พร้อมพัฒน์ รมช.สาธารณสุข ก็เคยเป็น สส. แบบบัญชีรายชื่อของพรรคไทยรักไทยในปี 2548 มาก่อน เช่นเดียวกัน เรียกได้ว่าแม้จะเป็นคณะรัฐมนตรีจากรัฐบาลผสม แต่ส่วนใหญ่รัฐมนตรีก็เป็นศิษย์เก่าของพรรคไทยรักไทย/พลังประชาชน/เพื่อไทยนั่นเอง 

และหากพิจารณาประวัติการทำงานที่ผ่านมาก็จะพบว่า ครม. 34 คนในรัฐบาลเศรษฐา 1 นี้ มีรัฐมนตรีที่เคยทำงานในตำแหน่งรัฐมนตรีมาก่อนจำนวน 14 คน และมีรัฐมนตรีที่เคยทำงานในกระทรวงนั้นมาแล้วในอดีต เช่น ชลน่าน ศรีแก้ว ซึ่งเคยเป็น รมช.สาธารณสุข ในรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ทรงศักดิ์ ทองศรี อดีต รมช. มหาดไทย ในรัฐบาลประยุทธ์ จันทร์โอชา และได้ตำแหน่งเดิมในรัฐบาลนี้ ธรรมนัส พรหมเผ่า อดีต รมช. เกษตรฯ ในรัฐบาลที่ผ่านมา และได้เขยิบขึ้นมาเป็น รมว. ในรัฐบาลล่าสุดนี้ พิพัฒน์ รัชกิจประการ รมว. ท่องเที่ยวฯ ในรัฐบาลที่ผ่านมา และยังคงได้รับตำแหน่งเดิมในรัฐบาลนี้ สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ ก็เคยเป็น รมว. คมนาคม มาแล้วในรัฐบาลทักษิณ ชินวัตร 2 ในขณะที่มีรัฐมนตรีป้ายแดง จำนวน 20 คน 

หน้าตาของคณะรัฐมนตรีที่เปลี่ยนไปตามรัฐธรรมนูญ

หากเราย้อนกลับไปดูหน้าตาของ ครม. ตั้งแต่การเลือกตั้งปี 2544 ซึ่งเป็นปีแรกที่มีการนำรัฐธรรมนูญ 2540 มาใช้ ซึ่งกำหนดให้ สส. มี 2 แบบ คือแบบแบ่งแขตและแบบบัญชีรายชื่อ อันเป็นระบบที่ใช้มาจนถึงปัจจุบัน โดยในรัฐธรรมนูญ 2540 ได้กำหนดจำนวน สส. เป็นแบบแบ่งเขต 400 คน และแบบบัญชีรายชื่อ 100 คน ซึ่งเมื่อแยกประเภทรัฐมนตรีจากการเลือกตั้งปี 2544 ออกมาก็จะพบว่า

การเลือกตั้งปี 2544 มี ครม. 37 คน 

1. รัฐมนตรีจาก สส. บัญชีรายชื่อ 29 คน
2. รัฐมนตรีที่ลงสมัคร สส. แต่ไม่ได้รับเลือกตั้ง 6 คน
3. รัฐมนตรีที่ไม่เคยลงสมัคร สส. 2 คน

นอกจากรัฐธรรมนูญ 2540 จะกำหนดให้มี สส. 2 แบบแล้ว ในมาตรา 118 ยังกำหนดเรื่องสมาชิกภาพของ สส. ไว้ใน (7) อีกด้วยว่าการเป็น สส. จะสิ้นสุดลงหาก สส. คนนั้นไปเป็นรัฐมนตรี ซึ่งทำให้หน้าตาของ ครม. ในการเลือกตั้งปี 2544 เต็มไปด้วย สส. ที่มาจากบัญชีรายชื่อสูงถึง 29 คนและไม่มีรัฐมนตรีที่มาจาก สส. แบบแบ่งเขตเลย เนื่องจากว่า หาก สส. แบบแบ่งเขตได้เป็นรัฐมนตรี จะต้องลาออกจากการเป็น สส. ซึ่งจะทำให้พรรคการเมืองสูญเสียเก้าอี้ในรัฐสภา และจะต้องมีการจัดการเลือกตั้งซ่อม ในขณะที่รัฐมนตรีที่มาจากคนนอก หรือผู้ที่ไม่เคยลงสมัคร สส. เลยนั้น มีจำนวน 2 คน คือ นที ขลิบทอง รมช. เกษตรฯ ซึ่งเคยเป็นอดีตรักษาการผู้อำนวยการองค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย และอดีตเลขาธิการกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกรมาก่อน และสมบัติ อุทัยสาง รมช. มหาดไทย ซึ่งเคยเป็นอดีตรมช.คมนาคม ในรัฐบาลบรรหาร ศิลปอาชา (2538) มาก่อน 

ในขณะที่ในการเลือกตั้งปี 2548 ซึ่งก็ใช้รัฐธรรมนูญ 2540 เช่นเดียวกัน แต่กลับพบว่าหน้าตาของ ครม. ในการเลือกตั้งปี 2548 แตกต่างไปจาก ครม. การเลือกตั้งปี 2544 โดยปรากฏว่า

การเลือกตั้งปี 2548 มีครม. 33 คน 

1. รัฐมนตรีที่มาจาก สส. บัญชีรายชื่อ 8 คน
2. รัฐมนตรีที่เคยลงสมัคร สส. แต่ในปี 2548 ไม่ได้ลงสมัคร 16 คน
3. รัฐมนตรีที่ไม่เคยลงสมัคร สส. เลย 9 คน

จากข้อมูลจะเห็นได้ว่า ครม. จากการเลือกตั้งปี 2548 นั้นมีสิ่งที่เหมือนกันกับ ครม. จากการเลือกตั้งปี 2544 คือ ไม่มีรัฐมนตรีที่มาจาก สส. แบบแบ่งเขต ซึ่งมีสาเหตุมาจากรัฐธรรมนูญปี 2540 เช่นเดียวกัน แต่สิ่งที่แตกต่างกันคือมีรัฐมนตรีที่มาจาก สส. แบบบัญชีรายชื่อน้อยกว่ารัฐมนตรีคนนอก และรัฐมนตรีที่มาจากผู้ที่ลงสมัคร สส. แต่ไม่ได้รับเลือกเสียอีก โดยรัฐมนตรีที่ไม่ได้ลงเลือกตั้ง แต่ได้ตำแหน่งรัฐมนตรีล้วนแล้วแต่เป็น ‘บิ๊กเนม’ ทั้งสิ้น โดยจำนวนมากมาจากพรรคไทยรักไทย ซึ่งเป็นการจัดตั้งรัฐบาลพรรคเดียว ได้แก่ ธรรมรักษ์ อิศรางกูร ณ อยุธยา, สมคิด จาตุศรีพิทักษ์, วราเทพ รัตนากร, ไชยยศ สะสมทรัพย์, กันตธีร์ ศุภมงคล, ปรีชา เลาหพงศ์ชนะ, สมศักดิ์ เทพสุทิน, ประชา มาลีนนท์, สุดารัตน์ เกยุราพันธุ์, อดิศร เพียงเกษ, ยงยุทธ ติยะไพรัช และ สุวิทย์ คุณกิตติ

ที่เป็นเช่นนี้มาจากสองสาเหตุด้วยกัน คือ หนึ่งความนิยมในตัวพรรคไทยรักไทยหลังจากที่ชนะการเลือกตั้งและได้เป็นผู้นำรัฐบาลจากการเลือกตั้งปี 2544 ส่งผลให้เมื่อถึงการเลือกตั้งปี 2548 มีผู้ประสงค์อยากจะลงสมัคร สส. ในนามพรรคไทยรักไทยจำนวนมาก และสอง เนื่องจากรัฐธรรมนูญ 2540 ที่กำหนดให้ สส. ที่เป็นรัฐมนตรีต้องลาออกจากเป็น สส. ซึ่งจะทำให้รัฐมนตรีที่มาจาก สส. แบบแบ่งเขต ต้องลาออกและต้องจัดการเลือกตั้งซ่อม ซึ่งอาจจะทำให้พรรคสูญเสียที่นั่งในสภา และหากเป็นรัฐมนตรีที่มาจาก สส. แบบบัญชีรายชื่อ ก็จะต้องมีการเลื่อนลำดับ 

บุคคลในระดับบิ๊กเนมซึ่งเป็น ‘แกนนำ’ ของพรรคจึงไม่ได้ลงสมัครรับเลือกตั้ง เพื่อที่จะได้ไม่เกิดปัญหาการต้องลาออกจาการเป็น สส. และเลือกตั้งซ่อม หรือมีการเลื่อนลำดับมากจนเกินไป ซึ่งอาจก่อให้เกิดความขัดแย้งขึ้น และที่สำคัญก็คือจากความนิยมในตัวพรรคไทยรักไทย ทำให้พรรคมีความมั่นใจในผลการเลือกตั้งที่จะเกิดขึ้น ทำให้สุดท้ายแล้วบิ๊กเนมทั้งหลายในระดับแกนนำพรรคจึงไม่ถูกส่งชื่อลงสมัครรับเลือกตั้ง แต่เมื่อผลการเลือกตั้งเสร็จสิ้นแล้ว ชื่อเหล่านั้นก็กลายมาเป็นตำแหน่งรัฐมนตรี โดยไม่ต้องลงสมัครรับเลือกตั้ง จนทำให้หน้าตาของ ครม. ในการเลือกตั้งปี 2548 มีรัฐมนตรีที่ไม่ได้ลงสมัครรับเลือกตั้งมากที่สุด 

นอกจากนั้นยังพบว่า ครม. ในการเลือกตั้งปี 2548 นี้ยังมีการใช้รัฐมนตรีคนนอกสูงถึง 9 คนเลยทีเดียว เช่น ชิดชัย วรรณสถิตย์ รองนายกฯ และรมว. มหาดไทย ซึ่งเคยเป็นอดีตรอง ผบ.ตร. วิษณุ เครืองาม รองนายกฯ ซึ่งเคยได้รับตำแหน่งเดียวกันนี้ในสมัยรัฐบาลทักษิณ 1 และในกระทรวงที่ต้องใช้ผู้ที่มีความเชี่ยวชาญเป็นพิเศษก็มีการใช้รัฐมนตรีคนนอกอย่าง ทนง พิทยะ รมว. พาณิชย์ ซึ่งเคยเป็นอดีต รมว.คลัง รัฐบาลพลเอกชวลิต ยงใจยุทธ เสริมศักดิ์ พงษ์พานิช รมช. มหาดไทย ซึ่งเคยเป็นปลัดกระทรวงมหาดไทยมาก่อน หรือ วิเศษ จูภิบาล รมว. พลังงาน ซึ่งเคยเป็นอดีตผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ในรัฐบาลทักษิณ 1 มาก่อน 

หลังจากนั้นในการเลือกตั้งปี 2550 ก็เป็นปีที่ใช้กฏเกณฑ์การเลือกตั้งแบบใหม่ตามรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ปี 2550 โดยกำหนดให้มี สส. 480 คน มาจากการเลือกตั้งแบบแบ่งเขต 400 คน และแบบสัดส่วน 80 คน และเมื่อแยกประเภทรัฐมนตรีจากการเลือกตั้งปี 2550 ออกมาก็จะพบว่า

การเลือกตั้ง ปี 2550 มีครม. 34 คน 

1. รัฐมนตรีจาก สส.บัญชีรายชื่อ 11 คน
2. รัฐมนตรีจากสส. แบ่งเขต 10 คน 
3. รัฐมนตรีที่ไม่เคยสมัคร สส. 3 คน 
4. รัฐมนตรีที่เคยสมัคร สส. แต่ไม่ได้สมัครปี 2550 1 คน 
5. รัฐมนตรีที่สมัคร สส. ปี 2550 แต่ไม่ได้รับเลือกตั้ง 9 คน

แต่เนื่องด้วยรัฐธรรมนูญ 2550 ได้ยกเลิกประเด็นเรื่องการที่ สส. ที่ได้เป็นรัฐมนตรีต้องลาออกจากการเป็น สส. ตามรัฐธรรมนูญ 2540 ออกไป ทำให้หน้าตาของ ครม. ในการเลือกตั้งปี 2550 มีรัฐมนตรีที่มาจาก สส. แบบแบ่งเขตถึง 10 คน ใกล้เคียงกับรัฐมนตรีที่มาจาก สส. แบบบัญชีรายชื่อที่มี 11 คน ในขณะที่มีการใช้รัฐมนตรีคนนอก 3 คน ซึ่งก็คือ สหัส บัณฑิตกุล รองนายกฯ ซึ่งเคยเป็น อดีตรองผู้ว่าฯ กทม. ฝ่ายโยธา ในสมัยสมัคร สุนทรเวช เป็นผู้ว่าฯ กทม. พูนภิรมย์ ลิปตพัลลภ รมว. พลังงาน ภรรยาสุวัจน์ ลิปตพัลลภ แกนนำพรรครวมใจไทยชาติพัฒนา และ อุไรวรรณ เทียนทอง อดีต รมว. วัฒนธรรม ในสมัยรัฐบาลทักษิณ ชินวัตร 2 

ในการเลือกตั้งครั้งต่อมาในปี 2554 ซึ่งมีการใช้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 1) พุทธศักราช 2554 กำหนดให้มี สส. 500 คน มาจากการเลือกตั้งแบบแบ่งเขต 375 คน และแบบบัญชีรายชื่อ 125 คน หน้าตาของ ครม. ในการเลือกตั้งปี 2554 พบว่า 

การเลือกตั้ง ปี 2554 มี ครม. 36 คน

1. รัฐมนตรีจากสส. บัญชีรายชื่อ 13 คน
2. รัฐมนตรีจาก สส. แบ่งเขต 15 คน 
3. รัฐมนตรีที่ไม่เคยสมัคร สส. 5 คน 
4. รัฐมนตรีที่สมัคร สส. ปี 2554 แต่ไม่ได้รับเลือกตั้ง 3 คน

จากข้อมูลจะเห็นได้ว่า แม้สัดส่วนของ สส. แบบแบ่งเเขตและแบบบัญชีรายชื่อจะเปลี่ยนไปจากรัฐธรรมนูญปี 2550 แต่หน้าตา ครม. ในการเลือกตั้งปี 2554 มีความคล้ายคลึงกันกับหน้าตา ครม. ในการเลือกตั้งปี 2550 คือมีรัฐมนตรีจาก สส. แบบแบ่งเขตและแบบบัญชีรายชื่อในจำนวนที่ใกล้เคียงกัน แต่เป็นครั้งแรกที่ ครม. มีรัฐมนตรีที่มาจาก สส. แบบแบ่งเขตมากกว่าบัญชีรายชื่อ ส่วนที่มีความแตกต่างกันบ้างเล็กน้อยก็คือ ครม. ในการเลือกตั้งปี 2554 ใช้รัฐมนตรีจากผู้สมัคร สส. ที่ไม่ได้รับการเลือกตั้งน้อยกว่าในปี 2550 ส่วนรัฐมนตรีคนนอกนั้นมี 5 คน คือ โกวิท วัฒนะ รองนายกฯ ซึ่งเคยเป็นอดีตผู้บัญชาการสำนักงานตำรวจแห่งชาติ และอดีต รมว. มหาดไทย ในรัฐบาลของนายสมชาย วงศ์สวัสดิ์, กิตติรัตน์ ณ ระนอง รองนายกฯ และ รมว. พาณิชย์ ซึ่งเคยเป็นอดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยชินวัตร และอดีตกรรมการในคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) 

ธีระชัย ภูวนาถนรานุบาล รมว. คลัง ซึ่งเคยเป็นอดีตผู้ช่วยผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย สายนโยบายการเงิน และอดีตรองผู้ว่าการเสถียรภาพการเงิน และอดีตเลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต., ธีระ วงศ์สมุทร รมว. เกษตรฯ ซึ่งเคยเป็นอดีตรมว.เกษตรฯ ในรัฐบาลอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ และอดีตอธิบดีกรมชลประทาน, สุกำพล สุวรรณทัต รมว. คมนาคม ซึ่งเคยเป็นผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษกองทัพอากาศ 

ในการเลือกตั้งปี 2562 ซึ่งเป็นการเลือกตั้งภายใต้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ปี 2560 กำหนดจำนวน สส. 500 คน แบบแบ่งเขต 400 คน และบัญชีรายชื่อ 100 คน และเมื่อจำแนกประเภทรัฐมนตรีออกมาก็จะพบว่า

การเลือกตั้งปี 2562 มีครม. 36 คน 

1. รัฐมนตรีจาก สส. บัญชีรายชื่อ 16 คน
2. รัฐมนตรีจาก สส. แบ่งเขต 5 คน 
3. รัฐมนตรีที่ไม่เคยสมัคร สส. 11 คน 
4. รัฐมนตรีที่เคยสมัคร สส. แต่ปี 2562 ไม่ได้ลงสมัคร 2 คน 
5. รัฐมนตรีที่สมัคร สส.ปี 2562 แต่ไม่ได้รับเลือกตั้ง 2 คน

จากข้อมูลจะพบว่า หน้าตา ครม. ในการเลือกตั้งปี 2562 เปลี่ยนแปลงไปอีกครั้ง กล่าวคือรัฐมนตรีที่มาจาก สส. แบบบัญชีรายชื่อกลับมามีจำนวนสูงอีกครั้งใน ครม. และรัฐมนตรีที่มาจาก สส. แบบแบ่งเขตลดลงอย่างมาก แตกต่างไปจากในการเลือกตั้งครั้งก่อนหน้าในปี 2554 ที่สำคัญก็คือ มีการใช้รัฐมนตรีคนนอกสูงถึง 11 คน ซึ่งทั้งหมดมาจากคณะรัฐบาล คสช. ไม่ว่าจะเป็น ประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกฯ ซึ่งเคยเป็นรองนายกฯ ในรัฐบาล คสช. ชัยชาญ ช้างมงคล รมช. กลาโหม ตำแหน่งเดิมจากรัฐบาล คสช. อุตตม สาวนายน รมว. คลัง ซึ่งเคยเป็นอดีต รมว.เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ในรัฐบาล คสช. ดอน ปรมัตถ์วินัย รมว. ต่างประเทศ ตำแหน่งเดิมจากรัฐบาล คสช. สนธิรัตน์ สนธิจิรวงศ์ รมว. พลังงาน ซึ่งเคยเป็นอดีต รมช.พาณิชย์ ในรัฐบาล คสช. อนุพงษ์ เผ่าจินดา รมว. มหาดไทย ตำแหน่งเดิมจากรัฐบาล คสช. สุวิทย์ เมษินทรีย์ รมว. อุดมศึกษา ซึ่งเคยเป็น รมว. วิทยาศาสตร์ฯ ในรัฐบาล คสช. 

ในส่วนของการเลือกตั้งปี 2566 ซึ่งยังคงใช้รัฐธรรมนูญปี 2560 โดยมี สส. 500 คน แบบแบ่งเขต 400 คน และบัญชีรายชื่อ 100 คน เช่นเดียวกันกับในการเลือกตั้งปี 2562 และเมื่อแยกประเภทรัฐมนตรีใน ครม. เศรษฐา 1 จะพบว่า

การเลือกตั้งปี 2566 มี ครม. 34 คน 

1. รัฐมนตรีจาก สส.บัญชีรายชื่อ 12 คน
2. รัฐมนตรี จาก สส.แบ่งเขต 10 คน 
3. รัฐมนตรีที่ไม่เคยสมัคร สส. 6 คน 
4. รัฐมนตรีที่เคยสมัคร สส. แต่ไม่สมัคร ปี 2566 3 คน 
5. รัฐมนตรีที่สมัคร สส.ปี 2566 แต่ไม่ได้รับเลือกตั้ง 3 คน

จากข้อมูลจะเห็นได้ว่าหน้าตา ครม. ในการเลือกตั้งปี 2566 คล้ายกับครม. ในการเลือกตั้งปี 2550 กล่าวคือมีรัฐมนตรีที่มาจาก สส. แบบแบ่งเขตและแบบบัญชีรายชื่อใกล้เคียงกัน แต่รัฐมนตรีที่มาจาก สส. แบบัญชีรายชื่อมีมากกว่า และมีการใช้รัฐมนตรีคนนอกมากกว่า 

ดูข้อมูลได้ที่ https://rocketmedialab.co/database-minister/ 

หมายเหตุ:

นับเฉพาะการลงสมัคร สส. โดยไม่รวมการเลือกตั้งปี 2557

รายชื่อคณะรัฐมนตรี นับเฉพาะคณะแรกที่ได้รับการแต่งตั้งหลังเลือกตั้งในครั้งนั้นๆ 

The post ครม. เศรษฐา 1 : หน้าตา ครม. เป็นอย่างไร เหมือนหรือต่างจาก ครม. ในอดีตอย่างไรบ้าง appeared first on Rocket Media Lab.