Rocket Media Lab ลองหยิบข้อตกลงใหญ่ๆ 4 ข้อมาดูในรายละเอียด 

ยุติการทำลายป่า – จาก 197 ประเทศที่เข้าร่วมการประชุม มี 140 ประเทศร่วมลงนามในข้อตกลง Glasgow Leaders’ Declaration on Forests and Land Use เพื่อยุติการตัดไม้ทำลายป่าซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุหลักของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ภายใน 2030 

ทั้งนี้ ประเทศที่ลงนาม 140 ประเทศ มีการสูญเสียพื้นที่ป่าธรรมชาติ/พื้นที่ที่ปกคลุมไปด้วยต้นไม้ในปี 2020 รวมกัน 218,932.27 ตร.กม. คิดเป็น 93% (ไม่ปรากฏข้อมูล 9 ประเทศ) และประเทศที่ไม่ลงนาม 57 ประเทศ มีการสูญเสียพื้นที่ป่าธรรมชาติ/พื้นที่ที่ปกคลุมไปด้วยต้นไม้ในปี 2020 รวมกัน 16,069.86 ตร.กม. คิดเป็น 7% (ไม่ปรากฏข้อมูล 22 ประเทศ) 

โดยประเทศที่สูญเสียพื้นที่ป่าธรรมชาติ/พื้นที่ปกคลุมด้วยต้นไม้มากที่สุด ในปี 2020 ใน 5 อันดับแรก (รวม 138,500 ตร.กม.) คือ รัสเซีย (54,400 ตร.กม.) บราซิล (32,000  ตร.กม.) ออสเตรเลีย (23,100 ตร.กม.) สหรัฐอเมริกา (15,900 ตร.กม.) และสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก (13,100 ตร.กม.) ร่วมลงนามทั้งหมด ขณะที่ไทยซึ่งสูญเสียพื้นที่ป่าธรรมชาติ/พื้นที่ปกคลุมด้วยต้นไม้ 1,190 ตร.กม. ไม่ได้ร่วมลงนาม

จะเห็นได้ว่าในประเด็นเรื่องการทำลายป่าไม้ ประเทศส่วนใหญ่ลงนามในข้อตกลงเพื่อผลักดันให้เกิดการยุติการทำลายป่า และเป็นข้อตกลงใหญ่ในการประชุม COP26 ที่มีการลงนามร่วมมากที่สุด ที่สำคัญประเทศที่เผชิญปัญหาการสูญเสียป่าไม้จากการทำลายป่าในลำดับต้นๆ ของโลกลงนามร่วมในข้อตกลงนี้ทั้งหมดเช่นเดียวกัน (ดูเพิ่มเติมที่นี่)

ลดการปล่อยมีเทน – จาก 197 ประเทศ มี 105 ประเทศร่วมลงนามใน Global Methane Pledge เพื่อลดการปล่อยมีเทน ลง 30% ในปี 2030

แม้จำนวนประเทศที่ลงนามกับไม่ลงนามจะมีสัดส่วนต่างกันไม่มาก แต่จากข้อมูลการปล่อยก๊าซมีเทนในปี 2020 จะพบว่า 105 ประเทศที่ร่วมลงนาม มีการปล่อยก๊าซมีเทนคิดเป็นเพียง 42.4% ของทั้งโลก (ไม่ปรากฏข้อมูล 71 ประเทศ) ส่วน 92 ประเทศที่ไม่ได้ลงนาม พบว่าปล่อยก๊าซมีเทน 55.8% ของทั้งโลก (ไม่ปรากฏข้อมูล 61 ประเทศ) โดยเมื่อดูไปที่ 5 อันดับแรกของประเทศที่ปล่อยก๊าซมีเทนมากสุด จะพบว่า มีสัดส่วนมากถึง 54% ของทั้งโลก ได้แก่ รัสเซีย (14,804 กิโลตัน) สหรัฐอเมริกา (12,311 กิโลตัน) อิหร่าน (6,360 กิโลตัน) อิรัก (4,284 กิโลตัน) เติร์กเมนิสถาน (3,543 กิโลตัน) ซึ่งกลับไม่มีใครลงนามเพื่อลดการปล่อยมีเทนเลยนอกจากอิรัก ส่วนไทยที่ปล่อยมีเทน 288 กิโลตัน ก็ไม่ได้ลงนามเช่นกัน

ทั้งนี้ เครือข่ายความร่วมมือเพื่อลดก๊าซมีเทน (Global Methane Pledge) ก่อตั้งขึ้นครั้งแรกในการประชุม COP26 นำโดยประธานาธิบดีโจ ไบเดน แห่งสหรัฐอเมริกา โดยตั้งเป้าว่าจะลดการปล่อยก๊าซให้ได้ 30% ภายในปี 2030 ที่ผ่านมาก๊าซมีเทนอาจไม่ได้รับความสนใจมากนักเมื่อเทียบกับก๊าซคาร์บอนในฐานะที่เป็นก๊าซเรือนกระจก อย่างไรก็ตามมีงานศึกษาจากนักวิทยาศาสตร์มากขึ้นที่ชี้ให้เห็นว่า ควรจะให้ความสำคัญกับการควบคุมก๊าซมีเทนซึ่งเป็นตัวการปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากเป็นอันดับ 2 รองจากคาร์บอนด้วย นอกจากนี้ยังมีรายงานที่ชี้ให้เห็นว่าก๊าซมีเทนถูกปล่อยออกมาในปริมาณมากจากอุตสาหกรรมน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ รวมทั้งจากภาคเกษตรกรรม และข้อเสนอเชิงนโยบายของคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (IPCC)  ระบุว่า มีเทนเป็นหนึ่งในก๊าซที่มีส่วนทำให้โลกร้อนขึ้น 1.1 องศาเซลเซียสนับจากจากทศวรรษ 1850 

หนุนพลังงานหมุนเวียน – จาก 197 ประเทศที่เข้าร่วมการประชุม มี 88 ประเทศร่วมลงนาม Green Grids Initiative – One Sun One World One Grid: ONE SUN DECLARATION  มีเป้าหมายเพื่อส่งมอบพลังงานสะอาดที่เพียงพอต่อความต้องการของทุกคนบนโลก โดยจะลงทุนในพลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานลมและพลังงานหมุนเวียนอื่นๆ 

จากข้อมูลปริมาณการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนในปี 2019 จะพบว่า ประเทศที่ลงนาม 88 ประเทศ ผลิตได้รวมกัน 2,145,492 กิกะวัตต์ชั่วโมง หรือแค่ 31% ของทั้งหมด (ไม่ปรากฏข้อมูล 1 ประเทศ) ขณะที่อีก 109 ประเทศที่ไม่ลงนามว่าจะช่วยกันผลักดันการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนนั้น ผลิตได้มากกว่าเท่าตัว คือ 4,799,808 กิกะวัตต์ชั่วโมง หรือ 69% (ไม่ปรากฏข้อมูล 6 ประเทศ)  

ขณะที่ 4 ประเทศท้ายตารางที่ผลิตพลังงานไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนได้น้อยที่สุดในโลก อยู่ที่ 1 กิกะวัตต์ชั่วโมง ได้แก่ ซูดานใต้ นาอูรู บรูไน และจิบูตี กลับร่วมลงนามเกือบหมดยกเว้นเพียงบรูไนเท่านั้น ขณะที่ไทยที่ผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนได้ 47,243 กิกะวัตต์ชั่วโมงไม่ได้ลงนามด้วย

ทั้งนี้ Green Grids Initiative – One Sun One World One Grid: ONE SUN DECLARATION (GGI-OSOWOG) ริเริ่มโดยนเรนทรา โมดิ นายกรัฐมนตรีอินเดียในการประชุมพันธมิตรพลังงานแสงอาทิตย์ระหว่างประเทศ (ISA) ในปี 2018 ต่อมารวมกับ Green Grids Initiative (GGI) สหราชอาณาจักรนำโดยบอริส จอห์นสัน โครงการนี้ตั้งเป้าไปที่การสร้างความร่วมมือกันระหว่างประเทศผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ให้ได้ 24 ชั่วโมง และส่งไปยังพื้นที่ซึ่งต้องการไฟฟ้า

หยุดพลังงานไฟฟ้าจากถ่านหิน – จาก 197 ประเทศ มี 45 ประเทศ ร่วมลงนาม Global Coal to Clean Power Transition Statement โดยตกลงร่วมกันที่จะเพิ่มปริมาณการใช้พลังงานสะอาด ยกระดับเทคโนโลยีและนโยบายเพื่อบรรลุเป้าหมายการเปลี่ยนผ่านจากการผลิตไฟฟ้าจากถ่านหิน รวมถึงหยุดออกใบอนุญาตและหยุดสร้างโครงการก่อสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินที่ไม่มีการกักเก็บคาร์บอน และภาครัฐหยุดสนับสนุนการผลิตไฟฟ้าถ่านหิน

ทั้งนี้ เมื่อดูข้อมูลการใช้พลังงานไฟฟ้าจากถ่านหินในปี 2020 ของ 45 ประเทศที่ร่วมลงนาม พบว่าทั้งหมดใช้ไป 11% ของทั้งโลกเท่านั้น (ไม่ปรากฏข้อมูล 14 ประเทศ) ขณะที่ 152 ประเทศที่ไม่ร่วมลงนามนั้นใช้พลังงานไฟฟ้าจากถ่านหินไปถึง 85.80% (ไม่ปรากฏข้อมูล 112 ประเทศ) 

และเมื่อดูเจาะไปที่ 5 อันดับแรกของประเทศที่ใช้พลังงานไฟฟ้าจากถ่านหินมากสุดในปี 2020 ซึ่งใช้รวมกันถึง 77.30% ก็พบว่าไม่มีใครร่วมลงนามเลย ทั้ง จีน  (54.30%) อินเดีย (11.60%) สหรัฐฯ (6.10%) ญี่ปุ่น (3.00%) และ แอฟริกาใต้ (2.30%) ส่วนไทยซึ่งใช้พลังงานไฟฟ้าจากถ่านหิน 0.5% ไม่ได้ร่วมลงนามเช่นกัน

โดยสรุปจาก 197 ประเทศที่เข้าร่วมการประชุม COP26 มี 13 ประเทศที่ลงนามทั้งสี่ฉบับที่ยกมา คือ แอลเบเนีย เบลเยี่ยม ไอวอรี่โคสต์ เดนมาร์ก ฝรั่งเศส เยอรมนี ไอร์แลนด์ อิตาลี เนปาล เนเธอร์แลนด์ เซเนกัล สหราชอาณาจักรและแซมเบีย ลงนามสามฉบับ 49 ประเทศ ลงนามสองฉบับ 65 ประเทศประเทศที่ลงนามเพียงฉบับใดฉบับเดียว 49 ประเทศ และมี 21 ประเทศที่ไม่ลงนามเลย คือ อัฟกานิสถาน แอนทีกาและบาร์บิวดา บาฮามาส บาห์เรน เบลารุส โบลิเวีย กาบูเวร์ดี หมู่เกาะคุก เกาหลีเหนือ เอริเทรีย อิหร่าน ลาว เลโซโท กาตาร์ หมู่เกาะโซโลมอน แอฟริกาใต้ ปาเลสไตน์ ทาจิกิสถาน ไทย ติมอร์-เลสเต และเยเมน

นอกจากข้อตกลงข้างต้น ยังมีข้อตกลงอื่นๆ อาทิ ผู้นำกว่า 40 ประเทศเห็นชอบในแผนที่เสนอโดยสหราชอาณาจักร ที่จะเร่งให้เกิดเทคโนโลยีสะอาดที่ราคาไม่แพงภายในปี 2030 ซึ่งรวมถึงยานพาหนะที่ปลอดมลพิษ ขณะที่สถาบันการเงินราว 450 แห่งตกลงที่จะสนับสนุนการลงทุนในเทคโนโลยีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม 

45 ประเทศรับปากว่าจะทำให้การทำฟาร์มมีความยั่งยืนมากขึ้นและลงทุนในแนวทางด้านการเกษตรที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น และ 22 ประเทศลงนามในคำประกาศที่จะสร้างเส้นทางเดินเรือทางทะเลปลอดมลพิษ

สุดท้าย ที่ประชุมสามารถบรรลุข้อตกลงด้านภูมิอากาศของโลกฉบับล่าสุดคือ ข้อตกลงกลาสโกว์ว่าด้วยการแก้ไขสภาพอากาศ (Glasgow Climate Pact) ที่ประเทศผู้ร่วมเจรจาทั้งหมดให้ความเห็นชอบเพื่อแก้ไขปัญหาสภาพอากาศ โดยนับเป็นครั้งแรกที่มีการกล่าวถึงถ่านหินและพลังงานจากเชื้อเพลิงฟอสซิลในที่ประชุม COP มีข้อถกเถียงประเด็นการเลิกใช้พลังงานจากถ่านหินในแง่ที่ว่า ประเทศที่ยากจนกว่ามองว่า การเลิกใช้ถ่านหินไม่ยุติธรรมสำหรับตนเองที่กำลังพัฒนาเศรษฐกิจ ขณะที่ประเทศร่ำรวยปล่อยก๊าซเรือนกระจกมานานแล้ว อินเดียซึ่งใช้พลังงานไฟฟ้าจากถ่านหินมากเป็นอันดับ 2 รองจากจีนให้เหตุผลว่า นับตั้งแต่ปฏิวัติอุตสาหกรรมชาติตะวันตกอื่นๆ ปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากมาก่อนหน้านี้แล้ว ถ้าต้องเลือกระหว่างการขาดแคลนพลังงานกับการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ประเทศยากจนเลือกพลังงานที่ถูก นอกจากนี้มีประเด็นว่าระหว่างการร่างข้อตกลง จีนและอินเดียต้องการแก้คำจากการยุติการใช้ถ่านหิน (phasing-out) เป็นค่อยๆ ลด (phasing-down) การใช้ถ่านหินแทน ซึ่งสุดท้าย ที่ประชุมเห็นชอบตามที่มีการทักท้วง

ไกลแค่ไหนจะใกล้ Net Zero

ก่อนหน้านี้ในข้อตกลงปารีสว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งกำหนดให้แต่ละประเทศต้องปรับแก้แผนการมีส่วนร่วมที่ประเทศกำหนด (Nationally Determined Contributions) หรือ NDCs เพื่อลดการปล่อยแก๊สเรือนกระจกภายในปี 2030  ทุก 5 ปี แต่ในการประชุมที่กลาสโกลว์ครั้งนี้ ได้ระบุให้แต่ละชาติปรับแผนถี่ขึ้น จากเดิมที่ต้องเสนออีกครั้งในปี 2025 เป็นเสนอในการประชุมปีถัดไปที่อียิปต์ เพื่อปรับแผนให้รับมือกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศที่รุนแรงมากขึ้นนั่นเอง

ทั้งนี้ แผน  NDCs ล่าสุดของแต่ละประเทศขณะนี้ มี 6 ประเทศที่ประกาศว่าตนเองประสบความสำเร็จในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์แล้ว คือ เบนิน กายอานา ไลบีเลีย กัมพูชา มาดากัสการ์ และภูฏาน ขณะที่มี 4 ประเทศที่ประกาศแผนว่าจะสำเร็จเร็วที่สุดคือในปี 2030 คือ  กินี-บิสเซา มัลดีฟส์ บาบาโดส และบังกลาเทศ ส่วนปีที่มีประเทศประกาศว่าจะทำให้สำเร็จมากที่สุดคือ ปี 2050 โดยมีถึง 107 ประเทศ ส่วนไทยนั้นประกาศไว้ที่ปี 2065 และปีที่ไกลที่สุดที่มีการประกาศคือ 2070 โดยอินเดีย ซึ่งเป็นผู้ที่ใช้พลังงานไฟฟ้าจากถ่านหินมากเป็นอันดับต้นๆ ของโลกเป็นเจ้าของเป้าหมายนี้  

ดูข้อมูลที่ https://rocketmedialab.co/database-cop26

ข้อมูลจาก:

https://www.bp.com/en/global/corporate/energy-economics/statistical-review-of-world-energy.html

https://www.globalforestwatch.org/dashboards/global/

https://www.iea.org/articles/methane-tracker-database

https://www.irena.org/Statistics/View-Data-by-Topic/Capacity-and-Generation/Country-Rankings

ukcop26

https://zerotracker.net/

The post สิ่งแวดล้อมโลกจะไปทางไหน สำรวจผ่านการประชุม COP26 appeared first on Rocket Media Lab.

อ่านรายงานได้ที่ https://rocketmedialab.co/cop26

The post การลงนามในข้อตกลงเวที COP26 และสถานการณ์สิ่งแวดล้อมแต่ละประเทศ [ข้อมูลดิบ] appeared first on Rocket Media Lab.

จากประเด็นนี้ Rocket Media Lab ชวนสำรวจสถานการณ์ป่าใน 133 ประเทศที่ร่วมลงนาม รวมถึงสถานการณ์ในประเทศไทยว่าอยู่ในจุดไหนของโลก ท่ามกลางหมู่ประเทศที่ร่วมลงนามในปฏิญญาครั้งนี้

ดาวน์โหลดข้อมูลที่นี่

อ่านรายงานที่นี่

The post สถานการณ์ป่าไม้ในไทย+ 133 ประเทศที่ลงนามปฏิญญากลาสโกว์ฯ [ข้อมูลดิบ] appeared first on Rocket Media Lab.

หลังจากปรากฏเป็นข่าวว่าประเทศไทยไม่เข้าร่วมปฏิญญากลาสโกว์ของผู้นําด้านป่าไม้และการใช้ประโยชน์ที่ดิน นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้ออกมาให้ความคิดเห็นว่า “เห็นด้วยในหลักการลงนามหยุดตัดไม้ภายใน 2030 เนื่องจากสอดคล้องกับเป้าหมายนโยบายป่าไม้แห่งชาติ และแผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี เรื่องการเพิ่มพื้นที่สีเขียวทุกประเภท ให้ได้ร้อยละ 55 ภายในปี พ.ศ. 2580”

นอกจากนั้น สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ยังได้ในขึ้นข้อความในเฟซบุ๊กเพจถึงเหตุผลว่า “เนื่องจากสหราชอาณาจักรประสานเชิญชวนให้เข้าร่วมปฏิญญาฯ ในเวลากระชั้นชิด ทำให้ไม่สามารถเสนอต่อคณะรัฐมนตรีพิจารณาได้ทัน ประเทศไทยจึงยังไม่สามารถลงนามเข้าร่วมในปฏิญญาฯ ได้ในการประชุม COP26”

จากประเด็นนี้ Rocket Media Lab ชวนสำรวจสถานการณ์ป่าในประเทศไทย ว่าอยู่ในจุดไหนของโลก โดยเฉพาะในหมู่ประเทศที่ร่วมลงนามในปฏิญญาครั้งนี้ 

สถานการณ์ป่าไม้โลกเป็นอย่างไร 

จากจำนวน 133 ประเทศที่ลงนามในปฏิญญากลาสโกว์ของผู้นําด้านป่าไม้และการใช้ประโยชน์ที่ดิน (Glasgow Leaders’ Declaration on Forests and Land Use)  พบว่า มีสัดส่วนของประเทศในทวีปยุโรปมากที่สุด 46 ประเทศ รองลงมาก็คือแอฟริกา 33 ประเทศ อันดับที่ 3 คือ เอเชีย 21 ประเทศ 

โดยทั้ง 133 ประเทศที่ลงนามในปฏิญญาครั้งนี้มีป่ารวมกันมากกว่าร้อยละ 85 ของทั้งโลก เช่น แคนาดา รัสเซีย บราซิล โคลอมเบีย อินโดนีเซีย และสาธารณะรับประชาธิปไตยคองโก ซึ่งเป็นประเทศที่มีพื้นที่ป่ามากเป็นอันดับต้นๆ ของโลก 

จากการประเมินการสูญเสียป่าไม้เพื่อเปลี่ยนไปใช้ประโยชน์ด้านอื่นระหว่าง 2010-2020 ขององค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) พบว่า ทวีปแอฟริกามีอัตราการสูญเสียป่าไม้ต่อปีมากที่สุดอยู่ที่ 39,000 ตารางกิโลเมตร รองลงมาคือทวีปอเมริกาใต้อยู่ที่ 26,000 ตารางกิโลเมตร น้อยที่สุดคือทวีปยุโรป 3,000 ตารางกิโลเมตร 

จากข้อมูลขององค์กร Global Forest Watch พบว่าในบรรดา 133 ประเทศที่ลงนามในปฏิญญาครั้งนี้ มี 126 ประเทศที่มีพื้นที่ปกคลุมด้วยต้นไม้ลดลง มีเพียง 7 ประเทศที่ไม่ปรากฏข้อมูล และในจำนวนนั้น มี 93 ประเทศ ที่การลดลงของพื้นที่ปกคลุมด้วยต้นไม้มีปัจจัยมาจากการทำลายป่า  

หากพิจารณาเฉพาะในปี 2020 ที่ผ่านมาจะพบว่าประเทศที่มีการสูญเสียพื้นที่ป่าธรรมชาติ/พื้นที่ปกคลุมด้วยต้นไม้มากที่สุด ได้แก่ รัสเซีย บราซิล ออสเตรเลีย สหรัฐอเมริกา และสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก โดยจะพบว่าสามในห้าประเทศนี้เกิดจากไฟป่า และหากพิจารณาการสูญเสียพื้นที่ปกคลุมด้วยต้นไม้ตั้งแต่ปี 2001-2019 จะพบว่าประเทศที่สูญเสียพื้นที่ปกคลุมด้วยต้นไม้มากที่สุดได้แก่ บูร์กินาฟาโซ ไนเจอร์ โปรตุเกส เซียร์ราลีโอน และปารากวัย 

สาเหตุของการทำลายป่าที่เกิดขึ้นมากที่สุดก็คือการทำเกษตรกรรม ซึ่งมีสูงถึง 67.24%

รองลงมาก็คือ ไฟป่า 15.52% การลักลอบตัดไม้เพื่อไปขายเป็นสินค้า 12.93% การขยายตัวของเมือง 4.31% โดยประเทศที่พื้นที่สูญเสียต้นไม้ปกคลุมมีสาเหตุจากการทำลายป่าด้วยนั้น เกิดขึ้นในประเทศ อินโดนีเซีย ปารากวัย ฟิลิปปินส์ อาร์เจนตินา และบรูไน มากที่สุดตามลำดับ 

สถานการณ์ป่าไม้ไทยเป็นอย่างไร

ประเทศไทย ซึ่งแม้จะเข้าร่วมการประชุม COP26 แต่ไม่ได้ลงนามในปฏิญญากลาสโกว์ของผู้นําด้านป่าไม้และการใช้ประโยชน์ที่ดิน (Glasgow Leaders’ Declaration on Forests and Land Use) จากข้อมูลของ Global Forest Watch พบว่า ในปี 2010 ประเทศไทยมีพื้นที่ป่าธรรมชาติ 191,000 ตารางกิโลเมตร คิดเป็น 37% ของพื้นที่ทั้งหมดในประเทศ และในปี 2020 ไทยสูญเสียพื้นที่ป่าธรรมชาติไป 1,190 ตารางกิโลเมตร 

โดยจากปี 2002-2020 ประเทศไทยสูญเสียพื้นที่ป่าดิบชื้นไป 1,250 ตารางกิโลเมตร  ลดลง 2.1% หรือคิดเป็น 5.9% จากการพื้นที่สูญเสียต้นไม้ปกคลุมในช่วงเวลาเดียวกัน และจากปี 2001-2020 ไทยสูญเสียพื้นที่ต้นไม้ปกคลุมไป 21,700 ตารางกิโลเมตร ลดลง 11% นับตั้งแต่ปี 2000 และจากปี 2001-2019 มีการทำลายป่าสูงถึง 40% จากพื้นที่สูญเสียต้นไม้ปกคลุมเลยทีเดียว โดยส่วนมากเกิดจากการลักลอบตัดไม้เพื่อนำไปขายเป็นสินค้า รองลงมาคือพื้นที่การทำเกษตรกรรม และการขยายตัวของเมือง

เมื่อนำข้อมูลของประเทศไทย ซึ่งไม่ได้ลงนามในปฏิญญากลาสโกว์ของผู้นําด้านป่าไม้และการใช้ประโยชน์ที่ดิน (Glasgow Leaders’ Declaration on Forests and Land Use) มาเปรียบเทียบกับอีก 133 ประเทศที่ลงนามในปฏิญญานี้ จะพบว่ามี 77 ประเทศ ที่มีการสูญเสียพื้นที่ต้นไม้ปกคลุมต่ำกว่าประเทศไทย 38 ประเทศ มีการสูญเสียพื้นที่ต้นไม้ปกคลุมมากกว่าประเทศไทย และมี 11 ประเทศ มีการสูญเสียพื้นที่ต้นไม้ปกคลุมเท่ากับประเทศไทย โดยมี 7 ประเทศ ไม่ปรากฏข้อมูล

นอกจากนั้นยังพบว่ามี 112 ประเทศ มีการทำลายป่าน้อยกว่าประเทศไทย 8 ประเทศ มีการทำลายป่ามากกว่าประเทศไทย และมี 1 ประเทศ มีการทำลายป่าเท่ากับประเทศไทย (ภูฏาน)

โดยมี 12 ประเทศ ไม่ปรากฏข้อมูล

จะเห็นได้ว่าประเทศที่มีการสูญเสียพื้นที่ต้นไม้ปกคลุมหรือการทำลายป่าต่ำกว่าไทย ก็ยังลงนามเพื่อแสดงเจตนารมณ์ในการยุติการทำลายป่าไม้ ในขณะที่ประเทศไทยเองมีสถานการณ์ที่เลวร้ายกว่า แต่กลับไม่ได้ลงนามในปฏิญญาครั้งนี้ 

แต่ถึงอย่างนั้นก็ยังต้องรอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาว่าจะลงนามในปฏิญญาครั้งนี้หรือไม่ ต่อไปในอนาคต

ประเทศไทยกับการป้องกันการลักลอบตัดไม้ทำลายป่า

จากข้อมูลสรุปการรายงานสถิติคดีเกี่ยวกับการป่าไม้ ของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช  ปีงบประมาณ พ.ศ. 2560 พบว่า ในปีงบประมาณ 2560 มีผลคดีจำนวน 175 คดี แยกเป็น คดีบุกรุกพื้นที่ 103 คดี คดีทำไมของป่า 57 คดี และคดีเกี่ยวกับสัตว์ป่า15 คดี โดยคิดเป็นค่าเสียหายของรัฐ (พื้นที่) 68,461,304.06 บาท หากเป็นมูลค่าของกลางคิดเป็น 4,204,521.94 บาท

ในส่วนของของกลางนั้นจะพบว่ามีไม้สักแปรรูปมากที่สุด จำนวน 896 ท่อน รองลงมาก็คือไม้กระยาเลยแปรรูป จำนวน 377 ท่อน ไม้กระยาเลยท่อน 159 ท่อน ไม้พะยูงท่อน 127 ท่อน ไม้พะยูงแปรรูป 12 ท่อน โดยมีพื้นที่ก่อเกตุในเรื่องทำไม้มากที่สุดอยู่ที่เขตอช. ภูผายล 7 คดี รองลงมาคือ เขตอช.ภูพาน  6 คดี อช.ภูจองนายอยและอช.เขื่อนศรีนครินทร์ อย่างละ 5 คดี 

ข้อมูลล่าสุดจากสำนักจัดการที่ดินป่าไม้ กรมป่าไม้ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พบว่าพื้นที่ป่าไม้ในประเทศไทยปี 2563 อยู่ที่ 163,765.57 ตารางกิโลเมตร คิดเป็น 31.64% ของพื้นที่ทั้งหมดของประเทศ ลดลงจากปีที่แล้ว 0.04% ซึ่งมีพื้นที่ป่า 31.68% ซึ่งแผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580) ได้ประกาศนโยบายป่าไม้แห่งชาติเพื่อเพิ่มพื้นที่ป่าไม้ทั้งป่าเพื่อการอนุรักษ์และเพื่อเศรษฐกิจไม่น้อยกว่า 40% ของพื้นที่ประเทศไทย 

ภายใต้แผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ก่อให้เกิดแผนปฏิบัติราชการด้านการป้องกันพื้นที่ป่าอนุรักษ์และควบคุมไฟป่า ระยะ 3 ปี (พ.ศ. 2563 – 2565) ของสำนักป้องกันปราบปรามและควบคุมไฟป่า กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช โดยมีวัตถุประสงค์ คือ 1) ด้านการป้องกันพื้นที่ป่าอนุรักษ์ทั่วประเทศ 2) ด้านการควบคุมและแก้ไขปัญหาไฟป่าและหมอกควัน ประมาณการวงเงินงบประมาณทั้งหมด 3,686,028,300 บาท  

แยกเป็นด้านการป้องกันพื้นที่ป่าอนุรักษ์ทั่วประเทศ งบประมาณปี 2563 จำนวน 253,819,100 บาท งบประมาณปี 2564 จำนวน 247,753,500 บาท งบประมาณปี 2565 จำนวน 377,552,400 บาท รวมทั้งสามปี จำนวน 879,125,000 บาท

และด้านการควบคุมและแก้ไขปัญหาไฟป่าและหมอกควัน งบประมาณปี 2563 จำนวน 538,657,000 บาท งบประมาณปี 2564 จำนวน 563,913,300 บาท งบประมาณปี 2565 จำนวน 1,704,303,000 บาท รวมทั้งสามปี จำนวน 2,806,903,300 บาท

โดยมีเป้าหมายคือ รักษาและเพิ่มพื้นที่สีเขียวที่เป็นป่าธรรมชาติให้ได้ร้อยละ 32 (ปัจจุบันมีอยู่ร้อยละ 31.64 ) ลดอัตราการลดลงของพื้นที่ป่าและการทำลายทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่าไม่มากกว่าปีก่อนหน้าและให้มีแนวโน้มลดลง ลดจุด Hotspot ในระบบ Modis ที่ทำให้เกิดไฟป่าให้ได้ร้อยละ 5 จากค่าเฉลี่ย 5 ปีย้อนหลัง ฟื้นฟูพื้นที่ป่าอนุรักษ์ที่เสื่อมสภาพอย่างต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 310,000 ไร่ จัดระเบียบและแก้ไขปัญหาพื้นที่ที่ประชาชนครอบครองและใช้ประโยชน์ในเขตป่าอนุรักษ์ให้ได้ไม่น้อยกว่าร้อยละ 70

ดูข้อมูลที่ https://rocketmedialab.co/database-forest-cop26

ข้อมูลอ้างอิง

เว็บไซต์ UN Climate Change Conference 2021

เว็บไซต์ Global Forest Watch 

สำนักจัดการที่ดินป่าไม้ กรมป่าไม้ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

สรุปการรายงานสถิติคดีเกี่ยวกับการป่าไม้ ของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช  ปีงบประมาณ พ.ศ. 2560

แผนปฏิบัติราชการด้านการป้องกันพื้นที่ป่าอนุรักษ์และควบคุมไฟป่า ระยะ 3 ปี (พ.ศ. 2563 – 2565) ของสำนักป้องกันปราบปรามและควบคุมไฟป่า กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช

เว็บไซต์ Global Forest Resources Assessment 2020 โดย FAO https://www.fao.org/forest-resources-assessment/2020/en/

The post ป่าไม้ในไทยยังอยู่ดีแค่ไหน ทำไมไทยถึงไม่ลงนามใน COP26 appeared first on Rocket Media Lab.