เมื่อเข้าสู่ฤดูฝน กรุงเทพฯ ก็มักจะเจอกับปัญหาน้ำท่วมขังรอระบายในทุกปี ส่งผลต่อการจราจรและการใช้ชีวิตของคนในกรุงเทพฯ เกิดเป็นภาพข่าวปรากฏขึ้นซ้ำๆ ในทุกปีเมื่อฤดูฝนมาเยือน และในการเลือกตั้งผู้ว่า กทม. ทุกครั้ง ปัญหาน้ำท่วมก็มักจะถูกหยิบยกขึ้นมาเป็นหนึ่งในนโยบายสำคัญของผู้ลงสมัครว่าจะจัดการปัญหาน้ำท่วมอย่างไร 

Rocket Media Lab ชวนสำรวจปัญหาน้ำท่วมขังในพื้นที่กรุงเทพฯ ช่วงปี 2567- 2568 ว่ามีเขตไหนที่เจอน้ำท่วมขังมากที่สุด จุดไหนเกิดน้ำท่วมซ้ำซากมากที่สุด และงบประมาณในการแก้ไขน้ำท่วมของกรุงเทพฯ ใช้ไปกับอะไรที่ไหนบ้าง

เขตไหนน้ำท่วมขังมากที่สุด

จากข้อมูลสถิติระดับน้ำท่วมขังบนถนนนสายหลักของกรุงเทพมหานครในความรับผิดชอบของสำนักระบายน้ำ กรุงเทพมหานคร ปี 2567 – 2568 จำนวน 841 ครั้ง แยกเป็นปี 2567 จำนวน 213  ครั้ง และปี 2568 จำนวน 628 ครั้ง พบว่าเขตที่มีน้ำท่วมขังบนถนนมากที่สุดคือ เขตดินแดง จำนวน 57 ครั้ง ตามมาด้วยเขตหลักสี่ 52 ครั้ง เขตจตุจักร 49 ครั้ง เขตบึงกุ่ม 45 ครั้ง และเขตบางกะปิ 44 ครั้ง ในขณะที่มี 7 เขต ที่ไม่พบรายงานว่ามีน้ำท่วมขังบนถนนสายหลักของกรุงเทพมหานครได้แก่ คลองสามวา ทวีวัฒนา ทุ่งครุ ธนบุรี สะพานสูง หนองแขม และหนองจอก

หากแยกเป็นรายปี พบว่าในปี 2567 เขตที่พบน้ำท่วมขังบนถนนมากที่สุดคือ หลักสี่ 23 ครั้ง ตามมาด้วยวัฒนาและคลองเตย 19 ครั้ง ดินแดงและจตุจักร 16 ครั้ง สายไหม 15 ครั้ง และราชเทวี 12 ครั้ง นอกจากนี้มีจำนวน 14 เขตที่ไม่ปรากฏรายงานน้ำท่วมขัง ได้แก่ บางกะปิ ลาดพร้าว บางขุนเทียน ภาษีเจริญ ดุสิต คันนายาว บางกอกใหญ่ หนองแขม คลองสามวา ทวีวัฒนา ทุ่งครุ สะพานสูง ธนบุรี และหนองจอก

ในขณะที่ปี 2568 เขตที่พบน้ำท่วมขังบนถนนมากที่สุดคือ บางกะปิ 44 ครั้ง ตามมาด้วยดินแดง 41 ครั้ง บึงกุ่ม 37 ครั้ง จตุจักร 33 ครั้ง วังทองหลางและลาดพร้าว 31 ครั้ง นอกจากนี้มีจำนวน 11 เขตที่ไม่มีรายงานน้ำท่วมขัง ได้แก่ ราษฎร์บูรณะ บางพลัด ตลิ่งชัน บางซื่อ หนองแขม คลองสามวา ทวีวัฒนา ทุ่งครุ สะพานสูง ธนบุรี และหนองจอก

หากเปรียบเทียบข้อมูลของทั้ง 2 ปี จะเห็นได้ว่ามีเขตที่มีการรายงานว่ามีน้ำท่วมขังเพิ่มมากขึ้นถึง 34 เขต โดยเขตบางกะปิ เป็นเขตที่มีจำนวนน้ำท่วมขังเพิ่มขึ้นมากที่สุด โดยในปี 2567 ไม่มีรายงานน้ำท่วมขังในพื้นที่ แต่ในปี 2568  มีรายงานน้ำท่วมขังเพิ่มขึ้น 44 ครั้ง ในขณะที่มีเขตที่มีจำนวนน้ำท่วมขังลดลงมีทั้งหมด 7 เขต ได้แก่ ราษฎร์บูรณะ บางพลัด ตลิ่งชัน คลองเตย บางแค บางซื่อ และวัฒนา นอกจากนี้มี 2 เขตที่มีจำนวนน้ำท่วมขัง ปี 2567 – 2568 เท่าเดิม คือจอมทอง ปีละ 2 ครั้ง และบางกอกน้อย ปีละ 1 ครั้ง

พื้นที่ไหนน้ำท่วมบ่อยที่สุด

นอกจากนี้เมื่อพิจารณาจากข้อมูลในปี 2567-2568 เพื่อหาว่าบริเวณไหนเป็นพื้นที่ที่มีน้ำท่วมขังบ่อยที่สุด พบว่าพื้นที่ที่น้ำท่วมขังบ่อยที่สุด คือ ถนนพหลโยธินช่วงซอยพหลโยธิน 60/1 จำนวน 19 ครั้ง ตามมาด้วยถนนแจ้งวัฒนะหน้าโลตัสแจ้งวัฒนะ จำนวน 14 ครั้ง ถนนอ่อนนุชช่วงซอยอ่อนนุช 59 จำนวน 12 ครั้ง ถนนแจ้งวัฒนะหน้าศาลปกครองกลาง จำนวน 11 ครั้ง ถนนลาดกระบังแยกกิ่งแก้ว ถนนหัวหมากซอยรามคำแหง 24 แยก18 และถนนสุขุมวิทช่วงแบริ่ง จำนวน 10 ครั้ง

หากแยกเป็นรายปี พบว่าในปี 2567 พื้นที่ที่น้ำท่วมขังบ่อยที่สุด คือ ถนนพหลโยธินช่วงซอยพหลโยธิน 60/1 จำนวน 9 ครั้ง ถนนแจ้งวัฒนะหน้าโลตัสแจ้งวัฒนะ 7 ครั้ง และถนนแจ้งวัฒนะหน้าศาลปกครองกลาง จำนวน 6 ครั้ง ในขณะที่ในปี 2568 พื้นที่ที่น้ำท่วมขังบ่อยที่สุด คือ ถนนอ่อนนุชช่วงซอยอ่อนนุช 59 จำนวน 12 ครั้ง

ถนนหัวหมากซอยรามคำแหง 24 แยก18 ถนนลาดกระบังแยกกิ่งแก้ว และถนนพหลโยธินช่วงซอยพหลโยธิน 60/1 จำนวน 10 ครั้ง ถนนประชาสุขซอยอินทามระ 34 และถนนนวมินทร์ ช่วงซอยนวมินทร์ 38 จำนวน 9 ครั้ง

นอกจากนี้หาดูรายละเอียดของน้ำท่วมขังระหว่างปี 2567 – 2568 เพื่อดูว่าถนนเส้นไหนที่น้ำท่วมซ้ำซากมากที่สุด จะพบว่าถนนที่ท่วมซ้ำซากมากที่สุด คือ ถนนพหลโยธินช่วงซอยพหลโยธิน 60/1 จำนวน 19 ครั้ง (9 ครั้งในปี 2567 และ 10 ครั้งในปี 2568) ตามมาด้วยถนนแจ้งวัฒนะหน้าโลตัส จำนวน 14 ครั้ง (7 ครั้งในปี 2567 และ 7 ครั้งในปี 2568) ถนนแจ้งวัฒนะหน้าศาลปกครองกลาง จำนวน 11 ครั้ง (5 ครั้งในปี 2567 และ 5 ครั้งในปี 2568) และถนนสุขุมวิทช่วงแบริ่ง จำนวน 10 ครั้ง (3 ครั้งในปี 2567 และ 7 ครั้งในปี 2568)

หากดูรายละเอียดในเขตที่มีน้ำท่วมขังมากที่สุด 5 เขต ได้แก่ เขตดินแดง หลักสี่ จตุจักร บึงกุ่ม และบางกะปิ พบว่าบริเวณที่ท่วมบ่อยที่สุดคือ ถนนแจ้งวัฒนะหน้าโลตัสในเขตหลักสี่ 14 ครั้ง ตามมาด้วย ถนนแจ้งวัฒนะหน้าศาลปกครองกลางในเขตหลักสี่ 11 ครั้ง และถนนหัวหมากซอยรามคำแหง 24 แยก18 ในเขตบางกะปิ 10 ครั้ง

น้ำท่วมกรุงเทพฯ แต่ละครั้ง ใช้เวลาเท่าไหร่ถึงจะแห้ง

จากข้อมูลการรายงานน้ำท่วมขังในช่วงปี 2567 – 2568 ทั้งหมด 841 ครั้ง พบว่ามีน้ำท่วมขังความสูงต่ำสุดอยู่ที่ 2 เซนติเมตร และสูงสุด 50 เซนติเมตร หากดูความสูงเฉลี่ย พบว่ามีน้ำท่วมขังขั้นต่ำสูง 10 เซนติเมตรมากที่สุดจำนวน 368 ครั้ง และท่วมสูงสุด 15 เซนติเมตรมากที่สุดจำนวน 336 ครั้ง 

หากดูระยะเวลาที่น้ำท่วมขังระบายจนแห้ง พบว่าในปี 2567 ถนนส่วนใหญ่ในกรุงเทพฯ ใช้เวลาในการระบายน้ำจนแห้งเฉลี่ย 89.29 นาที หรือ 1.49 ชั่วโมง จากจำนวนการรายงานน้ำท่วมขัง 213 ครั้ง หากแยกเป็นรายเขต พบว่าเขตที่ใช้เวลาระบายน้ำจนแห้งนานที่สุด คือเขตดอนเมือง ใช้เวลาระบายน้ำเฉลี่ย 495 นาที หรือ 8.25 ชั่วโมง ตามมาด้วยเขตลาดกระบัง ใช้เวลาระบายน้ำเฉลี่ย 289 นาที หรือ 4.81 ชั่วโมง เขตบางเขน ใช้เวลาระบายน้ำเฉลี่ย 194.2 นาที หรือ 3.24 ชั่วโมง เขตบางนา ใช้เวลาระบายน้ำเฉลี่ย 157.83 นาที หรือ 2.63 ชั่วโมง และเขตสวนหลวง ใช้เวลาระบายน้ำเฉลี่ย 145.63 นาที หรือ 2.43 ชั่วโมง

ในขณะที่ในปี 2568 ถนนส่วนใหญ่ในกรุงเทพฯ ใช้เวลาในการระบายน้ำจนแห้งเฉลี่ย 152.49 นาที หรือ 2.54 ชั่วโมง จากจำนวนการรายงานน้ำท่วมขัง 628 ครั้ง หากแยกเป็นรายเขต พบว่าเขตที่ใช้เวลาระบายน้ำจนแห้งนานที่สุด คือเขตดอนเมือง ใช้เวลาระบายน้ำเฉลี่ย 431.67 นาที หรือ 7.19 ชั่วโมง ตามมาด้วยเขตประเวศ ใช้เวลาระบายน้ำเฉลี่ย 271.34 นาที หรือ 4.52 ชั่วโมง เขตลาดพร้าว ใช้เวลาระบายน้ำเฉลี่ย 257.42 นาที หรือ 4.29 ชั่วโมง เขตบางรัก ใช้เวลาระบายน้ำเฉลี่ย 223.57 นาที หรือ 3.73 ชั่วโมง และเขตบางนา ใช้เวลาระบายน้ำเฉลี่ย 217.5 นาที หรือ 3.63 ชั่วโมง

หากดูเวลาในการระบายน้ำท่วมขังของกรุงเทพฯ พบว่าในปี 2567 ถนนในกรุงเทพฯ มีรายงานน้ำท่วมขังทั้งหมด 213 ครั้ง ส่วนใหญ่จะใช้เวลาในการระบายน้ำไม่เกิน 1 ชั่วโมง จำนวน 116 ครั้งคิดเป็น 54.46%ของน้ำท่วมทั้งหมด ในขณะที่ถนนที่ใช้เวลามากกว่า 3 ชั่วโมงในการระบายน้ำมีเพียง 24 ครั้ง คิดเป็น 11.27%ของน้ำท่วมทั้งหมด แต่ในปี 2568 ถนนในกรุงเทพฯ มีรายงานน้ำท่วมขังเพิ่มขึ้นรวมทั้งหมด 628 ครั้ง ส่วนใหญ่จะใช้เวลาในการระบายน้ำไม่เกิน 1 ชั่วโมง จำนวน 194 ครั้งคิดเป็น 30.89% ของน้ำท่วมทั้งหมด ในขณะที่ถนนที่ใช้เวลามากกว่า 3 ชั่วโมงในการระบายน้ำเพิ่มถึง 156 ครั้ง คิดเป็น 24.84% ของน้ำท่วมทั้งหมด

หากอิงจากเป้าหมายของทีมงานผู้ว่าฯ ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ที่ตั้งเป้าหมายว่า “น้ำท่วมขังต้องระบายให้หมดภายใน 3 ชั่วโมง” ซึ่งจากข้อมูล ปี 2567 – 2568 จะเห็นได้ว่าสัดส่วนของพื้นที่ระบายน้ำที่ใช้เวลามากกว่า 3 ชั่วโมงมีมากถึง 21.40%ของจำนวนน้ำท่วมทั้งหมด ซึ่งมีหลายปัจจัยทั้งจากความแปรปรวนของสภาพอากาศ และโครงสร้างการระบายน้ำในพื้นที่กรุงเทพมหานครที่จะต้องดำเนินการ

วันไหน เดือนไหน ที่ฝนตกน้ำขังบ่อยที่สุด

หากดูข้อมูลเป็นรายเดือนช่วงปี 2567 – 2568 เพื่อดูว่าเดือนไหนน้ำท่วมบ่อยที่สุด พบว่าเดือนที่น้ำท่วมบ่อยที่สุด คือเดือนพฤษภาคม 217 ครั้ง แบ่งออกเป็นปี 2567 จำนวน 36 ครั้ง และปี 2568 จำนวน 181 ครั้ง ตามมาด้วยเดือนกันยายน จำนวน 171 ครั้ง แบ่งออกเป็นปี 2567 จำนวน 21 ครั้ง และปี 2568 จำนวน 150 ครั้ง เดือนสิงหาคม 149 ครั้ง แบ่งออกเป็นปี 2567 จำนวน 42 ครั้ง และปี 2568 จำนวน 107 ครั้ง

นอกจากนี้หากดูเป็นช่วงวันและเดือนว่าเวลาไหนที่มีน้ำท่วมขังบ่อยที่สุด พบว่า วันเสาร์ของเดือนพฤษภาคมมีน้ำท่วมขังบ่อยที่สุด จำนวน 123 ครั้ง ตามมาด้วยวันเสาร์ของเดือนกันยายน 65 ครั้ง วันพฤหัสบดีของเดือนพฤศจิกายน 58 ครั้ง วันอาทิตย์ของเดือนพฤศจิกายน 50 ครั้ง และวันอังคารของเดือนสิงหาคม 42 ครั้ง

ในขณะที่วันที่ 10 พฤษภาคม 2568 เป็นวันที่มีฝนตกหนักและนำท่วมขังมากที่สุด จากการรายงานน้ำท่วมขัง 108 ครั้ง ในพื้นที่ 28 เขตทั่วกรุงเทพมหานคร โดยพื้นที่ที่ถนนแห้งช้าที่สุดคือ ถนนลาดพร้าว ลาดพร้าวซอย 64 เขตวังทองหลาง ที่น้ำเริ่มท่วมเวลา 18.00 น. และแห้งเวลา 3.45 น. ใช้เวลามากถึง 9 ชั่วโมง 45 นาที ในการระบายน้ำท่วมขัง

เมื่อแยกเป็นเวลาที่น้ำเริ่มท่วม จะพบว่าช่วงเวลาที่มีรายงานน้ำเริ่มท่วมมากที่สุด คือ ช่วงเวลา 6 โมงเย็น จำนวน 169 ครั้ง ตามมาด้วยช่วงเวลา 5 โมงเย็น จำนวน 78 ครั้ง ตี 2 จำนวน 59 ครั้ง 3 ทุ่มและ 4 โมงเย็น จำนวน 54 ครั้ง โดยช่วงเวลาตั้งแต่ 4โมงเย็น ถึง 1 ทุ่ม เป็นช่วงเวลาที่มีรายงานน้ำท่วมขังมากที่สุด อีกทั้งเป็นช่วงชั่วโมงเร่งด่วนที่ประชาชนเลิกงานและเดินทางเป็นจำนวนมาก ทำให้น้ำท่วมขังในช่วงเวลานี้เป็นอุปสรรคต่อการเดินทางและสร้างความลำบากให้กับประชาชน โดยเฉพาะบริเวณ feeder ที่มีประชาชนจำนวนมากรอเดินทางด้วยรถขนส่งสาธารณะ

งบประมาณที่เกี่ยวข้องกับการระบายน้ำของ กทม. 4 ปีย้อนหลัง ใช้ทำอะไร ที่ไหนบ้าง

จากการรวบรวมงบประมาณที่เกี่ยวกับการระบายน้ำของกรุงเทพฯ จากข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ 2566 – 2569 ของกรุงเทพมหานคร ทั้งงบรายเขตและสำนักระบายน้ำ พบว่ามีงบประมาณทั้งหมด 13,563,588,193.03 บาท โดยมีการจำแนกประเภทของงบออกเป็น 6 ประเภท ได้แก่

1. งบประมาณเกี่ยวกับเขื่อน และแนวป้องกันน้ำท่วม จำนวน 5,465,228,176 บาท เป็นงบที่เกี่ยวกับการก่อสร้างและปรับปรุงแนวป้องกันและระบายน้ำ เช่น เขื่อนค.ส.ล. แนวป้องกันน้ำท่วม ราวกันตก ทางเดินบริเวณเขื่อน ฯลฯ
2. งบประมาณเกี่ยวกับประตูระบายน้ำ ระบบระบายน้ำ ท่อระบายน้ำ บ่อพักน้ำ และอุโมงค์ระบายน้ำ จำนวน 3,788,849,642 บาท เป็นงบเกี่ยวกับการก่อสร้างและปรับปรุงระบบระบายน้ำเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการระบายน้ำ เช่น อุโมงค์ระบายน้ำ ท่อระบายน้ำ บ่อพักน้ำ ประตูระบายน้ำ ฯลฯ
3. งบประมาณเกี่ยวกับค่าวัสดุใช้สอยและรายจ่ายโครงการ จำนวน 2,848,742,975 บาท เป็นงบที่เกี่ยวกับการซ่อมบำรุงรักษา และการทำความสะอาดระบบระบายน้ำ เช่น สถานีสูบน้ำ อุโมงค์ระบายน้ำ เครื่องสูบน้ำ ฯลฯ
4. งบประมาณเกี่ยวกับการขุดลอกคลอง-ลำราง จำนวน 1,151,241,800 บาท เป็นงบเกี่ยวกับการขุดลอกคลองและลำรางเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการระบายน้ำ
5. งบประมาณเกี่ยวกับแก้มลิง จำนวน 252,300,000 บาท เป็นงบก่อสร้างและปรับปรุงแก้มลิง
6. งบประมาณเกี่ยวกับเครื่องสูบน้ำ จำนวน 57,225,600 บาท เป็นงบเกี่ยวกับการจัดซื้อเครื่องสูบน้ำเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการระบายน้ำ

หากแยกงบประมาณ 4 ปีเป็นรายเขต พบว่าเขตที่มีงบประมาณเกี่ยวกับการระบายน้ำมากที่สุด คือดอนเมือง ได้รับงบรวมทั้งหมด 770,908,200 บาท คิดเป็น 5.68% ของงบประมาณทั้งหมด ตามมาด้วย หลักสี่ 694,525,825 บาท คลองเตย 662,579,448 บาท และหนองแขม 658,778,795.3 บาท ในขณะที่เขตที่ได้รับงบน้อยที่สุด คือหนองจอก 19,086,300 บาท คิดเป็น 0.14% ของงบประมาณทั้งหมด ตามมาด้วยป้อมปราบศัตรูพ่าย 21,996,600 บาท ราษฎร์บูรณะ 27,061,500 บาท และสาทร 31,984,400 บาท

หากเทียบกับข้อมูลสถิติระดับน้ำท่วมขังบนถนนนสายหลักของกรุงเทพมหานครในความรับผิดชอบของสำนักระบายน้ำ จะพบว่าเขตที่มีน้ำท่วมขังบนถนนมากที่สุดอย่างดินแดงที่มีน้ำท่วมมากถึง 57 ครั้งในช่วงปี 2567 – 2568 แต่กลับมีงบที่เกี่ยวกับการระบายน้ำอยู่ในอันดับที่ 39 เพียง 87,160,616.17 บาท คิดเป็น 0.64% ของงบประมาณ 4 ปี 

ในขณะที่เขตดอนเมือง ซึ่งเป็นเขตที่ได้รับงบประมาณเกี่ยวกับการระบายน้ำมากที่สุด แต่ในช่วง 2 ปีที่ผ่านมามีน้ำท่วมขัง 20 ครั้ง แบ่งเป็นปี 2567 จำนวน 2 ครั้ง และปี 2568 จำนวน 18 ครั้ง นอกจากนี้ดอนเมืองยังเป็นเขตที่ใช้เวลาระบายน้ำจนแห้งนานที่สุด  ใช้เวลาระบายน้ำเฉลี่ย 495 นาที หรือ 8.25 ชั่วโมง โดยงบประมาณการระบายน้ำของเขตดอนเมืองเป็นงบเกี่ยวกับเขื่อน และแนวป้องกันน้ำท่วมมากที่สุดสูงถึง 663,106,000 บาท เช่น การก่อสร้าง ก่อสร้างเขื่อน ค.ส.ล.คลองเปรมประชากรช่วงที่ 3 จากถนนสรงประภาถึงถนนแจ้งวัฒนะ ในปีงบประมาณ 2567 จำนวน 100,000,000 บาท

เขตหนองแขมเป็นเขตที่ไม่มีรายงานน้ำท่วมขังเลย แต่กลับได้งบรวมเป็นอันดับ 4 สูงถึง 658,778,795 บาท ส่วนใหญ่เป็นงบประมาณเกี่ยวกับเขื่อน และแนวป้องกันน้ำท่วมมากที่สุด 514,369,262 บาท จำนวน 10 โครงการ เช่น การก่อสร้างเขื่อน ค.ส.ล. คลองตาปลั่ง 1 ในปีงบประมาณ 2569 จำนวน 133,000,000 บาท และการก่อสร้างเขื่อน ค.ส.ล. คลองกำนันประทีป ในปีงบประมาณ 2568 จำนวน 91,760,000 บาท เป็นต้น

ที่มา

• สถิติระดับน้ำท่วมขังบนถนนนสายหลักของกรุงเทพมหานครในความรับผิดชอบของสำนักระบายน้ำ ปี 2567 – 2568 จัดทำโดยสำนักระบายน้ำ กรุงเทพมหานคร คำนวณโดย Rocket Media Lab
• ข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี กรุงเทพมหานคร ปี 2566 – 2569

ดูข้อมูลได้ที่ https://rocketmedialab.co/database-bkk-flood-2025 

The post ส่องปัญหาน้ำท่วมขังกรุงเทพฯ : เขตดินแดงโดนน้ำท่วมขังมากที่สุด ซอยพหลโยธิน 60/1 เจอท่วมซ้ำซากบ่อยที่สุด appeared first on Rocket Media Lab.

ดาวน์โหลดข้อมูล ที่นี่

อ่าน ส่องปัญหาน้ำท่วมขังกรุงเทพฯ : เขตดินแดงโดนน้ำท่วมขังมากที่สุด ซอยพหลโยธิน 60/1 เจอท่วมซ้ำซากบ่อยที่สุด

The post ส่องปัญหาน้ำท่วมขังกรุงเทพฯ : เขตดินแดงโดนน้ำท่วมขังมากที่สุด ซอยพหลโยธิน 60/1 เจอท่วมซ้ำซากบ่อยที่สุด [ข้อมูลดิบ] appeared first on Rocket Media Lab.

#DataDrivenPolicyคำถามนี้นักการเมืองต้องตอบ ชวนเปิดไพ่ ใช้ข้อมูลนำทาง กับไพ่  The Temperance การบริหารจัดการน้ำ

#เลือกตั้ง69 ครั้งนี้ พรรคการเมืองมาพร้อมนโยบายมากมายสารพัดและแตกต่างกันไป Rocket Media Lab ขอเชิญชวนนักการเมืองทุกพรรค รวมไปถึงประชาชนทุกคน ทั้งผู้ที่มีสิทธิเลือกตั้ง หรือยังไม่มี มาร่วมกันคลี่ปมปัญหา 12 ประเด็นของประเทศไทย ว่ามีอะไรซุกซ่อนอยู่บ้าง ผ่าน ‘ไพ่ทาโรต์’ ชุดพิเศษที่จัดทำขึ้น ที่จะมาพร้อมทั้งประเด็นปัญหา ชุดคำถามสำคัญที่จะพาเราไปหาทางออก และข้อมูลที่จะนำไปสู่การออกแบบนโยบายเพื่อแก้ปัญหานั้น

จะแก้ปัญหาอย่างไร เมื่อความเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศส่งผลให้น้ำท่วมรุนแรงขึ้น

ประเทศไทยประสบอุทกภัยนับครั้งไม่ถ้วน และกลายเป็นภัยพิบัติประจำปีไปแล้ว โดยเฉพาะในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา ในช่วงปี 2543-2562 มีภัยพิบัติที่เกี่ยวข้องกับสภาพอากาศ 146 ครั้ง ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิตเฉลี่ยปีละ 138 คน และสร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจเฉลี่ยปีละ 2.8 แสนล้านบาท ซึ่งภาวะโลกร้อนส่งผลให้คาดการณ์การเกิดขึ้นและระดับความรุนแรงของสภาพอากาศได้ยากขึ้นเรื่อยๆ จากรายงานแผนการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแห่งชาติ เมื่อปี 2568 สํานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม คาดการณ์ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในอีก 20 ปีข้างหน้าว่า ปริมาณน้ำสูงสุดเฉลี่ยรายปีมีแนวโน้มสูงขึ้น โดยจํานวนวันที่ฝนตกในช่วงฤดูฝนมีจํานวนเท่าเดิม แต่ปริมาณน้ำฝนที่ตกในแตละครั้งมีปริมาณมากขึ้น และมีช่วงการกระจายตัวในวงแคบ ทําให้มีแนวโน้มจะเกิดพื้นที่ที่มีโอกาสเสี่ยงในการเกิดภัยแล้งเป็นพื้นที่กว้างกว่าพื้นที่ที่มีความเสี่ยงในการเกิดอุทกภัย

นอกจากนี้ เมื่อพิจารณาความเปราะบางต่อน้ำท่วมและภัยแล้งของประเทศไทยจากปัจจัยความอ่อนไหวต่างๆ พบว่า ประเทศไทยมีพื้นที่เปราะบางและเสี่ยงต่อการเกิดอุทกภัยรวม 24,163,537 ไร่ คิดเป็น 7.53% ของพื้นที่ทั้งประเทศ ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่ราบลุ่ม ขณะที่จะมีพื้นที่เสี่ยงต่อการเกิดภัยแล้ง รวม 123,751,221 ไร่ คิดเป็น 38.59% ของพื้นที่ทั้งประเทศ

สำหรับแนวโน้มในการเกิดน้ำท่วมในช่วง 10 ปีข้างหน้า (ปัจจุบัน – พ.ศ 2578) กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม คาดการณ์จากการวิเคราะห์แบบจำลองภูมิอากาศ 2 กรณี คือ กรณีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในระดับปานกลาง และกรณีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในระดับสูง พบว่า กรณีมีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในระดับปานกลาง 10 จังหวัดที่คาดว่าจะเกิดน้ำท่วมรุนแรง ได้แก่ 1) ตาก 2) หนองคาย 3)  บีงกาฬ 4)  น่าน 5) แม่ฮ่องสอน 6) พะเยา 7) แพร่ 8) ตราด 9) เชียงใหม่ 10) นครพนม กรณีมีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในระดับสูง 10 จังหวัดที่คาดว่าจะเกิดน้ำท่วมรุนแรง ได้แก่ 1) ตาก 2) เพชรบุรี 3) มุกดาหาร 4) นครพนม 5) อุทัยธานี 6) ประจวบคีรีขันธ์ 7) ตราด 8) ราชบุรี 9) เชียงใหม่ 10) กาญจนบุรี

น้ำท่วม-น้ำแล้งไม่เพียงส่งผลกระทบโดยตรงต่อการดำเนินชีวิตประจำวันเท่านั้น แต่ยังส่งผลต่อภาคการเกษตร ภาคอุตสาหกรรม การท่องเที่ยวไปจนถึงระบบสาธารณสุข ด้วยเหตุนี้จึงนำมาสู่คำถามว่า แผนบริหารจัดการน้ำของไทยจะสามารถรับมือกับสภาพอากาศแปรปรวนที่กำลังดำเนินไปได้อย่างมีประสิทธิภาพมากน้อยเพียงใด

จะแก้ปัญหาอย่างไร เมื่องบบริหารจัดการน้ำ 3 ปีที่ผ่านมา ใช้ไปกับการสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่ง 59,037.36 ล้านบาท หรือ 16.94% ของงบจัดการน้ำทั้งหมด

ด้วยเหตุที่น้ำท่วมเป็นภัยพิบัติที่ประเทศไทยเผชิญซ้ำซาก ภาครัฐจัดสรรงบประมาณที่เกี่ยวข้องกับการแก้ปัญหาน้ำท่วมอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะนับตั้งแต่มหาอุทกภัย 2554 ซึ่งมีมูลค่าความเสียหายกว่า 23,839.21 ล้านบาท พื้นที่การเกษตรเสียหายกว่า 11,798,241 ไร่ และการออกพระราชบัญญัติทรัพยากรน้ำ พ.ศ. 2561 ที่มีเป้าหมายเพื่อรวมศูนย์การบริหารจัดการน้ำทั่วประเทศ ภายใต้แผนแม่บทการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของประเทศ (ปี พ.ศ. 2561 – 2580) โดยระหว่างปี 2557 ถึง 2559 มีงบประมาณที่เกี่ยวข้องกับการจัดการน้ำโดยตรงกว่าแสนล้านบาทต่อปี

เมื่อย้อนดูงบประมาณผ่านโครงการด้านทรัพยากรน้ำจากคลังข้อมูลน้ำแห่งชาติในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา ระหว่างปีงบประมาณ 2566 ถึง 2568 พบว่า จากงบประมาณรวม 348,433.48 ล้านบาท  เมื่อจำแนกตามลักษณะงาน พบว่าเป็นการใช้งบเพื่อก่อสร้างมากที่สุด 215,432.73 ล้านบาท คิดเป็น  61.83% ของงบทั้งหมด อันดับ 2 งบเพื่อการซ่อมแซมบำรุงรักษา 106,521.31 ล้านบาท คิดเป็น 30.57% อันดับ 3 การซื้อที่ดิน ค่าทดแทน ค่ารื้อย้ายในการจัดหาที่ดิน 10,400.52 ล้านบาท คิดเป็น 2.98% อันดับ 4 อนุรักษ์ฟื้นฟูแหล่งน้ำ 5,549.55 ล้านบาท  คิดเป็น 1.59%  และอันดับ 5 บริหารจัดการ 4,920.17 ล้านบาท คิดเป็น 1.41% ส่วนที่เหลือเป็นงานด้านอื่นๆ ได้แก่ วางแผน 0.45%  เก็บข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูล 0.35%  ซื้ออุปกรณ์-ยานพาหนะ 0.33% พัฒนาพื้นที่ชุมชน 0.25% พัฒนาโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เท่ากับปลูกป่า-พืช 0.10% และ พัฒนาพื้นที่เศรษฐกิจพิเศษ 0.03%

นอกจากนี้เมื่อจำแนกงบจัดการน้ำตามกิจกรรมเป็นประเภทต่างๆ พบว่า มีงบก่อสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่งมากที่สุด 59,037.36 ล้านบาท คิดเป็น 16.94% ของงบทั้งหมด อันดับ 2 ระบบระบายน้ำ 47,418.90 ล้านบาท คิดเป็น 13.61% อันดับ 3 อ่างเก็บน้ำ 37,052.51 ล้านบาท คิดเป็น 10.63% อันดับ 4 การสูบน้ำ 25,680.82 ล้านบาท คิดเป็น 7.37% อันดับ 5 ฝาย 23,924.28 ล้านบาท คิดเป็น 6.87% กิจกรรมอื่นๆ ที่งบประมาณมากกว่า 10,000 ล้านบาทได้แก่ ป้องกันน้ำท่วมชุมชน 16,965.87 ล้านบาท คิดเป็น 4.87% การประปา 16,650.54 ล้านบาท คิดเป็น 4.78% ขุดลอก 14,437.15 ล้านบาท คิดเป็น 4.14% ค่าซื้อที่ดินและอนุรักษ์ดิน 10,825.20 ล้านบาท คิดเป็น 3.11% แหล่งเก็บน้ำทางชลประทานอื่นๆ นอกจากเขื่อน ฝาย อ่างเก็บน้ำ 10,498.18 ล้านบาท คิดเป็น 3.01%

จากข้อมูลงบประมาณบริหารจัดการน้ำในปี 2566-2568 สะท้อนให้เห็นว่านโยบายของรัฐบาลให้ความสำคัญกับการสร้างสิ่งก่อสร้างต่างๆ เป็นหลัก โดยเฉพาะเขื่อนป้องกันตลิ่งที่กระจายอยู่ตามแม่น้ำสาขาทั่วประเทศ และแม่น้ำโขงซึ่งไหลผ่านหลายจังหวัด ขณะเดียวกันงบที่ใช้ไปกับการซ่อมแซมก็เป็นการปรับปรุงโครงสร้างชลประทานต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเขื่อน ประตูระบายน้ำ อ่างเก็บน้ำ ในทางกลับกันงบที่เกี่ยวข้องกับการเตือนภัย บันทึกข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูลมีสัดส่วนน้อยมากเมื่อเทียบกับงบประมาณด้านอื่นๆ

ด้วยงบประมาณหลายหมื่นล้านบาทของการบริหารจัดการน้ำใน 3 ปีที่ผ่านมาสะท้อนให้เห็นว่า ไทยให้ความสำคัญกับการควบคุมทิศทางของน้ำ การป้องกันด้วยการก่อแนวกำแพงให้สูงขึ้น ปรับปรุงการทางระบายน้ำ แต่น้ำท่วมสัมพันธ์โดยตรงกับความผันผวนของสภาพอากาศ ดังเช่น ปรากฏการณ์ลานีญาที่นำมาซึ่งปริมาณน้ำฝนที่มากกว่าปกติ ลักษณะการกระจุกตัวของฝนที่เปลี่ยนไป ลำน้ำหลายสายมีสิ่งกีดขวางเพิ่มมากขึ้น ตลอดจนปัจจัยอื่นๆ ที่ซับซ้อนกว่าปรากฏการณ์ธรรมชาติที่เราเคยชิน เช่น การเกิดระเบิดฝน (Rain Bomb) ซึ่งมีลักษณะตกสั้นๆ แต่ตกหนักในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่งถี่มากขึ้น

จะแก้ปัญหาอย่างไร เมื่อรัฐจ่ายเงินใช้งบกลางเยียวยาน้ำท่วมสูงขึ้นทุกปี

นอกจากงบประมาณรายจ่ายประจำปีที่จัดสรรให้กับหน่วยงานต่างๆ แล้ว งบที่เกี่ยวกับน้ำท่วมยังมีงบประมาณรายจ่ายงบกลาง ซึ่งจัดสรรเพิ่มเติมจากงบประมาณของหน่วยงานรับงบประมาณ ภายใต้รายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็นที่มีเป้าหมายในการสร้างความคล่องตัวในกรณีที่ต้องรับมือกับสถานการณ์ที่ไม่อาจคาดหมายได้ ผ่านการอนุมัติให้ใช้จ่ายโดยคณะรัฐมนตรี โดยงบกลางแต่ละปีจะผ่านการพิจารณาของรัฐสภาเฉพาะกรอบวงเงินเท่านั้น

จากข้อมูลของสำนักงบประมาณของรัฐสภา จะเห็นว่ามีการใช้งบกลางเพื่อแก้ปัญหาน้ำท่วม ดังนี้

ปีงบประมาณ 2560  จำนวน 12,500 ล้านบาท

ปีงบประมาณ 2561 จำนวน 18,407.71 ล้านบาท

ปีงบประมาณ 2562 จำนวน 16,061.53 ล้านบาท

ปีงบประมาณ 2563 จำนวน 23,271.87 ล้านบาท

ปีงบประมาณ 2564 จำนวน 2,070.99 ล้านบาท

ปีงบประมาณ 2565 จำนวน 2,567.32 ล้านบาท

ปีงบประมาณ 2566 จำนวน 22,953.39 ล้านบาท

ปีงบประมาณ 2567 จำนวน 22,967.75 ล้านบาท

ปีงบประมาณ 2568 จำนวน 21,581.50 ล้านบาท

ปีงบประมาณ 2569 จำนวนอย่างน้อย 10,787 ล้านบาท

หากเรายังใช้งบประมาณด้วยวิธีเดิมอยู่ต่อไป และยังต้องจ่ายเงินเยียวยาผลกระทบมากขึ้นเป็นวงจรเช่นนี้ โดยไม่ทบทวนผลลัพธ์ ก็อาจหมายความว่า แทนที่งบประมาณของประเทศจะถูกนำไปใช้พัฒนาด้านอื่นๆ ที่สำคัญไม่แพ้กันก็ต้องมาใช้เพื่อการนี้เป็นประจำทุกปี

รัฐทำอะไรไปแล้วบ้าง

• ปรับเปลี่ยนโครงสร้างบริหารจัดการด้วยการออกกฎหมายและตั้งหน่วยงานรวมศูนย์การจัดการน้ำ

มหาอุทกภัยในปี 2554 ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงนโยบายและการจัดสรรงบประมาณการบริหารจัดการน้ําใหม่ หน่วยงานรัฐที่ทำหน้าที่บริหารจัดการทรัพยากรน้ำครบวงจรเปลี่ยนจากกรมทรัพยากรน้ำ สังกัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งจัดตั้งขึ้นในปี 2545 เปลี่ยนมาเป็นสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) ที่จัดตั้งโดยรัฐบาล คสช.เมื่อปี 2560 หน่วยงานนโยบายด้านน้ำภายใต้สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรีเพื่อเป็นหน่วยงานกลางด้านน้ำ ซึ่งตัดโอนภารกิจและอัตรากำลังของกรมทรัพยากรน้ำบางส่วนมาไว้ที่นี่ โดยมีพระราชบัญญัติทรัพยากรน้ำ พ.ศ. 2561 เป็นกฎหมายฉบับแรกที่บูรณาการการบริหารจัดการน้ำทั้งระบบ เนื้อหาของพ.ร.บ.ทรัพยากรน้ำกำหนดให้สทนช. เป็นหน่วยงานกลางในการกำกับดูแลและจัดทำผังน้ำ มีกำหนดกลไกเพื่อแก้ไขปัญหาน้ำท่วมและน้ำแล้งที่มีคณะกรรมการลุ่มน้ำทำหน้าที่จัดทำแผนป้องกันและแก้ไขภาวะน้ำท่วมน้ำแล้ง

นอกจากนี้รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 ยังระบุถึงการจัดการน้ำไว้ในมาตรา 258 ว่า “ให้มีระบบบริหารจัดการทรัพยากรน้ำที่มีประสิทธิภาพ เป็นธรรม และยั่งยืน โดยคำนึงถึงความต้องการใช้น้ำในทุกมิติ รวมทั้งความเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อม และสภาพภูมิอากาศประกอบกัน” รวมทั้งกำหนดให้รัฐบาลต้องจัดทำยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี การจัดการน้ำถูกระบุไว้ในยุทธศาสตร์ที่ 5 ด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

ในปี 2558 รัฐบาล คสช. ประกาศใช้แผนยุทธศาสตร์การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ พ.ศ. 2558-2569 กรอบและแนวทางการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของประเทศครั้งแรก ดำเนินการโดยคณะกรรมการกําหนดนโยบายและการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ ต่อมามีการทบทวนเพื่อให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ขยายแผนจากเดิม 12 ปีเป็น 20 ปี และเปลี่ยนชื่อเป็นแผนแม่บทการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580) เป็นแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็นที่ 19 การบริหารจัดการน้ำทั้งรผ่านการตั้งคณะกรรมการลุ่มน้ำ 22 ลุ่มน้ำเป็นกลไกการจัดการน้ำเชิงพื้นที่ตามระดับลุ่มน้ำ

• จัดการน้ำด้วยเทคโนโลยีวิศวกรรมโครงสร้างพื้นฐาน เช่น  เขื่อน อ่างเก็บน้ำ โครงการชลประทาน ระบบส่งน้ำ ระบายน้ำ

จนถึงปัจจุบันการจัดการน้ำของรัฐมุ่งเน้นไปที่การใช้เทคโนโลยีวิศวกรรมโครงสร้างพื้นฐาน รัฐบาลมีนโยบายพัฒนางานชลประทานขนาดเล็กมาตั้งแต่ปี 2520 เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนน้ำสำหรับอุปโภคบริโภค และการเกษตร เทคโนโลยีชลประทานยุคนี้ได้แก่ โครงการชลประทาน ระบบส่งน้ำ ระบายน้ำ ระบบชลประทานในแปลงนา และอาคารชลประทาน ขณะที่ผลจากวิกฤติเศรษฐกิจ 2540 ที่ไทยต้องกู้เงินจากธนาคารเพื่อการพัฒนาเอเชียนนำมาสู่แผนการปฏิรูประบบชลประทาน” (Irrigation Sector Reform-ISR) ประกอบด้วยการจัดการชลประทานแบบมีส่วนร่วม ในโครงการชลประทานขนาดใหญ่ กลาง และเล็ก ส่วนโครงการขุดลอกคลองหนองน้ําและคลองธรรมชาติ เริ่มในปี พ.ศ. 2535 มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและปรับปรุงแหล่งน้ำเพื่อการเกษตร และอุปโภคบริโภค

จากข้อมูล สารสนเทศโครงการชลประทาน กรมชลประทาน พบว่า งานพัฒนาแหล่งน้ำมีโครงการชลประทาน ซึ่งหมายรวมถึง อ่างเก็บน้ำของกฟผ. อ่างเก็บน้ำ ฝาย ประตูระบายน้ำ สถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้า แก้มลิง และอื่นๆ จนถึงปีงบประมาณ 2567 เมื่อแบ่งตามขนาดประกอบด้วย โครงการขนาดใหญ่ 101 โครงการ ขนาดกลาง 882 โครงการ ขนาดเล็ก 21,197 โครงการ รวม 22,180 โครงการ เพิ่มขึ้น 27.57%  เมื่อเทียบกับปี 2557 ซึ่งมีโครงการชลประทานรวม 17,387 โครงการ แบ่งเป็นโครงการชลประทานขนาดใหญ่ 94 โครงการ ขนาดกลาง 671 โครงการ ขนาดเล็ก 16,622 โครงการ

จัดสรรงบประมาณในภาวะฉุกเฉินและเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติ

งบประมาณที่ใช้ในการชดเชยเยียวยาผู้ประสบภัยน้ำท่วมจากงบกลาง ประกอบด้วย ค่าใช้จ่ายชดใช้เงินทดรองราชการเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน ซึ่งกระจายให้หน่วยงานระดับกระทรวง และกรม ทั้งส่วนกลางและภูมิภาคนำไปใช้เมื่อมีการประกาศภัยพิบัติ นอกจากนี้ยังมี งบกลางที่เป็น ‘เงินสํารองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจําเป็น’ ซึ่งเมื่อเกิดภัยพิบัติขึ้น รัฐบาลจะอนุมัติงบประมาณจากก้อนนี้เพื่อช่วยเหลือเยียวยาประชาชนในพื้นที่ที่ประสบภัยพิบัติ

นอกจากนี้ยังมีกฎกระทรวง 2 ฉบับ ภายใต้พ.ร.บ.น้ำแห่งชาติ พ.ศ. 2561 ให้ประชาชนได้รับชดเชยเมื่อรัฐใช้ที่ดิน-สิ่งก่อสร้างแก้น้ำท่วมดังนี้ 1) กฎกระทรวงค่าชดเชยความเสียหายจากการดำเนินการเพื่อป้องกันและแก้ไขภาวะน้ำท่วม พ.ศ. 2564 2) กฎกระทรวงค่าทดแทนและค่าชดเชยความเสียหายจากการใช้ที่ดินหรือสิ่งก่อสร้างเพื่อป้องกันและแก้ไขภาวะน้ำแล้งและภาวะน้ำท่วม พ.ศ. 2564 

โดยสรุปกฎกระทรวงทั้งสองฉบับนิยามว่า ค่าชดเชยความเสียหายหมายถึง เงินที่จ่ายให้แก่ผู้เสียหายเพื่อเป็นค่าชดเชยความเสียหายที่เกิดขึ้นแก่ทรัพย์สินของบุคคลนั้นอันเนื่องมาจากการดำเนินการเพื่อป้องกันและแก้ไขภาวะน้ำท่วม ซึ่งรวมถึงการใช้ที่ดินหรือสิ่งก่อสร้างเพื่อก่อสร้าง วางสิ่งของ สูบน้ำ หรือระบายน้ำผ่านหรือเข้าไปในที่ดินหรือติดตั้งอุปกรณ์ใดๆ

เห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วย: พรรคการเมืองของคุณจะรับนโยบายต่อไปนี้หรือไม่

(ข้อเสนอเหล่านี้รวบรวมจากภาคส่วนต่างๆ ในสังคม)

• การพัฒนาระบบเตือนภัยล่วงหน้าแบบบูรณาการ โดยรวบรวมข้อมูลและติดตามจากสถานีวัดน้ำฝนและระดับน้ำในแม่น้ำลำคลอง ปริมาณน้ำในผิวดิน ผนวกกับข้อมูลจากดาวเทียม เพื่อให้การพยากรณ์แม่นยำขึ้น

• จัดตั้งศูนย์บัญชาการเตือนภัยแห่งชาติ ที่ทำงานตลอด 24 ชั่วโมง และเชื่อมโยงกับระบบเตือนภัยในระดับจังหวัด อำเภอ และชุมชน

• ผลักดันร่าง พ.ร.บ.การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ที่กำหนดให้มีกองทุนที่ประชาชนมีส่วนร่วมในสัดส่วนที่มากกว่าหน่วยงานรัฐ สำหรับดำเนินกิจกรรมเพื่อปรับตัวและรับมือภัยพิบัติ และเป็นกองทุนชดเชยผู้เสียหายหรือผู้ได้รับผลกระทบอย่างเป็นธรรม เพียงพอ เข้าถึงง่ายและทันท่วงที

• ระงับการใช้ที่ดินในเขตพื้นที่เสี่ยงเพิ่มเติม และปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนที่ดิน ที่คำนึงถึงการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ เพื่อให้รัฐสามารถซื้อที่ดินที่มีความเสี่ยงเกิดภัยพิบัติ เช่น พื้นที่น้ำท่วมซ้ำซาก ในราคาที่เป็นธรรม

• ระบบชดเชยที่เป็นธรรม ปรับเกณฑ์เงินค่าชดเชยประชาชนที่ต้องรับน้ำแทนพื้นที่อื่น และปรับเกณฑ์เงินเยียวยาแก่ผู้ที่ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมให้สอดคล้องกับความเป็นจริง
• เพิ่มประสิทธิภาพการระบายน้ำของทางน้ำอย่างเป็นระบบ ด้วยการสร้างเขื่อน ฝ่าย และแก้มลิง เพื่อเก็บน้ำหรือชะลอการไหลของน้ำในพื้นที่เหมาะสม
• ปรับปรุงสิ่งกีดขวางทางน้ำ เช่น ถนนโดยทำสะพาน (Land Bridge) และการเกลาริมฝั่งแม่น้ำ ดู คลองให้น้ำเดินได้สะดวกไม่มีสิ่งกีดขวาง
• การแก้ปัญหาน้ำท่วมด้วยแนวทางธรรมชาติ (Nature-based Solutions: NbS) คือการใช้ระบบนิเวศและกระบวนการตามธรรมชาติเพื่อจัดการน้ำอย่างยั่งยืน โดยเน้นการชะลอน้ำ กักเก็บ และดูดซับน้ำแทนการสร้างโครงสร้างคอนกรีตขนาดใหญ่
• พัฒนาแผนผังการใช้ประโยชน์ที่ดิน เน้นไปที่การคุ้มครองป่าต้นน้ำ เพื่อลดการพังทลายของดินและเพิ่มการกักเก็บน้ำตามธรรมชาติ

ดูข้อมูลที่นี่: DataDrivenPolicy เลือกตั้ง ’69 ปัญหาน้ำท่วม-น้ำแล้ง [ข้อมูลดิบ]

The post #DataDrivenPolicy เลือกตั้ง ’69 ปัญหาน้ำท่วม-น้ำแล้ง appeared first on Rocket Media Lab.

อ่าน งบน้ำท่วมของสงขลานั้นอยู่ที่ไหน? เมื่อรัฐบาลประกาศขอบริจาคไม้กวาดทางมะพร้าว

The post งบน้ำท่วม 69 ของ อปท. และกระทรวงมหาดไทย [ข้อมูลดิบ] appeared first on Rocket Media Lab.

อ่านทั้งหมดที่ https://rocketmedialab.co/flood-budget/ 

มีการอัปเดตข้อมูลเพิ่มเติมเมื่อวันที่ 16 กันยายน 2567

The post งบน้ำท่วมจังหวัดเชียงราย (ปีงบฯ 66) appeared first on Rocket Media Lab.

จากงบประมาณปี 2566 ทั้งหมด 3,185,000,000,000 บาท (3.185 ล้านล้านบาท) ซึ่งประกาศใช้เมื่อ 1 ต.ค. 2565 ในรัฐบาลพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา Rocket Media Lab ใช้การจำแนกงบในมิติจังหวัดของสำนักงบประมาณ ซึ่งจำแนกงบประมาณเป็นรายโครงการของ 77 จังหวัด จากนั้นคัดกรองเฉพาะโครงการที่มีคำสำคัญที่เกี่ยวข้องกับน้ำท่วม เช่น น้ำท่วม ประตูระบายน้ำ ผักตบชวา ซ่อมแซม ทรบ. (ทางระบายน้ำ) ซ่อมแซมบานระบาย รับน้ำป่า อาคารระบายน้ำ แก้มลิง ซึ่งพบว่ามี 6,511 โครงการ เป็นงบประมาณ รวม 53,377,557,500 บาท (53,377.55 ล้านบาท) จากนั้นนำมาจัดหมวดหมู่และวิเคราะห์ได้ดังนี้

ดาวน์โหลดที่นี่

อ่าน สำรวจงบฯ ที่ไทยใช้แก้ปัญหาน้ำท่วมผ่านงบประมาณ 2566

อ้างอิง

งบประมาณรายจ่ายงบกลางของไทย : การจัดสรรและการบริหารงบประมาณ 3/2565 สำนักงบประมาณของรัฐสภา สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร
https://www.parliament.go.th/ewtadmin/ewt/parbudget/download/PBO/65midbud.pdf
รายงานผลการใช้จ่ายงบประมาณรายจ่ายงบกลางประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 สำนักงบประมาณของรัฐสภา สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร
https://web.parliament.go.th/view/82/News_Detail//1383/TH-TH
สถิติพื้นที่น้ำท่วมซ้ำซากรายตำบล กรมพัฒนาที่ดิน
https://lddcatalog.ldd.go.th/dataset/6584195b-74df-4100-9cc1-8ac9a0ce7dd0/resource/968b8f50-1e1f-40a2-bbde-9598f61cc6a1/download/.pdf

The post งบน้ำท่วม ปีงบประมาณ 2566 [ข้อมูลดิบ] appeared first on Rocket Media Lab.